OTMda KPI nizomi: qanday tuziladi va ish haqiga qanday bogʻlanadi (nizom namunasi bilan)
Tekshirilgan: 26.10.2026 · Manba: lex.uz
Qisqasi
- Oliygohlar (OTM) uchun davlat tasdiqlagan namunaviy KPI nizomi lex.uz saytida yoʻq.
- Asos — Vazirlar Mahkamasining 20-son qarori. Ilovasida 110 ballik mezonlar bor: har blokning balini qaror belgilaydi, blok ichida ballarni oliygohning oʻzi taqsimlaydi.
- Prezidentning PQ-61-son qarori bilan moliyaviy mustaqillik berilgan davlat oliygohlari (hozir 41 ta) ballni ustamaga aylantirish tartibini oʻzlari belgilaydi. Qolgan davlat oliygohlarida ustamani rektor qonunchilik doirasida belgilaydi.
- Har qanday oliygohda ragʻbatlantirish tizimi kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishiladi. Qoʻmita boʻlmasa, rektor mehnat jamoasini yozma xabardor qiladi (1.4-band).
Oʻqituvchilar uchun: yil taqvimi va sharh. Nodavlat oliygohlar uchun: alohida boʻlim.
Mundarija
- 20-son qaror ilovasi
- Nizom namunasi: 11 boʻlim
- Koʻrsatkichlar va ballar jadvali
- Eʼtiroz va past ball
- Oʻqituvchi uchun sharh
- Moliya boʻlimi uchun
- Shartli misol: ball qanday ustamaga aylanadi
- Keyingi qadamlar
Umumiy savollar: Professor-oʻqituvchilar KPI reytingi uchun qanday dastur kerak?
Asos: 20-son qaror ilovasi
Nizomning asosi — Vazirlar Mahkamasining 2006-yil 10-fevraldagi 20-son qarori. Bu qaror pedagog xodimlarni tanlov asosida ishga olish nizomini tasdiqlagan.
Tanlov nizomining 3-bandiga koʻra, tanlov bilan ishga olinganlar faoliyati har oʻquv yili yakunida ilovadagi mezonlar boʻyicha oʻrganiladi. Ilova — «Oliy taʼlim muassasalarining pedagog xodimlari faoliyatini oʻrganish mezonlari» (2017-yildagi 898-son qaror tahririda). Ilovada ball faqat beshta blok uchun belgilangan:
- oʻquv-metodik faoliyat — 40 (oʻqituvchilik 20, metodik ishlar 20);
- tarbiyaviy faoliyat — 20;
- ilmiy faoliyat — 30;
- oliygohni rivojlantirishga qoʻshgan hissa — 10;
- shaxsiy fazilatlar — 10.
Jami — 110 ball. 1 va 2-koʻrsatkichdan (20 balldan) boshqa koʻrsatkichlarga alohida ball belgilanmagan: «koʻrsatkichlar ichida tegishli mezonlar boʻyicha ballarni taqsimlash oliy taʼlim muassasasi tomonidan belgilanadi» (ilovaga izoh).
Ilovada 19 ta raqamlangan koʻrsatkich bor. 1 va 2-koʻrsatkichlar uchtadan kichik bandga boʻlingan, shuning uchun ball qoʻyiladigan qatorlar 23 ta. Qisqa nomlari 3-boʻlim jadvalida, toʻliq matni lex.uz saytida.
Atamalar:
- mezonlar — ilovaning oʻzi;
- blok — uning beshta katta qismi;
- koʻrsatkich — blok ichidagi raqamlangan qator (K1–K19 — qator belgisi, nizom bandi emas);
- pogʻona — bir xil foizli ustama beriladigan ball oraligʻi (misolga qarang).
Akkreditatsiyadagi «27-mezon» esa boshqa hujjatga — akkreditatsiya indikatorlariga (3732-son) tegishli; uni ilovadagi mezonlar bilan adashtirmang.
Boshqa atamalar: HEMIS — 4.1-band, ragʻbatlantirish jamgʻarmasi — 9-boʻlim, KPI fondi — misoldagi 2-usul.
OTM KPI nizomi namunasi: 11 boʻlim
Qanday oʻqiladi:
- Oldida › belgisi turgan, raqami qalin bandlar (masalan, › 1.1) — bizning namunamiz, qonun matni emas. Muddat va sonlar shartli. Faqat asosiy bandlarni berdik, shuning uchun ayrim band raqamlari (masalan, 1.2) oʻtkazib yuborilgan.
- Bizning taklifimiz — maslahat.
- Bizning talqinimiz — qonunni qanday tushunishimiz.
- Bizning fikrimiz — usulning afzalligi va kamchiligi.
- Asos — boʻlim qoidalarining manbai.
