UZRUEN
BogʻlanishLoyihani muhokama qilish

Kompleks davlat akkreditatsiyasiga tayyorgarlik: universitet uchun roʻyxat (2026)

Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-oktabr · Manba: lex.uz

Maqolada «Nizom» — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-avgustdagi 498-son qarori bilan tasdiqlangan nizom; «Agentlik» — Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligi; «3732-son buyruq» — Agentlikning OTMlarni baholash mezonlari boʻyicha indikatorlarni tasdiqlagan buyrugʻi; «3739-son buyruq» — akkreditatsiya yigʻimlari toʻgʻrisidagi buyruq; PF — Prezident farmoni, PQ — Prezident qarori.

Qisqasi

  • Ariza muddati — 15-sentabr. Sertifikat muddati 2028/29 oʻquv yilida tugasa, ariza 2027-yil 15-sentabrgacha topshiriladi (bizning hisobimiz). Qoida: sertifikat tugaydigan oʻquv yilidan oldingi oʻquv yilining 15-sentabrigacha (Nizom, 16-band).
  • 2027/28 oʻquv yilida tugasa — muddat 2026-yil 15-sentabrda oʻtgan: Agentlikka darhol yozma murojaat qiling (nimani soʻrash kerak) (bizning maslahatimiz).
  • 1-oktabr – 31-yanvar — faqat yangi dasturlarning maxsus akkreditatsiyasi uchun (Nizom, 16-band).
  • Har besh yilda (avval — toʻrt yilda) (Nizom, 8-band; PF-76, 4(a)-band).
  • Oʻtish qoidasi uch pogʻonali.
    • Mezon: indikatorlarining kamida 70 foizi «muvofiq» boʻlsa — «muvofiq»; bitta majburiy indikator «muvofiq emas» boʻlsa — «muvofiq emas» (3732-son buyruq, izoh, 3-, 4-bandlar).
    • Baholash yoʻnalishi: barcha majburiy mezonlar «muvofiq», umumiy (majburiy boʻlmagan) mezonlardan koʻpi bilan ikkitasi «qisman muvofiq» boʻlsa va «muvofiq emas» mezon boʻlmasa — «muvofiq» (Nizom, 43-band).
    • Universitet: har bir baholash yoʻnalishi «muvofiq» boʻlsagina «oʻtdi» (Nizom, 48-band).
    • Natija (bizning talqinimiz): demak bitta muvofiq boʻlmagan majburiy indikator butun OTMni «oʻtmadi»ga olib boradi (Nizom, 43-, 48-bandlar).
  • Raqamlar: asosiy shtatdagi oʻqituvchilar barcha oʻqituvchilarning kamida 70 foizi boʻlishi, ularning esa bakalavriatda kamida 35, magistraturada 70 foizi ilmiy daraja va unvonga ega boʻlishi kerak (3732-son buyruq, 22-mezon; ikkalasi majburiy).
  • «Oʻtmadi» boʻlsa reklama va qabul toʻxtatiladi, talabalarga taʼlim krediti va bitiruvchilarga diplom berilmaydi (Nizom, 59-band). Apellyatsiya — xulosa olingan kundan uch ish kuni ichida, platforma orqali (Nizom, 65-band).

Mundarija

Kompleks va maxsus: farqi nimada

Kompleks akkreditatsiya taʼlim tashkilotini baholaydi: «tashqi baholash natijalariga asoslangan jarayon». Maxsus akkreditatsiya esa taʼlim dasturi boʻyicha «oʻquv jarayoni boshlanishidan oldin amalga oshiriladigan jarayon» (Nizom, 3-band). Kompleks akkreditatsiyadan bitiruvchisi bor tashkilotlar oʻtkaziladi; filiallar, fakultetlar va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim esa «taʼlim tashkiloti bilan bir vaqtda» akkreditatsiyadan oʻtkaziladi (Nizom, 7-, 8-bandlar). Tartib davlat va nodavlat OTMlar uchun bir xil (Taʼlim toʻgʻrisidagi qonun, 58-modda).

