2026-yilda qaysi soliq rejimi foydali: aylanmadan olinadigan soliq, 6 % QQS yoki umumiy tartib

Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 6-noyabr · Manbalar — maqola oxirida

Qisqasi

Oʻzgartirish shart emas, agar aylanma soligʻi toʻlasangiz, chegaradan uzoq boʻlsangiz va mijozlaringiz asosan oddiy odamlar boʻlsa. Bu bozorda joy olib savdo qiladigan YaTT ga ham tegishli: stavkangiz 1 %, shu yerda toʻxtashingiz mumkin. Bitta-ikkita kompaniya uchun rejim oʻzgartirmang. Oʻzini oʻzi band qilgan boʻlsangiz ham 2026-yildan aylanma soligʻi toʻlaysiz, YaTT bilan bir xil: 1 %, chegara bir xil. Qatʼiy belgilangan miqdordagi soliq bekor qilingan.

Oʻquv markazi uchun demoni oching.

• Avval, tanlov sizda bormi. Klinika, dorixona, zargar, notijorat tashkilot, bozor tashkiloti aylanmadan olinadigan soliq (aylanma soligʻi) toʻlay olmaydi. Yillik daromadi 12 000 BHM (bazaviy hisoblash miqdori) dan oshgan firma ham. Xususiy bogʻcha, maktab va IT Park rezidenti uchun bu tanlov hozircha deyarli ahamiyatsiz: «Soha boʻyicha».
• Mijozlaringiz oddiy odamlar boʻlsa, xizmat va kafe uchun aylanma soligʻi deyarli har doim foydali. YaTT 1 %, kichik shahardagi chakana doʻkon 2 %, MChJ 4 % toʻlaydi; 6 % li QQS esa har 100 tushumdan 5,66 oladi. Savdoda boshqacha boʻlishi mumkin, lekin faqat 4 % stavkada: ESFda QQS bilan keladigan xaridlar tushumning taxminan 65–80 foizidan oshib, foyda yupqa boʻlsa, umumbelgilangan tartib (umumiy tartib) yutadi. Bozordan yoki QQSsiz olingan xarid bunga kirmaydi (bizning hisobimiz).
• Mijozlaringiz QQSni hisobga oladigan kompaniyalar boʻlsa, hisob oʻzgaradi. Sotuvning taxminan 29 foizidan koʻprogʻi shunday mijozlarga boʻlsa (stavkangiz 2 % boʻlsa 65, 1 % boʻlsa 82 foizidan), 6 % li QQS aylanma soligʻidan koʻproq pul qoldiradi, ustamangiz qancha boʻlishidan qatʼi nazar (bizning hisobimiz; shart pastda). Umumiy tartibni ham hisoblang.
• Chegaraga yetsangiz, oʻsha kundan QQS 12 % va foyda soligʻi 15 % (taʼlimda boshqacha: «Soha boʻyicha»). 6 % avtomatik boshlanmaydi: xabarnoma kerak, u keyingi oyning 1-sanasidan ishlaydi.
• 6 % ga oʻtishning narxi bor. QQS boʻyicha salbiy farq (xaridlardagi QQS sotuvdagidan oshib ketgan qismi: odatda keyingi toʻlovlarga oʻtkaziladi yoki qaytariladi), 6 % ga oʻtganda esa hisobdan chiqariladi; Soliq qoʻmitasi hisobga olingan QQSni qoldiqlar va uzoq muddatli aktivlar boʻyicha ham tuzatishni aytmoqda (Spot xabari), Kodeksda bunga toʻgʻridan-toʻgʻri asos boʻlmasa ham. Avval shu summani bilib oling.
• Klinika, restoran, oʻquv markazi — alohida hisob. Klinika 12 % va 6 % orasida tanlaydi. Chegaradan yuqori restoran 12 % va 40 % qaytarishni 6 % bilan solishtiradi. Markaz taʼlim imtiyozini yoʻqotishi mumkin (markaz soliqlari). Pastda: «Soha boʻyicha».
• Sana. MChJ 2027-yildan aylanma soligʻiga oʻtmoqchi boʻlsa, xabarnoma yil boshlanishiga oʻn kundan kechiktirmay beriladi: 18-dekabrgacha (juma) topshiring (bizning maslahatimiz). Aylanma soligʻi toʻlayotgan boʻlsangiz, bu sana sizga tegishli emas.