1. Umumiy qoidalar
Nizom 20-son qarorga va akkreditatsiyaning 27-mezoniga tayanadi. Akkreditatsiyada bu mezon boʻyicha, avvalo, ikki narsa tekshiriladi: rahbar va pedagog kadrlar uchun KPI tizimi joriy etilganmi va xodimlar shu natijaga qarab moddiy hamda maʼnaviy ragʻbatlantirilganmi. Mezonning beshta indikatori va ularga mos hujjatlar — quyida.
Oliygohingiz moliyaviy mustaqillik berilgan oliygohlar roʻyxatida (hozir 41 ta) boʻlsa, Prezidentning 2021-yil 24-dekabrdagi PQ-61-son qarori ham asos boʻladi. Roʻyxat shu qarorning 1-ilovasida berilgan. Unga boshqa davlat oliygohlarini Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi qoʻshishi mumkin; buning uchun vazirlik Respublika oliy taʼlim kengashi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishadi.
Kim baholanadi: lavozimi tanlov boʻyicha egallanadigan pedagog xodimlar, yaʼni kafedra mudiri, professor, dotsent, katta oʻqituvchi, oʻqituvchi (assistent), oʻqituvchi-stajyor. Namunamizda dekan va prorektor ham baholanadi (alohida ilova). Faoliyatni oʻrganish (baholash) tartibini ilmiy kengash tasdiqlaydi, ragʻbatlantirish tizimi esa kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishiladi.
Rahbarlar: 27-mezon ularni ham qamrab oladi. PQ-61 roʻyxatidagi oliygohlarda rektor va prorektorlar faoliyatini kuzatuv kengashi oʻrganadi. Kafedra mudiri kafedraga rahbarlik vazifasini bajarmasa yoki zarur darajada bajarmasa, ilmiy kengash qaroriga koʻra uning mehnat shartnomasi bekor qilinishi mumkin. Bu holat 20-son qarorning 29-bandida, lavozimga nomuvofiqlikdan keyingi alohida xatboshida berilgan; qarorda «toʻxtatilishi» soʻzi ishlatilgan. Asos va tartib Mehnat kodeksida belgilangan.
Bizning taklifimiz: prorektor, dekan va kafedra mudiri uchun alohida ilova yozing (masalan, fakultetning oʻrtacha bali bilan). Oʻrindoshlar va soatbay ishlaydiganlar nizomga kiradimi, buni ham yozing.
› 1.1. Nizom rahbar va professor-oʻqituvchilar faoliyati samaradorligini baholash (KPI) va natijasi boʻyicha ragʻbatlantirish tartibini belgilaydi.
› 1.3. Nizom kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishiladi, ilmiy kengash qarori bilan tasdiqlanadi va rektor buyrugʻi bilan kuchga kiradi. Oʻzgartirishlar ham shu tartibda kiritiladi. Nizom har bir xodimga imzo bilan tanishtiriladi.
› 1.4. Kasaba uyushmasi qoʻmitasi boʻlmasa, rektor mehnat jamoasiga yozma xabar beradi. Xodimlar xabarni olgan kundan boshlab 2 hafta ichida umumiy yigʻilish oʻtkazib, boshlangʻich kasaba uyushmasi tashkiloti yoki boshqa vakillik organini tuzishga qaror qilishi mumkin. Shu muddatda bunday qaror qabul qilinmasa, rektor ragʻbatlantirish tizimi masalasini oʻzi hal qiladi.
Asos: 20-son qaror, 3 va 29-bandlar; akkreditatsiya indikatorlari (3732-son), 27-mezon; PQ-61, 2 va 6-bandlar; Mehnat kodeksi, 15, 25, 163, 252-moddalar.
2. Baholash davri
› 2.1. Baholash davri — oʻquv yili. Oylik ustama davr natijasiga koʻra belgilanadi va rektor buyrugʻi chiqqandan keyingi oydan boshlab 12 oy davomida toʻlanadi. Mehnat shartnomasida ustama qatʼiy miqdor bilan emas, ushbu nizomga havola bilan koʻrsatiladi.
› 2.2. Oʻqituvchi oʻquv yili oʻrtasida ishga kirgan yoki 3 oydan ortiq taʼtilda (masalan, bola parvarishi taʼtilida) boʻlgan boʻlsa, uning eng kam bali va pogʻona chegaralari (8.1-band) ishlagan oylariga mutanosib kamayadi.
- Masalan, 12 oydan 6 oy ishlagan boʻlsa, chegaralar yarmiga tushadi: 60 oʻrniga 30; 75 oʻrniga 37,5; 90 oʻrniga 45.
- Kamaytirilgan chegara oʻndan birgacha yaxlitlanadi.
› 2.3. 12 oy ichida ustama faqat uch holda bekor qilinadi yoki kamaytiriladi: ish sifati yomonlashganda, topshiriqlar oʻz vaqtida bajarilmaganda, mehnat va ijro intizomi buzilganda. Buning uchun sababi koʻrsatilgan rektor buyrugʻi chiqariladi; buyruq xodimga imzo bilan tanishtiriladi.