2025-yil 1-iyuldan yangi tashkil etiladigan OTM avval litsenziya oladi, keyin dasturlari maxsus akkreditatsiyadan oʻtadi; usiz qabul qilish — «litsenziya talab va shartlarini qoʻpol ravishda buzish» boʻlib, litsenziyani bekor qilishga asos boʻladi (PF-76, 6(b)(ii)-band).

Yangi OTMlar va maxsus akkreditatsiyadan oʻtgan dasturlar birinchi kompleks akkreditatsiyagacha «davlat akkreditatsiyasidan oʻtgan hisoblanadi» (498-son qaror, 3-band). Qayta tashkil etilgan OTM ikki yil ichida akkreditatsiyadan oʻtkaziladi (Nizom, 90-band).

Xalqaro akkreditatsiya davlat akkreditatsiyasining oʻrnini bosmaydi: Agentlik reyestridagi tashkilotlar oʻtkazgan dastur akkreditatsiyasi «tavsiyaviy xarakterga ega» (PF-76, 5(b)-band). Ammo kompleks baholashda shunday akkreditatsiyadan oʻtgan yoki nufuzli xalqaro reytingning sohaviy roʻyxatida birinchi 300 talikka kirgan dasturlar tegishli mezonlar boʻyicha «muvofiq» deb baholanadi (Nizom, 44-band).

Tibbiyot va farmatsevtika. 2026-yil 16-sentabrdan tibbiyot va farmatsevtika xodimlarini qayta tayyorlash, malakasini oshirish, ixtisoslashtirish va rezidentura «faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni hamda ushbu faoliyat doirasidagi taʼlim dasturlarini» Sogʻliqni saqlash vazirligi akkreditatsiya qiladi (Nizom, 1-, 2-bandlar, PF-191 tahririda). Tibbiyot va farmatsevtika taʼlim tashkilotlarining kompleks akkreditatsiyasida Tibbiyot taʼlimi va fani kengashining «xulosasi olinadi» (Nizom, 8-band). Rezidentura olib boradigan tibbiyot OTMi boʻlsangiz, faoliyatingizning qaysi qismi qaysi organda akkreditatsiyadan oʻtishini Agentlik va Sogʻliqni saqlash vazirligidan yozma soʻrang (bizning maslahatimiz).

Qachon topshiriladi: 15-sentabr yoki 1-oktabrdan 31-yanvargacha

Kompleks akkreditatsiya Agentlik tasdiqlagan reja-jadval asosida «har besh yilda» oʻtkaziladi (Nizom, 8-band). Ariza «oxirgi sertifikati muddati tugaydigan oʻquv yilidan oldingi oʻquv yilining 15-sentabriga qadar qabul qilinadi» (Nizom, 16-band).

Misol (bizning hisobimiz): sertifikat muddati 2028/29 oʻquv yilida tugasa, ariza 2027-yil 15-sentabrgacha; 2027/28 oʻquv yilida tugasa, muddat 2026-yil 15-sentabrda oʻtgan: Agentlikka darhol yozma murojaat qiling — ariza qachon va qanday qabul qilinishini hamda sertifikat muddati tugagach OTM maqomi qanday boʻlishini soʻrang (bizning maslahatimiz).

Maxsus akkreditatsiyaga arizalar «kelgusi oʻquv yilida faoliyatini boshlash uchun har yili 1-oktabrdan kelgusi yilning 31-yanvarigacha» qabul qilinadi; boshqa vaqtda — shartnoma va «oshirilgan toʻlov» asosida (Nizom, 16-band), bunda bazaviy yigʻim 1,5 koeffitsiyentga koʻpaytiriladi (3739-son buyruq, 12-band).