Mundarija

• Avval: tanlov sizda bormi
• Uch rejim bir jadvalda
• Hisob: har 100 tushumdan qancha qoladi
• Mijozim «QQS kerak» deydi
• Chegaraga yetgan kun nima boʻladi (misol: avgust)
• Ikkita firma: daromadim qoʻshiladimi
• Soha boʻyicha
• Shu hafta nima qilish kerak

Avval: tanlov sizda bormi

Soliq kodeksi hammaga ham tanlov bermaydi. Quyidagilar aylanma soligʻini toʻlay olmaydi (461-modda, 2-qism, 15 band):

• tibbiy xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar; dori va tibbiy buyumlar savdosi bilan shugʻullanuvchi korxonalar (14-band, 2025-yil 1-apreldan, ZRU-1104);
• notijorat tashkilotlar (13-band);
• bozorlar va savdo komplekslari (10-band): bozor tashkiloti, u yerda joy olib savdo qiladigan tadbirkor emas;
• spirtli ichimlikni, jumladan pivoni chakana sotadigan doimiy savdo nuqtasi, uni kim yuritishidan qatʼi nazar (9-band);
• zargarlik buyumlarini ishlab chiqaruvchi va sotuvchilar (15-band);
• boshqa kam uchraydigan hollar: toʻliq roʻyxat 461-moddaning 2-qismida.

Import qiluvchilar. Kodeks matnida ular ham shu roʻyxatda (1-band). Prezidentning 2026-yil 26-maydagi PF-100-son Farmoni (9(b)(ii)-band) ularning majburiy QQS toʻlovchi boʻlishini bekor qilgan, Soliq qoʻmitasi ham 12 000 BHM dan oshmasa aylanma soligʻini qoʻllay olishini yozgan. Importdagi QQS baribir toʻlanadi; aylanma soligʻida yoki 6 % da u hisobga olinmaydi.

Chegara. Daromad kalendar yil boshidan sanaladi, oxirgi 12 oy emas (461-modda 1-qism, 469-modda): yuridik shaxsda jami daromad, YaTTda tovar (xizmat) sotishdan olingan daromad. Bugungi chegara: 12 000 × BHM (PF-100, 2026-yil 1-iyundan); BHM miqdori PF-115, 2026-yil 1-sentabrdan. Soliq qoʻmitasi shu chegara boʻyicha ishlaydi (Qoʻmita xabari, manbalarda). Kodeksda esa eski chegara 6-noyabrda ham turibdi. Daromadingiz ikki chegara orasida boʻlsa, buxgalter bilan tekshiring va yozib qoʻying. Oldindan toʻlangan pul, odatda, tovar topshirilgan yoki xizmat koʻrsatilgan (masalan, dars oʻtilgan) oyda daromad hisoblanadi (297-modda); buxgalter bilan aniqlang.

6 % ham hammaga emas. U asosiy faoliyati umumiy ovqatlanish, savdo yoki xizmat boʻlganlar uchun; davlat ulushi 50 % va undan yuqori korxonalar va yirik soliq toʻlovchilar uchun emas (PF-100, 5-band).

Uch rejim bir jadvalda

Moddalar: 461, 462, 467, 469, 258, 337; PF-100, 5–7-bandlar. Ijtimoiy soliq (12 %) uchala rejimda bir xil, shuning uchun tanlovni oʻzgartirmaydi; YaTT xodimlari boʻyicha boshqacha (408-modda). Elektron hisobvaraq-faktura (ESF) aylanma soligʻida ham yoziladi (462-modda, 19-qism).

6 % ga oʻtish narxi

• Salbiy farq. Oʻtishda mavjud QQS boʻyicha salbiy farq hisobdan chiqariladi (PF-100, 6(g)(ii)-band; Qoʻmita xabari): keyingi toʻlovlarga oʻtkazilmagan va qaytarilmagan qismi yoʻqoladi. Umumiy tartibga qaytsangiz ham u qaytmaydi (buxgalter.uz, 2026-yil 7-avgust).
• Ilgari hisobga olingan QQS. Farmonda ham, Kodeksda ham bu haqda toʻgʻridan-toʻgʻri yozilmagan. Lekin Spot xabariga koʻra, Soliq qoʻmitasi 2026-yil 7-avgustdagi seminarida aytgan: 6 % ga oʻtgan firma qoldiqlar va uzoq muddatli aktivlar boʻyicha hisobga olingan QQSni tuzatadi, oʻtishdan oldingi davr uchun aniqlashtirilgan hisobot topshiradi, ayrim hollarda qaytarib olingan QQSni byudjetga qaytaradi. Ayrim firmalarga qayta hisoblash haqida xat kelgan (Spot, 2026-yil 9-sentabr, rus tilida). Bu summani oʻtish narxiga qoʻshib hisoblang.
• Qaytib kelish. Spot xabariga koʻra, Soliq qoʻmitasi 6 % ga qayta oʻtish uchun umumiy tartibda kamida bir yil ishlash kerak deydi (2026-yil 9-sentabr). Farmonda bunday cheklov yoʻq. Bir oyga sinab koʻrish deb oʻylamang (bizning maslahatimiz).
• Har oy tekshiring. 6 % da sof tushumda ovqatlanish, savdo yoki xizmat ustun boʻlishi kerak (Qoʻmita mutaxassislari, buxgalter.uz).