Asos: 2.1-banddagi baholash davri (oʻquv yili) — 20-son qaror, 3-band. 2.3-banddagi uch sabab — Iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 19-sentabrdagi 176-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan nizom (bundan buyon — 176-son buyruq nizomi), 6-band. 2.1–2.3-bandlarning qolgan qismi — bizning namunamiz.
3. Koʻrsatkichlar va ballar
Blok boʻyicha jami ball ilovadagi blok balidan oshmaydi. Bizning taklifimiz: har bir koʻrsatkich uchun nima hisoblanishini, oʻlchov birligini, bir birlik uchun ballni, eng koʻp ballni, dalil va birinchi tekshiruvchini yozing.
› 3.4. K8 boʻyicha (jadval quyida) koʻpi bilan 12 ball; birinchi tekshiruvchi — kafedra mudiri.
- Scopus yoki Web of Science jurnalidagi maqola — 4 ball.
- Oliygoh tasdiqlagan roʻyxatdagi milliy jurnaldagi maqola — 2 ball.
- Ikkala holatda ham maqola chiqqan kuni jurnal Scopus/WoS bazasida yoki oliygoh roʻyxatida boʻlishi kerak. Jurnal shu kuni yoki undan oldin bazadan yoki roʻyxatdan chiqarilgan boʻlsa, maqola hisobga olinmaydi; keyin chiqarilgan boʻlsa, hisobga olinadi.
- Monografiya — 6 ball; darslik va oʻquv qoʻllanma bu yerda emas, K2.1-da hisoblanadi.
› 3.5. Ilmiy blok koʻrsatkichlarining eng koʻp ballari jami 36, ammo blokda 30 balldan ortigʻi hisobga olinmaydi.
› 3.6. Har bir koʻrsatkich uchun eng koʻp ball va har bir blokning birinchi tekshiruvchisi — jadvalda. Qalin qatorlardagi ball ilovadan; qolgani shartli taqsimot, uni oliygohning oʻzi belgilaydi.
| № | Koʻrsatkich (ilovadan, qisqa) | Eng koʻp ball |
|---|---|---|
| Oʻquv-metodik faoliyat — 40 (tekshiradi: kafedra mudiri) | ||
| K1 | Oʻqituvchilik — 20 | |
| K1.1 | Bilim, koʻnikma va fanning zamonaviy tendensiyalari (ochiq mashgʻulotlar boʻyicha) | 8 |
| K1.2 | Oʻqitish sifati (talabalar soʻrovi boʻyicha) | 8 |
| K1.3 | Talabalarning olimpiada, tanlov va grantlardagi ishtiroki | 4 |
| K2 | Metodik ishlar — 20 | |
| K2.1 | Yil davomida nashr etilgan darslik va oʻquv qoʻllanmalar | 8 |
| K2.2 | Kompyuter texnologiyalari, oʻquv kursi va materiallarini ishlab chiqish | 6 |
| K2.3 | Zamonaviy taʼlim texnologiyalari va ilgʻor baholash usullari | 6 |
| Tarbiyaviy faoliyat — 20 (tekshiradi: maʼnaviyat va maʼrifat boʻlimi) | ||
| K3 | Tarbiyaviy tadbirlar: toʻgaraklar, sport klublari, madaniy tadbirlar | 6 |
| K4 | Akademik guruhda kuratorlik | 6 |
| K5 | Talabalar boʻsh vaqtini mazmunli oʻtkazishni tashkil etish | 4 |
| K6 | Idora va mintaqa doirasidagi jamoatchilik ishlari | 4 |
| Ilmiy faoliyat — 30 (tekshiradi: kafedra mudiri) | ||
| K7 | Ilmiy konferensiyalarda ishtirok | 4 |
| K8 | Ilmiy nashrlar (xorijiylari ham), monografiyalar | 12 |
| K9 | Xalqaro va ilmiy loyihalar, xoʻjalik shartnomalari | 6 |
| K10 | Patent va ixtirolar | 6 |
| K11 | Tayanch doktorant va doktorantlarga ilmiy rahbarlik | 4 |
| K12 | Doktorlik dissertatsiyasi doirasida tadqiqot | 4 |
| Oliygohni rivojlantirishga hissa — 10 (tekshiradi: oʻquv-uslubiy boshqarma) | ||
| K13 | Boshqa oliygoh, litsey va kollejlar bilan hamkorlik | 4 |
| K14 | Xorijiy oliygohlar bilan almashinuv dasturlari | 3 |
| K15 | Yangi yoʻnalish, kafedra, laboratoriya ochish; axborot-resurs markazi bazasini toʻldirish | 3 |
| Shaxsiy fazilatlar — 10 (tekshiradi: kadrlar boʻlimi) | ||
| K16 | Ilmiy daraja va ilmiy unvon | 4 |
| K17 | Malaka oshirish kurslari | 2 |
| K18 | Xorijiy tilni bilish va darsda qoʻllash | 2 |
| K19 | Xorijda stajirovka | 2 |
| Jami — 110 |
Asos: 20-son qaror ilovasi va unga izoh.