Reytingdagi OTMlar. PQ-200ning 3(v)-bandi (2026-yil 13-apreldagi tahrir) amalda: vazirlik tan olgan nufuzli xalqaro reytinglarda «birinchi 1 000 talikka kirgan oliy taʼlim tashkilotlari navbatdagi kompleks davlat akkreditatsiyasidan ozod qilinadi». 498-son qaror bu qoidani takrorlamaydi, Nizomning 8-bandida esa muddat tugagach akkreditatsiyadan «oʻtkazilishi shart» deyilgan. Ozodlik sizga qoʻllanishini Agentlikdan yozma soʻrang (bizning maslahatimiz).

Ariza, hujjatlar va yigʻimlar

Ariza Agentlikning «Akkreditatsiya» platformasida elektron shaklda topshiriladi (Nizom, 16-band). Unga toʻrt hujjat ilova qilinadi: litsenziya yoki yuridik shaxs guvohnomasi nusxasi; amaldagi akkreditatsiya sertifikati va hisoboti nusxasi; yigʻim toʻlangani haqida maʼlumotnoma; birinchi rahbar tasdiqlagan masʼul xodim maʼlumotlari (Nizom, 17-band).

Agentlik toʻliq arizani 15 ish kunida koʻrib chiqadi (Nizom, 18-band). Rad etish asoslari faqat beshta (Nizom, 19-band): yoʻnalish yoki mutaxassislik milliy yoki xorijiy (xalqaro) klassifikatorda yoʻq; 17-banddagi hujjatlar toʻliq emas; ariza litsenziyadagi taʼlim xizmati va turlariga mos emas; hujjatlarda yolgʻon yoki notoʻgʻri maʼlumot bor; hujjatlardagi kamchiliklar besh ish kunida tuzatilmagan. Boshqa asos bilan rad etilmaydi. Shartnoma ariza qabul qilingandan keyin oʻn ish kuni ichida tuziladi (Nizom, 20-band).

Arizani koʻrib chiqish — 2 BHM (3739-son buyruq, 6-band); OTMning kompleks akkreditatsiyasi uchun bazaviy yigʻim 420 BHMdan boshlanadi va talabalar soni hamda dasturlar soni koeffitsiyentlariga koʻpaytiriladi; asosiy bino joylashgan hududdan tashqaridagi har bir oʻquv binosi uchun yana 12 BHM (7-, 9–11-bandlar). Yigʻimlar natijadan qatʼi nazar qaytarilmaydi (8-band).

Mezon va indikatorlar: 47 mezon, 272 indikator

Universitet 8 yoʻnalish va 47 mezon boʻyicha baholanadi; mezonlardan 16 tasi majburiy. Baholash yoʻnalishlari: tashkiliy-boshqaruv faoliyati, taʼlim sifatini taʼminlash, talabalar faoliyati, oʻquv jarayonini tashkil etish, inson resurslari, ilmiy-tadqiqot ishlari, talabalarni qoʻllab-quvvatlash, moddiy-texnik taʼminot (Nizom, 2-ilova, III boʻlim). 3732-son buyruq ilovasi boʻyicha indikatorlar 272 ta, 19 tasi majburiy. Ball qoʻyilmaydi: har bir mezon «muvofiq», «qisman muvofiq» yoki «muvofiq emas» deb baholanadi (Nizom, 42-band). Indikatorlarning 70 foizi va undan koʻpi «muvofiq» boʻlsa — mezon «muvofiq», 50 foiz va undan koʻpi, lekin 70 foizdan kami — «qisman muvofiq», 50 foizdan kami — «muvofiq emas» (3732-son buyruq, izoh, 3-band).