Xabarnomadan oldin buxgalterdan ikkala summani soʻrang va soliq organingizdan yozma soʻrang: unga toʻliq maʼlumot bering. Yozma tushuntirishga amal qilgan soliq toʻlovchiga shu sababli paydo boʻlgan qarz boʻyicha penya hisoblanmaydi (110-modda, 6-qism); soliqning oʻzi qoladi.

Hisob: har 100 tushumdan qancha qoladi

Soliq summasini emas, qoʻlda qoladigan pulni solishtiring: aylanma soligʻida va 6 % da xaridlardagi QQS xarajatga aylanadi, umumiy tartibda esa yoʻq. Quyidagi jadvallar bizning hisobimiz: raqamlar shartli, 100 — yillik tushum.

Mijozlaringiz oddiy odamlar

Mijoz narxga qaraydi, QQSni hisobga olmaydi. Narx qaysi rejimda boʻlsangiz ham bir xil.

Kafe qatori 40 % qaytarishsiz; u bilan umumiy tartib taxminan 18 («Soha boʻyicha»).

• 4 % va 6 % orasida bu holatda savol yoʻq: 6 % narx ustiga qoʻshiladi, narx ichida bu 100 dan 5,66, aylanma soligʻi esa 4. 2 % yoki 1 % stavkada farq yanada katta.
• Doʻkon misoli 4 % boʻyicha, farq 100 dan atigi 1. Kichik shaharda 2 % toʻlaydigan doʻkonda birinchi ustun 13,0, YaTT 1 % da 14,0, umumiy tartib esa 10,0.
• 2026-yildan boshlab aylanma soligʻidan birinchi marta oʻtgan firma oʻtish yilidan keyingi bir yil foyda soligʻidan ozod (dividend va foizdan tashqari; qayta tashkil etilganlarga emas; 337-modda, 13-qism): shu yili umumiy tartib doʻkon misolida 11,8, kafe misolida 18,6.

Mijozlaringiz QQSni hisobga oladigan kompaniyalar

Kompaniya uchun narx QQSsiz hisoblanadi: 6 % ham, 12 % ham unga hisobga olinadi (PF-100, 6(d)-band), aylanma soligʻi toʻlovchidan olganda esa hisobga oladigan QQS yoʻq. Bu yerda 100 — QQSsiz narx.

Jadvalni formula bilan tekshirsangiz: jadvalda xarid QQSsiz, formuladagi X esa QQS bilan, yaʼni 11,2 / 33,6 / 67,2. Pudratchilar aylanma soligʻida boʻlsa, ular Y ga yoziladi: agentlik qatori 31,0 / 35,0 / 29,8 boʻladi.

Ozod yilda bu jadval oʻzgaradi: umumiy tartib 40,0 / 35,0 / 25,0, yaʼni uchala misolda 6 % dan yuqori. Foyda soligʻi ikkalasida nol, xaridlardagi QQS esa faqat umumiy tartibda hisobga olinadi. Avval 6 % ga oʻtgan firma keyin bu imtiyozni oladimi, matnda aniq emas: yozma soʻrang.

Aralash mijozlar. Sotuvingizning qancha qismi QQSni hisobga oladigan kompaniyalarga boʻlsa, 6 % aylanma soligʻidan koʻproq qoldiradi:

Ustama bu ulushni oʻzgartirmaydi: ikkala rejimda xaridlardagi QQS bir xil yoʻqoladi. Kompaniyaga sotuv «chakana»ga kiradimi, buxgalter bilan aniqlang. Shart: kompaniya QQSsiz bir xil pul toʻlashga rozi boʻlishi kerak. Agar u QQSni ham eski narx ichida toʻlasa, 4 % stavkada 100 dan 1,66 yoʻqotasiz. Oʻrtada kelishish mumkin: QQSsiz narx 96 dan past boʻlmasa, 6 % zarar qilmaydi (2 % da 98, 1 % da 99). Avval eng katta mijozingiz bilan gaplashing.