4. Dalillar
› 4.1. Har bir koʻrsatkich uchun dalil, yaʼni tasdiqlovchi hujjat turi koʻrsatiladi (buyruq, sertifikat, maqola havolasi, HEMISdagi yozuv). HEMIS — oliy taʼlim jarayonlarini boshqarish axborot tizimi; undagi maʼlumot oʻqituvchidan qayta soʻralmaydi.
› 4.2. Bitta dalil faqat bitta koʻrsatkich boʻyicha va faqat bir marta hisobga olinadi. Hammualliflikdagi ish uchun ball mualliflar soniga teng boʻlinadi. Dalillar komissiya kotibiga oliygoh belgilagan elektron tizimda yoki qogʻozda topshiriladi: davr davomida va u tugagach koʻpi bilan 10 ish kuni ichida. Kotib ularni roʻyxatga oladi. Shu kunlarda taʼtilda yoki kasal boʻlgan oʻqituvchi uchun muddat ishga qaytgan kunidan hisoblanadi.
5. Tekshirish va komissiya
Komissiya tarkibi rektor buyrugʻi bilan tasdiqlanadi. Jami ballarni komissiya tasdiqlaydi (5.2-band), soʻng natijani ilmiy kengash koʻrib chiqadi.
› 5.1. Komissiya tarkibiga rais (prorektor), kotib, oʻquv-uslubiy boshqarma, ilmiy boʻlim, maʼnaviyat va maʼrifat boʻlimi, kadrlar boʻlimi vakillari va kasaba uyushmasi qoʻmitasi vakili kiradi. Kvorum — aʼzolarning kamida uchdan ikkisi; qaror koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi va bayonnomada qayd etiladi.
› 5.2. Birinchi tekshiruvchi har bir dalilni qabul qiladi yoki rad etadi va ball qoʻyadi; rad etsa, sababini yozadi. Jami ballarni komissiya tasdiqlaydi; komissiya aʼzosi oʻz natijasi boʻyicha ovoz bermaydi. Hech kim oʻz dalilini oʻzi tekshirmaydi:
- kafedra mudiri birinchi tekshiruvchi boʻlgan bloklarda (3.6-band) uning oʻz dalilini dekan, dekanning dalilini esa oʻquv ishlari boʻyicha prorektor tekshiradi;
- prorektorlarning (shu jumladan komissiya raisining) dalilini ilmiy kengash belgilagan komissiya aʼzosi tekshiradi.
Asos: 20-son qaror, 3-band.
6. Eʼtiroz
KPI natijasiga ichki eʼtiroz bildirish tartibini belgilaydigan qonun hujjatini topmadik, shuning uchun uni nizomning oʻzi belgilaydi.
› 6.1. Oʻqituvchi natija bilan imzo qoʻyib tanishgan kundan keyin 5 ish kuni ichida komissiyaga yozma eʼtiroz berishi mumkin. Dalilni rad etgan tekshiruvchi eʼtirozni koʻrib chiqishda qatnashmaydi.
› 6.2. Komissiya eʼtirozni olgan kundan boshlab 10 ish kuni ichida koʻrib chiqadi. Qarorda eʼtiroz nima uchun qabul qilingani yoki rad etilgani yoziladi; qaror oʻqituvchiga imzo bilan tanishtiriladi. Ustama boʻyicha rektor buyrugʻi barcha eʼtirozlar hal qilingandan keyin chiqariladi. Bu tartib oʻqituvchining mehnat nizolari boʻyicha komissiyaga yoki sudga murojaat qilish huquqini cheklamaydi.
Bizning talqinimiz: ichki eʼtiroz qonundagi muddatni toʻxtatmaydi. Ustama boʻyicha nizoda xodim huquqi buzilganini bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan kundan 6 oy ichida mehnat nizolari boʻyicha komissiyaga yoki bevosita sudga murojaat qilishi mumkin. Mehnat nizolari boʻyicha komissiyaning qaroridan norozi boʻlgan xodim qaror nusxasini olgan kundan 10 kun ichida sudga shikoyat qilishi mumkin.
Asos: Mehnat kodeksi, 545, 554, 556, 560-moddalar.