19 majburiy indikator (3732-son buyruq ilovasi; qavsda — mezon):

  • Boshqaruv kengashi qarorlari sifat va rivojlanishga yoʻnaltirilgan (1);
  • rivojlantirish rejasi (strategik reja) tasdiqlangan (3);
  • axborot tizimi «(HEMIS, LMS, elektron jurnal, boshqaruv platformasi yoki boshqalar) joriy etilgan» (5);
  • taʼlim sifatini taʼminlash boʻlimi tashkil etilgan (8); u kamida 3 xodimdan iborat: oylik ish haqi dekannikiga tenglashtirilgan boʻlim boshligʻi va dekan oʻrinbosarinikiga tenglashtirilgan 2 bosh mutaxassis (498-son qaror, 4-band);
  • antiplagiat tizimi (10);
  • ish beruvchilardan fikr-mulohazalar olish tizimi (11);
  • qabul parametrlari (talabalar soni, kvotalar) auditoriya, laboratoriya va amaliyot bazalariga mos (12);
  • qabul tartibi, mezonlari, baholash usullari va qabul komissiyasi tartibi (13);
  • talabalar harakati boʻyicha ichki hujjat(lar) (14);
  • oʻquv jarayoni jadvali «oʻquv yilining boshlanishidan oldin eʼlon qilingan» (17);
  • asosiy shtat — barcha oʻqituvchilarning kamida 70 foizi (22);
  • ilmiy daraja va unvonga egalar — asosiy shtatning bakalavriatda kamida 35, magistraturada 70 foizi (22);
  • oʻqituvchi mutaxassisligi faniga mos (23);
  • ishga qabul va mehnat shartnomasini bekor qilish hujjatlari (24);
  • stajirovka yoʻnalishlari mutaxassislikka mos (26);
  • ilmiy-noshirlik faoliyatida antiplagiat tizimi (29);
  • indeksatsiyalangan bazalardan foydalanish (32);
  • laboratoriya va amaliy mashgʻulotlar jihozlangan (41);
  • kutubxona fondi va talabalar soni nisbati minimal talablarga mos (43).

Majburiy mezonlar — boshqa roʻyxat (Nizom, 2-ilova, III boʻlim): 1, 2, 7, 12, 13, 14, 17, 18, 22, 23, 25, 28, 32, 36, 41, 43. 3, 5, 8, 10, 11, 24, 26, 29-mezonlar umumiy, lekin ulardagi majburiy indikator «muvofiq emas» boʻlsa, mezon ham «muvofiq emas» (3732-son buyruq, izoh, 4-band); 2, 7, 18, 25, 28, 36-mezonlarda majburiy indikator yoʻq, ammo ular majburiy: «qisman muvofiq» ham yetmaydi (Nizom, 43-band).

HEMIS majburiy deb yozilmagan: indikatorda «yoki boshqalar» deyilgan. Axborot tizimining vazirlik va Agentlik tizimlari bilan integratsiyasi — umumiy indikator (5-mezon).

KPI. 27-mezon KPI tizimi va u asosida xodimlarning «moddiy va maʼnaviy ragʻbatlantirilgani»ni soʻraydi; uning birorta indikatori majburiy emas (3732-son buyruq). Lekin umumiy mezon «muvofiq emas» chiqsa ham baholash yoʻnalishi oʻtmaydi (Nizom, 43-band), demak KPIni eʼtiborsiz qoldirib boʻlmaydi (bizning talqinimiz).

Ichki baholash va ekspertlar tashrifi

Ichki baholash hisoboti tashqi baholashdan «kamida ikki oy oldin» topshiriladi va «oxirgi ikki yillik hamda davlat akkreditatsiyasidan oʻtkaziladigan oʻquv yilidagi faoliyati tahlili»ni qamraydi (Nizom, 23-band; Qonun, 59-modda). Unda besh qism boʻladi: umumiy maʼlumot, har bir yoʻnalish va mezon boʻyicha tahlil, tizimli tahlil va rivojlantirish yoʻnalishlari, kamchiliklarni tuzatish rejasi, tasdiqlovchi hujjatlar (Nizom, 25-band). Maʼlumotlar uchun «toʻliq masʼuliyat taʼlim tashkilotining birinchi rahbari zimmasida»; notoʻgʻri maʼlumot akkreditatsiyadan oʻtkazmaslikka asos boʻladi (Nizom, 27-band).