Qaysi kompaniya hisoblanadi. QQSni hisobga olish — kompaniya sizga toʻlagan QQSni oʻz soligʻidan ayirishi. Buni 12 % QQS toʻlovchi qiladi. Aylanma soligʻi yoki 6 % toʻlaydigan kompaniya qilmaydi: uni «oddiy odam» tomoniga yozing. Sotuvi QQSdan ozod mijoz ham siz bergan QQSni hisobga olmaydi, qisman ozod boʻlsa, faqat ulushini (267, 268-moddalar). «QQSli faktura bering» degani hali hisobga oladi degani emas. Mijoz buxgalteridan soʻrang.

Oʻzingiz hisoblang

Oʻtgan yil yoki kamida bir chorak boʻyicha tushumni 100 deb oling. X — ESFda QQS boʻlgan xaridlar, QQS bilan; Y — ish haqi va qolgan hammasi (ikkalasi tushumga nisbatan foizda). Aylanma soligʻi toʻlovchidan olingan xarid Y ga yoziladi.

Oddiy odamlarga sotuv:

• Aylanma soligʻi: (100 − stavka) − X − Y
• 6 % QQS: 94,34 − X − Y
• Umumiy tartib: 0,85 × ((100 − X) ÷ 1,12 − Y)

Umumiy tartib aylanma soligʻidan yutadi, agar 0,24 × X + 0,15 × Y quyidagidan katta boʻlsa: 20,1 (4 % da), 22,1 (2 % da), 23,1 (1 % da). 2 % da bu faqat foyda deyarli yoʻq boʻlganda, 1 % da amalda hech qachon.

QQSni hisobga oladigan kompaniyalarga sotuv (100 — QQSsiz narx):

• Aylanma soligʻi: (100 − stavka) − X − Y
• 6 % QQS: 100 − X − Y
• Umumiy tartib: 0,85 × (100 − X ÷ 1,12 − Y)

Kompaniyalarga sotuvda 0,24 × X + 0,15 × Y 15 dan katta boʻlsa, umumiy tartib 6 % dan yutadi; 11 dan katta boʻlsa, 4 % li aylanma soligʻidan yutadi.

Klinika va restoran uchun formula «Soha boʻyicha» boʻlimida.

Bu hisobga kirmagan narsalar: 6 % ga oʻtish narxi (yuqorida); umumiy tartibdagi 12 % dan farqli QQSli xaridlar (6 % li yetkazib beruvchidan hisobga olinadigan QQS kamroq: bunday xaridlar koʻp boʻlsa, umumiy tartib jadvaldagidan kam qoldiradi); import QQSi (12 %, 6 % da qaytmaydi); chet eldan olingan xizmat, masalan reklama va obuna: uning QQSini firma soliq agenti sifatida toʻlaydi, 12 % da hisobga oladi, aylanma soligʻida hisobga olmaydi, 6 % da aniq emas (255-modda); hujjatsiz xarid (umumiy tartibda foyda soligʻi bazasidan chegirilmaydi, 305-modda); dividend soligʻi (5 %, kompaniya uchun uchala rejimda bir xil); 2026-yildan birinchi marta oʻtgan firmaning foyda soligʻi bazasini jami daromadning 25 foizi deb olish huquqi (337-modda, 8-qism): foydasi daromadning choragidan yuqori firmada umumiy tartib jadvaldagidan koʻproq qoldiradi. Masalan, kompaniyalarga xizmat qatorida 34,0 oʻrniga 36,3, agentlikda 29,8 oʻrniga 31,3 (bizning hisobimiz). Ozod yil bilan qanday birikishini buxgalter bilan koʻring.

Mijozim «QQS kerak» deydi

Avval mijoz nimani nazarda tutayotganini aniqlang. Aylanma soligʻi toʻlovchi ham ESF yozadi (462-modda, 19-qism; 47-modda). Kompaniyaga yetishmayotgani hujjat emas, hisobga oladigan QQS.

QQS toʻlovchi boʻlmasangiz, fakturaga QQS yozmang: yozilgan QQS summasining 20 foizi jarima va QQSning oʻzi byudjetga toʻlanadi (225-modda).

Mijoz «12 % kerak, 6 % da hisobga olish ikki baravar kam» desa. QQSsiz narx bir xil boʻlsa, unga farqi yoʻq: ustiga kam toʻlaydi va shuncha hisobga oladi.

