Mehnat taʼtili pulini hisoblash: 25,3, yakshanba va kalkulyator

Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 5-noyabr · Manbalar — maqola oxirida

Ochiq aytamiz: Avada buxgalteriya yoki ish haqi dasturini sotmaydi. Bu sahifadagi kalkulyator bepul; unga yozganlaringiz brauzeringizdan chiqmaydi.

Qisqasi

• Formula: 12 oylik ish haqi ÷ 12 ÷ 25,3 × toʻlanadigan taʼtil kunlari (Mehnat kodeksi, 257-modda).
• 23,5, 25,4 yoki 29,3 emas: bu sonlar Kodeksda ham, Vazirlar Mahkamasining 758-son qarorida ham yoʻq.
• Yakshanba va bayram toʻlanmaydi, shanba toʻlanadi — besh kunlik haftada ham.
• Bayram taʼtilga tushsa, taʼtil bir kunga uzayadi.
• 21 kunlik taʼtil odatda 18 kun toʻlanadi: oylikning taxminan 71 foizi — soliqdan oldin ham, keyin ham.
• Oʻquv markazi oʻqituvchisi — bizning talqinimizcha — 56 kunga qonun boʻyicha haqli emas: Vazirlar Mahkamasi roʻyxatida xususiy oʻquv markazi turi yoʻq. Unga kamida 21 kun yoki shartnomada yozilgan koʻproq kun.
• Muddat: taʼtildan oldingi oxirgi ish kunigacha toʻlanadi. Kechiksa — har kun uchun kompensatsiya.
• Pul bilan: ishlab turganda faqat 21 kundan ortiq qismi; ishdan boʻshaganda — foydalanilmagan barcha kunlar.

IT-boʻlim haqida

Mundarija

• Kalkulyator
• Ish beruvchi uchun: yil oxirigacha besh ish
• Uch qadamda hisob
• Qaysi kunlar toʻlanadi
• Oʻqituvchi: 56 kunmi yoki 21?
• Shifokorlar, smena va oʻrindoshlar
• Nega 25,3
• Mukofotlar va toʻliq ishlanmagan oylar
• Taʼtil necha kun
• Qachon toʻlanadi, jadval va chaqirib olish
• Ishdan boʻshash va pul bilan almashtirish
• Soliq

Taʼtil pulida eng koʻp xato bitta joyda: nimaga boʻlish va qaysi kunlarni sanash. Ikkalasi ham qonunda yozilgan — quyida moddasi bilan.

Kalkulyator

Sanani kiriting — yakshanbalar va sanasi oʻzgarmaydigan bayramlarni kalkulyator oʻzi topadi, hayit kunini oʻzingiz qoʻshasiz. Hech narsa yuborilmaydi.

Ish beruvchi uchun: yil oxirigacha besh ish

1. 2027-yil taʼtillar jadvali — 31-dekabrgacha. Kim qachon taʼtilga chiqishini yozing va kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishib tasdiqlang (228-modda).
2. Kasaba uyushmasi qoʻmitasi boʻlmasa — ikki qadam: jamoani jadval haqida yozma xabardor qiling; ikki hafta ichida vakil organ tuzish uchun yigʻilish oʻtkazilmasa, jadvalni oʻzingiz tasdiqlaysiz (15-modda). Bizning maslahatimiz: xabarni 15-dekabrdan kechiktirmang.
3. Har bir xodimga kamida 15 kun oldin taʼtil boshlanishini xabar qiling (228-modda).
4. Taʼtil pulini alohida toʻlang — taʼtildan oldingi oxirgi ish kunigacha, oylik kunini kutmasdan (233-modda).
5. Taʼtilni boʻlmoqchi boʻlsa — bir qismi kamida 14 kun (231-modda). Ketayotgan xodimga — foydalanilmagan barcha kunlar uchun pul, oldingi yillarniki ham (234-modda); hisob — pastda.

Uch qadamda hisob

1. Oʻrtacha oylik. Taʼtil boshlanadigan oydan oldingi 12 kalendar oydagi ish haqini qoʻshing va 12 ga boʻling (257-modda).
2. Kunlik. Oʻrtacha oylikni 25,3 ga boʻling.
3. Taʼtil puli. Kunlikni toʻlanadigan kunlarga koʻpaytiring: taʼtil kunlari «yakshanba va bayram kunlaridan tashqari» (758-son qaror, 5-ilova, 8-band).