Ekspert komissiyasida talabalar boʻladi; tarkibga aʼzo bilan ziddiyat sababli uch ish kuni ichida asoslab eʼtiroz bildirish mumkin (Nizom, 29–31-bandlar).

  • OTMga tashrif «oʻn ish kunidan oshmagan muddatda» (Nizom, 36-band). Agentlik uzaytirishi mumkin.
  • Dastlabki hisobot — tashqi baholash natijalari asosida 15 ish kunida; unga eʼtiroz — uch ish kuni ichida; yakuniy hisobot — keyingi uch ish kuni ichida (Nizom, 37-, 38-bandlar).
  • Akkreditatsiya komissiyasi yakuniy hisobotni bir oy ichida koʻradi (Nizom, 47-band).

Natija, apellyatsiya va «oʻtmadi» oqibatlari

Komissiya «davlat akkreditatsiyasidan oʻtdi» yoki «oʻtmadi» deb qaror qiladi (Nizom, 48-band). Sertifikat bir hafta ichida beriladi (Nizom, 54-band); natijalar va yakuniy hisobotlar Agentlik saytidagi ochiq reyestrda (Nizom, 50-band).

Xulosaga rozi boʻlmasangiz, OTM rahbari uni olgan kundan uch ish kuni ichida Apellyatsiya komissiyasiga platforma orqali shikoyat berishi mumkin; shikoyat oʻn ish kunida koʻriladi, keyin — sud (Nizom, 65–68-bandlar).

«Oʻtmadi» deb topilgan OTMga ruxsat berilmaydi: «taʼlim tashkilotiga oid reklama maʼlumotlarini tarqatishga; abituriyent va talabgorlarni oʻqishga qabul qilishga; talaba (oʻquvchi)lari uchun taʼlim kreditlari ajratilishiga; bitiruvchilariga diplom … berilishi yoki ularning tan olinishiga» (Nizom, 59-band). Kamchiliklarni tuzatishga olti oy beriladi (Nizom, 56-band). Tuzatilmasa, davlat OTMi tugatilishi, qayta tashkil etilishi yoki maqomi oʻzgarishi mumkin, nodavlat OTM uchun — «litsenziyasini bekor qilish» (Nizom, 57-band; PF-76, 5(g)-band). Yopilgan nodavlat OTM talabalarini vazirlik koʻchiradi (Nizom, 60-band).

Sertifikatdan keyin:

  • takomillashtirish rejasi boʻyicha hisobotlar Agentlik platformasiga kiritiladi (Nizom, 51-band);
  • shikoyatlar, soʻrovnomalar va «ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlardagi taʼlim sifati boʻyicha materiallar» xavf tahliliga asos boʻladi;
  • monitoringda topilgan kamchiliklarga uch oygacha muddat beriladi;
  • tuzatilmasa, sertifikat bekor qilinadi (Nizom, 70-, 71-, 75-bandlar).