Eng katta mijozlaringiz kompaniya boʻlsa, uch qadam:

1. Sotuvni ikkiga boʻling: QQSni hisobga oladiganlar va qolganlar. Ulushni jadval bilan solishtiring.
2. Mijozdan soʻrang: 6 % yoki 12 % QQS bilan ishlasam, QQSsiz narxingiz oʻzgaradimi?
3. 6 % ga oʻtishdan oldin mijoz buxgalteri bilan bitta sinov ESF haqida gaplashing. 2026-yil avgustda ayrim 6 % li ESFlar toʻlov kodi tufayli xaridorda «qizil» koʻringan va u QQSni hisobga ola olmagan (buxgalter.uz); hozirgi holatni tekshiring.

Chegaraga yetgan kun nima boʻladi (misol: avgust)

Oʻquv markazi yoki xususiy bogʻcha boʻlsangiz, bu boʻlim siz haqingizda emas. Markazda shartlar bajarilsa, chegaraga yetgan kundan taʼlim QQSdan ozod, foyda soligʻi 0 %; 6 % xabarnomasi esa bu imtiyozni yoʻqotadi (bizning talqinimiz). «Iyulda xabarnoma bering» degan gap sizga emas. Bogʻcha 2030-yilgacha ijtimoiy soliqdan boshqa soliqlardan ozod. Avval «Soha boʻyicha» boʻlimini oʻqing.

Chegaraga yetishingizni oldindan bilsangiz. Har oy yil boshidan daromadni chegara bilan solishtiring. 6 % keyingi oyning 1-sanasidan ishlaydi, shuning uchun xabarnomani yetadigan oydan oldingi oyda bering: avgustda yetsangiz, iyulda (faqat quyidagi ochiq savolga javob olgandan keyin). Shunda 12 % va 15 % kunlari boʻlmaydi. QQSga ixtiyoriy oʻtish yoʻli Kodeksda bor: ariza, keyingi oyning 1-sanasidan (462-modda, 5-qism). Daromad kamaymasa, keyingi yillarda ham yetasiz: tanlov endi 6 % va 12 % + 15 % orasida.

Faraz qilaylik, xizmat koʻrsatuvchi MChJ daromadi avgustda 12 000 BHM ga yetdi.

• Oʻsha kundan QQS va foyda soligʻi (462-modda, 7-qism). Keyingi oydan emas, keyingi yildan ham emas. Maslahatchilar chegarani kesib oʻtgan hisobvaraq-faktura butunligicha QQSga tushishini aytadi (kun.uz, 2026-yil iyun): buni buxgalter bilan koʻrib chiqing.
• Shartnomalar. Eng katta mijozlar bilan oʻtish sanasidan oldin qoʻshimcha kelishuv tuzing: narx «QQSsiz … va ustiga QQS» deb aniq yozilsin. Narxda QQS alohida koʻrsatilmagan boʻlsa, soliq sizning pulingizdan ketishi mumkin: buxgalter va yurist bilan tekshiring.
• 6 % avtomatik boshlanmaydi. Xabarnoma avgustda ketsa, 6 % 1-sentabrdan ishlaydi (PF-100, 7(a)-band). Oʻsha kundan oy oxirigacha — 12 % va 15 %.
• Roʻyxatdan oʻtish. 2026-yildan birinchi marta oʻtganlar uchun majburiyat paydo boʻlgandan bir yil ichida QQS toʻlovchi sifatida roʻyxatdan oʻtilsa, kechikkanlik jarimasi yoʻq (219-modda, 2-qism). Jarima yoʻq, lekin bizning tushunishimizcha, soliq oʻsha kundan hisoblanadi: kutish uni bekor qilmaydi. Guvohnomasiz xaridlardagi QQSni hisobga olish huquqi ham yoʻq (maslahatchi, kun.uz): roʻyxatdan oʻtishni choʻzmang.
• Ombordagi tovar. QQS toʻlovchi sifatida roʻyxatga olingan sanada balansdagi tovar (oxirgi 12 oyda olingani) va uzoq muddatli aktivlar qiymatidagi QQS hisobga olinishi mumkin, agar 266-moddaning birinchi qismi shartlari bajarilsa: fakturada QQS alohida koʻrsatilgan, yetkazib beruvchi QQS toʻlovchi, tovar soliq solinadigan sotuvga ketadi (266-modda, 8, 9-qismlar). Xarid fakturalarini hozirdan yigʻing.
• Foyda soligʻi. Oʻtgan yilida toʻlanadi, undan keyingi bir kalendar yilda yoʻq (337-modda, 13-qism). 2027-yil aprelda oʻtsangiz, 2027-yilning qolgan oylarida bor, 2028-yilda yoʻq. Oʻtish yil oxiriga qancha yaqin boʻlsa, 15 % toʻlanadigan oylar shuncha kam. Ixtiyoriy oʻtishni ataylab dekabrga surish 14-modda boʻyicha savol tugʻdirishi mumkin.