7. Natijalar va past ball
Bizning talqinimiz: past KPI balining oʻzi ishdan boʻshatishga asos emas; lavozimga muvofiqlik alohida tartibda tekshiriladi. Agar past natija sababli ishdan boʻshatish masalasi koʻtarilsa, tartib quyidagicha (a–g bandlar — qonunning bizning talqinimiz, nizomga koʻchiriladigan band emas):
a) Rektor buyrugʻi bilan tasdiqlangan komissiya oʻqituvchi faoliyatini oʻrganadi, soʻng rektor masalani ilmiy kengashga kiritadi.
b) Ish beruvchi (rektor) mehnat shartnomasini faqat Mehnat kodeksi yoki boshqa qonunda koʻrsatilgan asos bilan bekor qila oladi. Bu holatdagi asos: xodimning malakasi yetarli emasligi sababli u egallab turgan lavozimiga yoki bajarayotgan ishiga mos kelmasligi.
d) Shartnomani bekor qilishdan oldin xodimga mutaxassisligiga mos, kamroq malaka talab qiladigan ish taklif qilinadi. Bunday ish boʻlmasa, ish beruvchida mavjud boshqa ish taklif qilinadi.
e) Agar jamoa kelishuvi yoki jamoa shartnomasida kasaba uyushmasi qoʻmitasining oldindan roziligi nazarda tutilgan boʻlsa:
- mehnat shartnomasini bekor qilish uchun qoʻmitaning roziligi kerak;
- qoʻmita rad javobini bersa, shartnoma bekor qilinmaydi;
- qoʻmita taqdimnomani olgan kundan boshlab 10 kun ichida qarorini bildirmasa, ish beruvchi shartnomani qoʻmita roziligisiz bekor qila oladi;
- istisno: tashkilot rahbari va alohida boʻlinma rahbari bilan shartnomani bekor qilishga bu rozilik talab etilmaydi.
f) Xodim kamida 2 hafta oldin yozma ravishda, imzo bilan ogohlantiriladi. Uning vaqtincha mehnatga qobiliyatsiz boʻlgan kunlari va davlat yoki jamoat majburiyatlarini bajargan vaqti bu muddatga kirmaydi.
g) Xodim vaqtincha mehnatga qobiliyatsiz, taʼtilda, xizmat safarida boʻlganda yoki davlat (jamoat) majburiyatlari uchun ishdan ozod etilganda rektor uni oʻz tashabbusi bilan boʻshata olmaydi. Homilador ayollar va 3 yoshgacha bolasi bor xodimlar bilan shartnomani bekor qilishda Kodeksdagi kafolatlarga rioya qilinishi shart.
› 7.3. Eng kam ballga yetmagan oʻqituvchi uchun kafedra keyingi davrga koʻrsatkichlarni yaxshilash rejasini tuzadi. Eng kam ball — 60 (8.1-band); 2.2-band holatlarida u kamaytiriladi.
Asos: 20-son qaror, 29-band; Mehnat kodeksi, 144, 161, 163, 164, 165-moddalar.
Sharh: oʻqituvchi nimalarga eʼtibor berishi kerak
Oʻqituvchining yili (namunamiz boʻyicha):
- Oʻquv yili (baholash davri) tugaydi. Namunada sana yoʻq — uni oliygoh oʻz nizomida belgilaydi.
- Dalillar — davr tugagach koʻpi bilan 10 ish kuni ichida (4.2).
- Tekshiruv; jami ballarni komissiya tasdiqlaydi (5.2), natija imzo bilan tanishtiriladi. Namunada tekshiruv muddati yoʻq — uni oliygoh nizomida belgilaydi.
- Yozma eʼtiroz — tanishgan kundan keyin 5 ish kuni ichida (6.1).
- Komissiya javobi — eʼtirozni olgan kundan 10 ish kuni ichida (6.2).
- Rektor buyrugʻi — barcha eʼtirozlar hal qilingach (6.2).
- Ustama — buyruqdan keyingi oydan boshlab 12 oy (2.1).
Komissiya jami ballarni tasdiqlagach, natijani ilmiy kengash koʻrib chiqadi (5-boʻlim). Namunada buning muddati yoʻq — uni oliygoh oʻz nizomida belgilaydi.
Yana namunamizda (oʻz nizomingizda borligini tekshiring):
- rad etilgan dalilga sabab yoziladi, rad etgan kishi eʼtirozni koʻrib chiqishda qatnashmaydi (5.2, 6.1);
- yil oʻrtasida ishga kirgan yoki 3 oydan ortiq taʼtilda boʻlgan oʻqituvchi uchun talab qilinadigan ball kamayadi (2.2);
- ustama 12 oy ichida faqat uch sababga koʻra va yozma buyruq bilan bekor qilinadi yoki kamaytiriladi (2.3);
- komissiyada kasaba uyushmasi qoʻmitasi vakili bor (5.1);
- past ballda avval yaxshilash rejasi tuziladi (7.3).