Tayyorgarlik roʻyxati: arizadan 12 oy oldin boshlang

Ariza yilining 15-sentabridan 12 oy oldin

  1. Sertifikatdagi «Amal qilish muddati»ni toping va ariza sanasini hisoblang (Nizom, 16-band, 4-ilova).
  2. OTM birinchi 1 000 talikda boʻlsa, ozodlik haqida Agentlikdan yozma soʻrang (PQ-200, 3(v)-band).
  3. Sifatni taʼminlash boʻlimida kamida 3 xodim borligini tekshiring (498-son qaror, 4-band).
  4. Masʼul xodimni belgilang, maʼlumotlarini birinchi rahbarga tasdiqlating (Nizom, 17-band).
  5. Dasturlarni ajrating: bitiruvchisi borlari — kompleksda; yangi yoki akkreditatsiyadan oʻtmaganlari — maxsusda (Nizom, 7-band; PF-76, 5(v)-band).
  6. Tibbiyot yoki farmatsevtika OTMi: qaysi dasturni (rezidenturani ham) qaysi organ akkreditatsiya qilishini va Kengash xulosasi qanday olinishini Agentlik va Sogʻliqni saqlash vazirligidan yozma soʻrang (Nizom, 1-, 2-, 8-bandlar; bizning maslahatimiz).
  7. Shtat ulushlarini hisoblang: asosiy shtat — oʻqituvchilarning kamida 70 %; undagi ilmiy daraja va unvonga egalar — bakalavriatda 35 %, magistraturada 70 % (3732-son buyruq, 22-mezon).
  8. 19 majburiy indikator va 16 majburiy mezonni birma-bir tekshiring; ayniqsa majburiy indikatori yoʻq 2, 7, 18, 25, 28, 36-mezonlarni: ular 19 talik roʻyxatda yoʻq, lekin «qisman muvofiq» ham yetmaydi (3732-son buyruq; Nizom, 43-band, 2-ilova).
  9. KPI tartibi va ragʻbatlantirish tizimini yoʻlga qoʻying (3732-son buyruq, 27-mezon).
  10. Talabalar kontingenti harakati (koʻchirish, chetlashtirish, tiklash) HEMIS yoki boshqa axborot tizimida oʻz vaqtida aks etganini tekshiring (3732-son buyruq, 14-mezon).
  11. Takrorlanadigan ichki hujjatlarni birlashtiring (3732-son buyruq, izoh, 5-band).
  12. Yigʻimlarni byudjetga kiriting: arizani koʻrib chiqish — 2 BHM (arizadan oldin); kompleks akkreditatsiya — bazaviy 420 BHM × talabalar va dasturlar soni koeffitsiyentlari, asosiy bino joylashgan hududdan tashqaridagi har bir oʻquv binosi uchun yana 12 BHM; yigʻimlar qaytarilmaydi (3739-son buyruq, 6–11-bandlar).

Ariza: muddat — 15-sentabr

  1. 2 BHM yigʻimni toʻlang; arizani platformada, toʻrt ilova bilan topshiring (Nizom, 16-, 17-bandlar; 3739-son buyruq, 6-band).
  2. Kamchilikni besh ish kunida tuzating; shartnoma oʻn ish kunida tuziladi (Nizom, 19-, 20-bandlar).

Ichki baholash: akkreditatsiya oʻtkaziladigan oʻquv yilida

  1. Oʻzingizni ekspertlar kabi baholang: indikator → mezon → baholash yoʻnalishi → OTM (Nizom, 43-, 48-bandlar; bizning maslahatimiz).
  2. Hisobotni besh qismda, harakatlar rejasi va dalillar bilan tashqi baholashdan kamida ikki oy oldin topshiring (Nizom, 23-, 25-bandlar).

Tashrif va natija: ichki baholash hisobotidan keyin

  1. Ekspertlar tarkibiga eʼtiroz — xabarnomani olgandan keyin uch ish kuni ichida; oʻn ish kunlik tashrifga tayyorlaning (Nizom, 31-, 36-bandlar).
  2. Dastlabki hisobotga eʼtiroz — uni olgandan keyin uch ish kuni ichida (Nizom, 38-band).
  3. «Oʻtmadi» boʻlsa: apellyatsiya — xulosa olingan kundan uch ish kuni ichida; kamchiliklarga olti oy (Nizom, 56-, 65-bandlar).
  4. Takomillashtirish rejasi hisobotlarini platformaga oʻz vaqtida kiriting (Nizom, 51-band).

Manbalar (lex.uz): 498-son qaror va Nizom · 3732-son buyruq · 3739-son buyruq · PF-76 · PF-191 · PQ-200 · Taʼlim toʻgʻrisidagi qonun

Bu maqola umumiy maʼlumot, yuridik maslahat emas.