Yangi firma. Roʻyxatdan oʻtgan yilida chegara kunlarga boʻlinadi: chegara ÷ 365 × yil oxirigacha qolgan kunlar. Undan oshsa, keyingi yil boshidan oʻtiladi; butun chegaraga yetsa — oʻsha kundan (462-modda, 7, 8-qismlar).

Ochiq savol. Aylanma soligʻi toʻlovchi 6 % ga toʻgʻridan-toʻgʻri xabarnoma bilan oʻta oladimi yoki avval QQSga roʻyxatdan oʻtadimi, Farmonda yozilmagan. Qoʻmita yoʻriqnomasida xabarnoma QQS boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtish xizmatida turadi. YaTT 6 % ni qanday qoʻllashi ham batafsil yozilmagan. Maslahatchi chegaradan oldin xabarnoma berishni tavsiya qiladi (kun.uz), bu Qoʻmita soʻzi emas. Oʻz soliq organingizdan yozma soʻrang, chegaraga yetishingizdan ancha oldin: javob kutishga toʻgʻri keladi.

Ikkita firma: daromadim qoʻshiladimi

Biz oʻqigan matnlar boʻyicha javob:

• Kodeksning aylanma soligʻi boʻlimida taʼsischining ikki firmasi daromadini qoʻshadigan qoida yoʻq: har bir yuridik shaxs va har bir YaTT oʻzi sanaladi (461, 462-moddalar).
• Lekin 14-modda bor: bitim qanday rasmiylashtirilganidan qatʼi nazar, haqiqiy iqtisodiy mazmuni boʻyicha hisobga olinadi; maqsadi asossiz soliq foydasi boʻlsa, soliq organi soliqni qayta hisoblashi mumkin. 14-modda soliq toʻlovchining maqomini ham qayta belgilashga ruxsat beradi. Rozi boʻlmasangiz, soliq organi sudga murojaat qiladi (14-modda; Oliy sud Plenumi, 2023-yil 20-fevral, 4-son).
• 337-moddaning 7 va 13-qismlaridagi foyda soligʻi imtiyozi, imtiyoz olish uchun daromad ikki yoki undan ortiq subyektga boʻlingan boʻlsa, berilmaydi (9-qism). Mavjud firmadan ajratib chiqarilgan firma boʻlsangiz, ozod yilga ishonmang: u qayta tashkil etilganlarga berilmaydi (13-qism).

Bu savol qancha turadi (bizning hisobimiz). 4 % da 6 % ga qaraganda har 100 dan 1,66 koʻp qoladi, xaridlar qancha boʻlishidan qatʼi nazar. Bu boʻlishdan olinadigan foydaning yuqori chegarasi. 12 % va qaytarish 6 % dan yaxshi boʻlsa, foyda kamroq: kafe jadvalidagi 50 / 35 misolida 0,7. Sotuvning 29 foizidan koʻprogʻi kompaniyalarga boʻlsa, foyda yoʻq. Bundan har bir firmaning alohida hisobi ayriladi. Xavf esa 14-modda boʻyicha qayta hisob.

Ishlab turgan tarmoqni chegaraga yaqin boʻlish eng koʻzga tashlanadigan holat: bitta nom, bitta xarid, bitta oshxona (bizning fikrimiz). Yangi firmaning birinchi yildagi chegarasi kunlarga boʻlinadi (yuqorida, «Yangi firma»).

Xulosa: ikki firma oʻz-oʻzidan taqiqlanmagan, ammo «xavfsiz» ham emas. Bir xil manzil, bir xil xodimlar, bir kassa, bitta mijozlar — buni tekshiruvda qiyin tushuntirasiz (bizning fikrimiz). Bu savolga aniq javobni bu maqola bermaydi: soliq maslahatchisi bilan koʻring.

Soha boʻyicha

Oʻquv markazi. Toʻrt yoʻl: YaTT 1 %; MChJ 4 %; umumiy tartib; 6 %. Umumiy tartibda shartlar bajarilsa, taʼlim QQSdan ozod (243-modda). Shartlar: markaz taʼlim tashkiloti boʻlishi va faoliyat litsenziyalanadigan boʻlsa, litsenziyasi boʻlishi. Yillik daromadning kamida 90 foizi shu faoliyatdan boʻlsa, foyda soligʻi ham 0 % (59, 337-moddalar). Xaridlardagi QQS hisobga olinmaydi (267-modda). 6 % da taʼlim imtiyozi yoʻqoladi.