Qonunda (Mehnat kodeksi):
- mehnat nizolari boʻyicha komissiyaga yoki sudga murojaat qilish huquqi — 6-boʻlim (545-modda);
- kasaba uyushmasi qoʻmitasining roziligi: qachon kerakligi va 10 kunlik muddat — 7-boʻlim, e) band (164-modda).
8. Ragʻbatlantirish
PQ-61 roʻyxatidagi oliygohlarda KPIga asoslangan ragʻbatlantirish tartibini oliygohning oʻzi belgilaydi. Qolgan davlat oliygohlarida lavozim maoshiga ustama va boshqa qoʻshimcha toʻlovlarni rektor qonunchilikka muvofiq belgilaydi.
Har qanday taʼlim tashkiloti ish haqi uchun mavjud mablagʻ doirasida lavozim maoshlariga turlicha ustama belgilashga haqli (qonunda — «tabaqalashtirilgan ustama»).
› 8.1. KPI ustamasi — lavozim maoshiga foizda belgilanadigan shaxsiy ustama. Ustama 2.1-bandda koʻrsatilgan 12 oy davomida [manba] hisobidan toʻlanadi. Jami ball oʻndan birgacha yaxlitlanadi (hammualliflikda kasr chiqishi mumkin, 4.2). Ustama pogʻonalari:
- 90 va undan yuqori — 30 %;
- 75–89,9 — 20 %;
- 60–74,9 — 10 %;
- jami ball eng kam balldan (60) past boʻlsa, ustama belgilanmaydi. 2.2-band holatlarida chegaralar kamayadi.
Bizning taklifimiz: [manba] oʻrniga oʻzingizga mosini yozing (qaysi biri qachon — 9-boʻlim): budjet mablagʻlari, rivojlantirish jamgʻarmasi yoki (nodavlat oliygoh uchun) oliygohning oʻz mablagʻlari. Foizlarni 9-boʻlimdagi chegaralar va jamgʻarma hajmiga qarab tanlang. 2-usul uchun 8.1-bandda «KPI fondi eng kam ballga yetgan xodimlar oʻrtasida ularning ballari nisbatida taqsimlanadi» deb yozing.
› 8.4. Har bir blokda eng yuqori ball olganlarning ism-sharifi ilmiy kengashda eʼlon qilinadi. Ular rektor tashakkurnomasi bilan taqdirlanadi va faxriy unvon hamda mukofotlarga birinchi navbatda tavsiya etiladi.
Asos: PQ-61, 2-band; Oliy taʼlim toʻgʻrisidagi nizom, 60-band; Mehnat kodeksi, 501-modda.
9. Moliyalashtirish manbai (davlat oliygohining moliya boʻlimi uchun)
- PQ-61 roʻyxatidagi oliygoh budjetdan tashqari rivojlantirish jamgʻarmasidan foydalanish tartibini oʻzi belgilaydi; xarajat ulushlarini kuzatuv kengashi belgilaydi.
- Davlat budjetidan yoki aralash tartibda moliyalashtiriladigan oliygohga 164-son qarorning 4-ilovasi (mehnatga haq toʻlash nizomi) qoʻllaniladi. Unga koʻra kasb mahorati yuqori, oʻquv-tarbiya sifatiga va ilmiy tadqiqotlarga aniq hissa qoʻshayotgan professor-oʻqituvchilarga oylik ustama belgilanadi.
- Ustama maxsus jamgʻarmadan toʻlanadi: «budjet muassasalari va tashkilotlari xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish maxsus jamgʻarmasi» (164-son qarordagi nom; 176-son buyruq nizomida nomi biroz boshqacha; bundan buyon — ragʻbatlantirish jamgʻarmasi).
- 176-son buyruq nizomiga koʻra ragʻbatlantirish jamgʻarmasi budjet tashkilotlarida budjet mablagʻlaridan «mehnat haqi fondining 15 foizi miqdorida» tashkil etiladi va ish haqiga ustama hamda mukofotlarga sarflanadi. Tibbiyot muassasalari, umumtaʼlim maktablari, oʻrta maxsus va professional taʼlim muassasalari bundan mustasno.
- Tibbiyot oliygohi uchun: 176-son buyruq nizomi «tibbiyot muassasalari»ni izohlamaydi va oliygohlarni tilga olmaydi, shuning uchun tibbiyot oliygohi bu istisnoga kiradimi, matndan aniq emas. Agar kirsa, unga 15 % qoidasi qoʻllanilmaydi, ammo oʻrniga qaysi qoida amal qilishi aytilmagan. Buni yuqori turuvchi tashkilotdan yozma soʻrang.