Xodim 12 oydan kam ishlagan boʻlsa, 12 ga boʻlinmaydi. Kunlik = ishlagan davrdagi ish haqi ÷ (25,3 × toʻliq ishlangan oylar soni) — pastdagi «toʻliq ishlanmagan oy» qoidasi bilan (257-modda). Bizning talqinimizcha, ishga kirishdan oldingi oylar hisobga kirmaydi. Masalan, 6 oy ishlagan xodimning kunligi 12 oy ishlaganniki bilan bir xil chiqadi, yarmi emas.

Misol. Oylik har oy bir xil. Uni 100 deb olamiz — natija oylikning foizi boʻlib chiqadi. Taʼtil: 2026-yil 6-iyuldan (dushanba), 21 kalendar kun.

Xodimga bir gap bilan: «21 kun dam olasiz, lekin yakshanbalar toʻlanmaydi — shuning uchun taʼtil puli bir oylikdan kam».

Dekabrda. 2026-yil 7-dekabrdan 21 kun: 8-dekabr (Konstitutsiya kuni) taʼtil kuni hisoblanmaydi, shuning uchun taʼtil 28-dekabrgacha choʻziladi (22 kalendar kun). Yakshanbalar: 13, 20, 27-dekabr. Toʻlanadigan kunlar — 18, taʼtil puli — oʻsha 71,1. Toʻlash muddati — 5-dekabr (besh kunlik haftada — 4-dekabr). Ishga qaytish — 29-dekabr.

Qaysi kunlar toʻlanadi

• Yakshanba — yoʻq. «Har yilgi mehnat taʼtili vaqti uchun haq toʻlashda yakshanba kuni inobatga olinmaydi» (233-modda).
• Bayram — yoʻq, u taʼtil kuni ham emas: «ishlanmaydigan bayram kunlari mehnat taʼtillarining davomiyligini belgilashda hisobga olinmaydi» (221-modda). Bayramlar: 1-yanvar, 8-mart, 21-mart, 9-may, 1-sentabr, 1-oktabr, 8-dekabr, Roʻza hayit va Qurbon hayitning birinchi kuni (208-modda).
• Shanba — ha, xodim besh kunlik haftada ishlasa ham: 758-son qaror faqat yakshanba va bayramni chiqaradi. Besh kunlik haftada ham taʼtil puli taʼtilning yakshanba va bayramsiz kalendar kunlari boʻyicha hisoblanadi, ish kunlari boʻyicha emas.
• Koʻchirilgan dam olish kuni (masalan, bayram yakshanbaga toʻgʻri kelib, dushanba dam olish kuni boʻlganda — 208-modda) bayram ham, yakshanba ham emas. Bizning talqinimizcha, u taʼtil kuni sifatida sanaladi va toʻlanadi.
• 21 kalendar kunda odatda uchta yakshanba bor, demak 18 kun toʻlanadi. 56 kunda sakkizta — 48 kun.

Oʻqituvchi: 56 kunmi yoki 21?