Yuqoridagi formulalar sizga toʻgʻri kelmaydi. Sizniki (bizning talqinimiz):

• Aylanma soligʻi: (100 − stavka) − X − Y (MChJ 96 − X − Y, YaTT 99 − X − Y)
• Umumiy tartib, shartlar bajarilsa: 100 − X − Y
• Umumiy tartib, 90 % sharti bajarilmasa: 0,85 × (100 − X − Y)
• 6 %: 94,34 − X − Y

243-modda litsenziyani faqat faoliyat litsenziyalanadigan boʻlsa talab qiladi. Qonuniy ravishda xabarnoma bilan ishlaydigan markaz shu sababli imtiyozdan chiqmaydi. 90 foiz yil boʻyicha hisoblanadi: yil oxirida bajarilmasa, foyda soligʻi shu yil uchun 15 % boʻladi (337-modda, 4-qism), chegaraga yetgan yili esa oʻsha kundan boshlab. Bu yil 90 foizga aylanma soligʻi davridagi daromad ham kiradimi, Kodeksda yozilmagan. Shartlar bajarilsa, chegara siz uchun yomon xabar emas: imtiyoz chegaraga yetgan kundan ishlaydi. Shuning uchun avval shartlarni tekshiring. Batafsil: Oʻquv markazi soliqlari. Buni soliq maslahatchisiga koʻrsatmasdan oʻtmang.

Xususiy bogʻcha va maktab. Nodavlat maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari 2030-yil 1-yanvargacha ijtimoiy soliqdan boshqa barcha soliqlardan ozod (Soliq kodeksi, 483-modda, 64-qism). Bu sahifadagi tanlov sizga hozircha deyarli taalluqli emas.

Dasturiy taʼminot firmasi boʻlsangiz. IT Park rezidenti 2028-yil 1-yanvargacha barcha soliqlardan ozod (PF-5099, 5-band, rus tilida): bu sahifadagi tanlov sizga taalluqli emas. 2028-yildan QQS qaytadi, qolgan imtiyozlar esa faqat ayrim rezidentlarga qoladi (483-modda, 62, 63-qismlar). Chet ellik mijozlarga sotuv ham bu hisobga kirmaydi.

Klinika. Aylanma soligʻi yoʻq (YaTT shifokor haqida matn aniq emas: «tashkilot» deyilgan). Tibbiy xizmatlar 2024-yil 1-apreldan QQSdan ozod emas. Tanlov: 12 % yoki 6 % (6 % Farmon matni boʻyicha, xizmat asosiy faoliyat boʻlsa; klinikalar haqida alohida tushuntirish topmadik). Foyda soligʻi ikkalasida 0 %: 12 % da 59-moddaning 90 % sharti bilan (stomatologiya kiradi, kosmetologiya kirmaydi; bajarilmasa, yil boshidan 15 %, 337-modda, 4-qism).

Shuning uchun yuqoridagi umumiy tartib formulasida 0,85 ni olib tashlang. 6 % 12 % dan har 100 tushumdan qanchaga koʻp qoldiradi (bizning hisobimiz):

Qaytarish: klinikalarga byudjetga toʻlangan QQSning 20 foizi qaytariladi, agar tibbiy xizmat oylik aylanmaning kamida 70 foizi boʻlsa (Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 7-noyabrdagi 745-son qarori, 1-ilova, 4-band). Reytingga bogʻliq emas (PF-175, 9(v)-band; Soliq qoʻmitasi xabari, 12-sentabr). Bu nizom 2028-yil 1-yanvargacha amal qiladi. 6 % da qaytarish yoʻq.

Dorixona bu jadvalga kirmaydi: dori savdosi 59-moddada yoʻq, shuning uchun umumiy tartibda foyda soligʻi 15 % va formuladagi 0,85 qoladi (bizning tushunishimizcha). Aylanma soligʻi unga ham yopiq.

Qimmat uskuna olgan boʻlsangiz. Avval ESFni oching: QQS bormi va qancha. QQS boʻlmasa, u tanlovga taʼsir qilmaydi. 12 % da boʻlsangiz, QQS hisobga olinadi. 6 % xabarnomasidan oldin ikkalasini hisoblang: hali qaytmagan qismi salbiy farq sifatida hisobdan chiqariladi; hisobga olingan qismini esa Soliq qoʻmitasi tuzatishni aytmoqda, qaytarib olingan boʻlsa, byudjetga qaytarish ham mumkin («6 % ga oʻtish narxi»). Hisobga olib boʻlganingizdan keyin yuborish bu xavfni yoʻqotmaydi: yozma soʻrang. Allaqachon 6 % da boʻlsangiz: hisobga olish yoʻq, umumiy tartibga qaytganda balans qiymati boʻyicha mumkin (7(b)-band).