- 176-son buyruq nizomiga koʻra shaxsiy ustamalar «tarif stavkasi yoki lavozim maoshining (ragʻbatlantirish koeffitsiyentini inobatga olgan holda) 50 foizidan oshmagan miqdorlarda» belgilanadi. Bu chegara davlat budjetidan moliyalashtiriladigan tashkilotning boshqaruv xodimlariga tatbiq etilmaydi. «Boshqaruv xodimlari» kimligi 176-son buyruq nizomida izohlanmagan; dekan va kafedra mudiri ularga kiradimi, yuqori turuvchi tashkilotdan aniqlang.
- Xodimlarga ustamani muassasa rahbari belgilaydi, rahbarning oʻziga esa — yuqori turuvchi tashkilot. Ish sifati yomonlashganda, topshiriqlar oʻz vaqtida bajarilmaganda, mehnat va ijro intizomi buzilganda ustama bekor qilinadi yoki kamaytiriladi (namunada — 2.3-band).
Moliya boʻlimi uchun xulosa (bizning talqinimiz):
- budjet mablagʻidan toʻlanadigan KPI ustamasi — 176-son buyruq nizomi (15 % va 50 % qoidalari; tibbiyot oliygohi uchun yuqoridagi izohga qarang);
- rivojlantirish jamgʻarmasidan toʻlanadigan ustama — PQ-61 roʻyxatidagi oliygohning oʻz tartibi;
- agar alohida normativ-huquqiy hujjat oliygohingizni 15 % qoidasidan chiqargan boʻlsa (176-son buyruq nizomi, 1-band, uchinchi xatboshi), oʻsha hujjat amal qiladi.
Asos: PQ-61, 2 va 6-bandlar; 164-son qaror, 4-ilova, 1 va 13-bandlar; 176-son buyruq nizomi, 1, 3, 5, 6-bandlar.
10. Yillik tahlil va oʻzgartirish
› 10.1. Komissiya har yili hisobot beradi: ballar taqsimoti, rad etilgan dalillar ulushi, eʼtirozlar natijasi, ball olinmagan koʻrsatkichlar va nizomni oʻzgartirish boʻyicha takliflar. Oʻzgartirishlar keyingi davrdan qoʻllaniladi.
11. Hujjatlar
› 11.1. Nizomga ilovalar: 1) har bir lavozim uchun koʻrsatkichlar jadvali; 2) oʻqituvchining shaxsiy KPI varaqasi; 3) eʼtiroz arizasi shakli; 4) komissiya bayonnomasi shakli; 5) yakuniy qaydnoma (F.I.Sh., bloklar boʻyicha ball, jami, ustama).
› 11.2. Har bir dalilning holati, tekshiruvchisi, rad etish sababi va sanasi saqlanadi; yakuniy natija xodimning shaxsiy yigʻmajildiga tikiladi. Materiallar kamida 3 yil, arxiv qonunchiligi uzoqroq muddat belgilagan hujjatlar esa oʻsha muddat davomida saqlanadi.
Nizom 27-mezonga mosmi: tekshiruv
Bizning talqinimiz: 27-mezonning beshta indikatori, ularga mos boʻlimlar va ekspertlar koʻrishni soʻrashi mumkin boʻlgan hujjatlar:
- tartib ishlab chiqilgan va tasdiqlangan — 1-boʻlim (1.3-band) va 10-boʻlim; hujjat: nizom, ilmiy kengash bayonnomasi, kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishuv (yoki yozma xabar), rektor buyrugʻi, imzoli tanishtirish varaqasi;
- oʻquv, ilmiy-uslubiy, ilmiy-tadqiqot, maʼnaviy-maʼrifiy va ijtimoiy faoliyat qamrab olingan — 3-boʻlim; hujjat: koʻrsatkichlar jadvali (11.1);
- mezonlar aniq, baholash ochiq, xolis va adolatli — 3–6-boʻlimlar; hujjat: KPI varaqalari, komissiya bayonnomalari, eʼtirozlar va ular boʻyicha qarorlar;
- davriy tahlil va takliflar — 10-boʻlim; hujjat: komissiyaning takliflar bilan yillik hisoboti;
- moddiy va maʼnaviy ragʻbatlantirish — 8-boʻlim (8.1, 8.4-bandlar) va 9-boʻlim; hujjat: yakuniy qaydnoma, ustama va tashakkurnoma buyruqlari.
Shartli misol: ball qanday ustamaga aylanadi
Kafedra, oʻqituvchilar va foizlar shartli; bu qonun normasi emas. Bir oʻquv yili.
| Blok (eng koʻp) | A | B | C | D |
|---|---|---|---|---|
| Oʻquv-metodik (40) | 36 | 34 | 30 | 26 |
| Tarbiyaviy (20) | 14 | 16 | 12 | 10 |
| Ilmiy (30) | 30* | 18 | 14 | 6 |
| Rivojlantirish (10) | 8 | 6 | 6 | 4 |
| Shaxsiy fazilatlar (10) | 8 | 8 | 8 | 6 |
| Jami (110) | 96 | 82 | 70 | 52 |
* A oʻqituvchi ilmiy blokda 34 ball toʻplagan, lekin 30 balldan ortigʻi hisobga olinmaydi (3.5-band).