Kafe va restoran. Chegaradan past: 4 %. Chegara butun firma uchun bitta, filiallarga boʻlinmaydi (461-modda, 1-qism). Chegaradan yuqori: 12 % va toʻlangan QQSning 40 foizi qaytariladi (PF-100, 3(b)(ii)-band) yoki 6 % va qaytarish yoʻq. Qaytarish reytingga bogʻliq emas (PF-175; Qoʻmita xabari, 12-sentabr). Umumiy ovqatlanish oylik aylanmaning kamida 80 foizi boʻlishi kerak (745-son qaror). Qaror nizomi 2028-yil 1-yanvargacha.

Qaytarish bilan formula: 0,85 × ((100 − X) ÷ 1,12 − Y) + 0,043 × (100 − X). Uni 94,34 − X − Y bilan solishtiring.

Rejimlar tengligi qoldiq bilan oʻlchanmaydi. 0,2 × X + 0,15 × Y ni hisoblang: taxminan 14,2 dan katta boʻlsa, 12 % va qaytarish yutadi, kichik boʻlsa, 6 %. Y = 35 boʻlganda teng nuqta X = 45, 100 dan taxminan 14 qoladi (bizning hisobimiz; qaytarish foyda soligʻiga tortilmagan deb olingan, tortilsa, 12 % ustuni bir oz past). Foyda soligʻidan ozod yilda 40 / 35 misolida taxminan 21: 6 % dan yuqori, u yilda shoshilmang.

Korporativ buyurtmalar 12 % foydasiga: QQSsiz narx bir xil boʻlsa, siz hisobga olish va qaytarishni saqlaysiz. 40 / 35 misolida kompaniyalar ulushi taxminan chorakdan oshsa, 12 % va qaytarish 6 % dan oldinga chiqadi (bizning hisobimiz). 6 % barcha aylanmaga: bitta firmada zal va buyurtmalarni boʻlib boʻlmaydi.

Doʻkon. Aylanma stavkasi joyga qarab (4, 2, 1 %), turli joylardagi shoxobchalar alohida hisoblanadi (468-modda). Bu faqat stavkaga tegishli: chegara butun firma uchun bitta, filiallarga boʻlinmaydi (461-modda, 1-qism). MChJ doʻkonida tamaki savdosidan tushgan aylanmaga joydan qatʼi nazar 4 % (467-modda, 2.2-band), qolgan tovarlarga oʻz stavkasi, hisob alohida (468-modda). YaTT tamaki sotsa, qaysi stavka qoʻllanishi Kodeksda aniq yozilmagan: soliq organidan soʻrang. Ustama past, mijoz oddiy odam boʻlsa, umumiy tartibni ham hisoblang: yuqoridagi jadval.

YaTT va MChJ. Bir xil faoliyat, 1 % va 4 %. Bu shakl tanlovi: javobgarlik, mijozlar va tashqi hisobot ham kiradi. Biz shakl oʻzgartirishni maslahat bermaymiz, faqat farqni koʻrsatamiz.

Shu hafta nima qilish kerak

1. Tanlov bormi: 461-modda roʻyxatini tekshiring. Oʻzgartirish shart boʻlmasa, shu yerda toʻxtang.
2. Oʻzingizga mos formulani toʻldiring: oddiy odamlar, kompaniyalar yoki «Soha boʻyicha».
3. Aylanma soligʻi toʻlasangiz: sotuvning qancha qismi QQSni hisobga oladigan kompaniyalarga ekanini va daromad chegaraning necha foiziga yetganini yozing.
4. QQS toʻlasangiz: buxgalterdan salbiy farq va qoldiqlar hamda asosiy vositalar boʻyicha hisobga olingan QQS summasini oling. Ungacha 6 % xabarnomasini yubormang.
5. Natijani buxgalter bilan koʻring va ochiq savolni soliq organingizga yozma yuboring. Buxgalteringiz yoʻq va chegaradan uzoq boʻlsangiz, hech kimga yozish shart emas.

Oxirgi ikki yil soliq oʻzgarishlari 24 va 25-dekabrda qabul qilingan (ZRU-1014, ZRU-1108): yanvar boshida aktlarni qayta tekshiring.

Maqola umumiy maʼlumot, soliq yoki yuridik maslahat emas. Oʻz holatingizni buxgalter yoki soliq maslahatchisi bilan koʻrib chiqing.