1-usul: pogʻonalar (8.1-band).
Natija: A — 30 %, B — 20 %, C — 10 %, D — ustamasiz. Bizning fikrimiz: usul oddiy, ustama oldindan maʼlum; lekin umumiy xarajat yuqori ball olganlar soniga bogʻliq.
Maqoladan ustamagacha. B-ning K8-dagi 6 bali — yakka muallifli Scopus maqolasi (4) va ikki muallifli Scopus maqolasi (4 : 2 = 2; 3.4, 4.2-bandlar). Bu 6 ball ilmiy blokdagi 18 ballga, 18 ball esa jami 82 ballga kiradi. 82 ball 75–89,9 pogʻonasiga tushadi: B 12 oy davomida lavozim maoshiga 20 % ustama oladi.
KPI ustamasining eng yuqori miqdori — 30 %, bu budjetdan toʻlanadigan shaxsiy ustamaning 50 % chegarasidan (176-son buyruq nizomi, 3 va 6-bandlar) past. Lekin 50 % har bir ustamaga alohidami yoki barcha shaxsiy ustamalar yigʻindisigami, 176-son buyruq nizomida aniq yozilmagan. Oʻqituvchining budjetdan toʻlanadigan boshqa shaxsiy ustamasi ham boʻlsa, yigʻindini 50 % bilan solishtiring.
2-usul: KPI fondidagi ulush (ball nisbatida). KPI fondi — KPI ustamasi uchun ajratilgan summa. Eng kam ball — 60.
Chegaraga uch oʻqituvchi yetdi — A, B va C; ularning ballari jami 96 + 82 + 70 = 248. Har kimning fonddagi ulushi = oʻz bali : 248, yaʼni A — 38,7 %, B — 33,1 %, C — 28,2 % (maoshga nisbatan foiz emas).
KPI fondi bir oyga moʻljallanganmi yoki 12 oygami (2.1), nizomda aniq yozing: oylik toʻlov shunga qarab hisoblanadi. Ustama budjetdan toʻlansa, har kimning oylik ustamasini maoshiga nisbatan foizga aylantirib, 50 % chegarasi (9-boʻlim) bilan solishtiring.
Bizning fikrimiz: umumiy xarajat KPI fondidan oshmaydi; lekin oʻqituvchi ustamasini oldindan bilmaydi.
Oliygohingiz nodavlat boʻlsa
- Akkreditatsiyaning 27-mezoni, bizningcha, sizga ham tegishli: KPI tizimi va unga qarab ragʻbatlantirish tekshiriladi.
- Xorijiy oliygoh filiali boʻlsangiz, avval tekshiring: 20-son qaror (tanlov asosida ishga olish) va 27-mezon (kompleks davlat akkreditatsiyasi) filialingizga tatbiq etiladimi.
- Qonun talab qiladi: ragʻbatlantirish tizimini kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishish (qoʻmita boʻlmasa, mehnat jamoasini yozma xabardor qilish), nizomni xodimlarga imzo bilan tanishtirish, ishdan boʻshatishda Mehnat kodeksi kafolatlariga rioya qilish.
- Ustamani ish haqi uchun oʻzingizda bor mablagʻ doirasida belgilaysiz.
- Ixtiyoriy: 20-son qaror ilovasini namuna qilib olsa boʻladi; Oliy taʼlim toʻgʻrisidagi nizom siz uchun faqat tavsiya.
Asos: Mehnat kodeksi, 15, 25, 252, 501-moddalar; Oliy taʼlim toʻgʻrisidagi nizomning muqaddimasi.
Keyingi qadamlar
- Loyiha: namuna asosida nizomni tayyorlang, 3.6-banddagi jadvalni oliygohingizga moslang.
- Kasaba uyushmasi qoʻmitasi: ragʻbatlantirish tizimini qoʻmita bilan kelishing. Qoʻmita boʻlmasa, mehnat jamoasini yozma xabardor qiling (1.4-band).
- Ilmiy kengash: baholash tartibini ilmiy kengash qarori bilan tasdiqlating.
- Buyruq: bizning namunamizda nizom rektor buyrugʻi bilan kuchga kiradi; mehnat shartnomalarida ustamani nizomga havola bilan yozing (2.1-band).
- Tanishtirish: nizomni har bir xodimga imzo bilan tanishtiring.
Asos: Mehnat kodeksi, 15, 25 va 252-moddalar; 20-son qaror, 3-band.
- 01Loyihabizning namunamiz
- 02Kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishuvMehnat kodeksi
- 03Ilmiy kengash20-son qaror
- 04Rektor buyrugʻibizning namunamiz
- 05Xodimlarni imzo bilan tanishtirishMehnat kodeksi