• Roʻyxat. Pedagog xodimlarning uzaytirilgan taʼtili Vazirlar Mahkamasining 263-son qarori roʻyxati boʻyicha: lavozimga qarab 56, 42 yoki 27 kalendar kun. Roʻyxatda maktabgacha taʼlim, umumiy oʻrta taʼlim, qoʻshimcha taʼlim («Kelajak» markazlari, sport maktablari, bolalar musiqa va sanʼat maktablari), oʻrta maxsus, professional, oliy taʼlim hamda qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlari bor.
• Xususiy oʻquv markazi roʻyxatda yoʻq (roʻyxatdagi markazlar — «Kelajak» va sport markazlari). Bizning talqinimizcha, markaz oʻqituvchisiga taʼtil mehnat shartnomasidagicha beriladi, lekin 21 kundan kam emas (217-modda). 56 kun bermoqchi boʻlsangiz — mehnat yoki jamoa shartnomasiga yozing (218-modda); bunday kunlarga qonundagi 56 kunlik chegara tatbiq etilmaydi (222-modda).
• Shartnomaga bir qator: «Xodimga har yili ___ kalendar kunlik asosiy mehnat taʼtili beriladi».
• Toʻlash: roʻyxatdagi taʼtilda «yakshanba va bayram kunlari inobatga olinmaydi» (263-son qaror, izoh): 56 kun 48 kun sifatida toʻlanadi.
• Nodavlat maktab va bogʻcha. Roʻyxatdagi bogʻcha boʻlimlari «davlat» deb nomlangan. Maktablar boʻlimida bu soʻz sport maktab-internatlari va «Mehrli maktab» nomida bor, oddiy maktablar kichik boʻlimida yoʻq. Qaysi meʼyor qoʻllanishini Mehnat inspeksiyasidan yozma soʻrang.
• Bogʻchada roʻyxat boʻyicha (I boʻlim, umumiy turdagi): direktor — 42; oʻqituvchi, oʻqituvchi-logoped, oʻqituvchi-defektolog — 56; tarbiyachi, tarbiyachi-metodist, musiqa rahbari, psixolog — 42; jismoniy tarbiya yoʻriqchisi, xoreograf, suzish boʻyicha yoʻriqchi, tarbiyachi yordamchisi — 27. Roʻyxatda boʻlmagan xodim (oshpaz, farrosh) — 21 kundan.
• Bizning maslahatimiz: nodavlat maktab yoki bogʻchada lavozim uchun kunlarni (masalan, roʻyxatdagidek) jamoa yoki mehnat shartnomasiga yozing (218-modda) — shunda 2027-yil jadvali uchun savol qolmaydi.
• Yozda taʼtilga chiqadigan oʻqituvchi: birinchi yili taʼtil toʻliq beriladi, puli esa ishlangan vaqtga mutanosib; keyingi yillari toʻliq toʻlanadi (223-modda).

Shifokorlar, smena va oʻrindoshlar

• Shifokorlar va hamshiralar. Tibbiyot xodimlari uchun ish haftasi 36 soatdan oshmaydi; «Ayrim toifadagi tibbiyot xodimlari yillik qoʻshimcha mehnat taʼtili olish huquqiga ega», uning davomiyligini Vazirlar Mahkamasi belgilaydi (502-modda). lex.uz sharhida 2005-yil 21-dekabrdagi 276-son qarorga (davlat muassasalari tibbiyot xodimlari mehnatiga haq toʻlash nizomi) havola bor; biz kunlar soni yozilgan amaldagi roʻyxatni topmadik. Shuning uchun son bermaymiz: lavozimingiz boʻyicha qoʻshimcha taʼtilni jamoa yoki mehnat shartnomasida yozing va roʻyxat haqida Mehnat inspeksiyasidan yozma soʻrang.
• Zararli sharoit (masalan, rentgen): qoʻshimcha taʼtilning roʻyxati va muddati jamoa shartnomasida yoki kasaba uyushmasi bilan kelishib, ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazish nizomiga muvofiq belgilanadi; eng qisqasini Vazirlar Mahkamasi belgilaydi (481-modda). Ishlab turganda u pulga almashtirilmaydi (234-modda).
• Smena va ish vaqtini jamlab hisobga olish. Formula oʻsha: 758-son qaror 8-bandi «shu jumladan, ish vaqti jamlab hisobga olinganda» deydi. Toʻliq ishlanmagan oyda ish kunlari — xodimning oʻz grafigi boʻyicha (bizning talqinimizcha; 257-modda: «ushbu oydagi ish kunlarining haqiqiy soniga boʻlish»).
• Oʻrindoshlar. Taʼtil asosiy ish joyidagi taʼtil bilan bir vaqtda beriladi; birinchi yili olti oydan kam ishlagan boʻlsa — puli ishlangan vaqtga mutanosib, keyin oʻrindoshlik ish haqidan odatdagi tartibda. Asosiy ishdagi taʼtil uzunroq boʻlsa, farqi uchun xodim soʻrasa haq saqlanmaydigan taʼtil beriladi (439-modda).

Nega 25,3

• Qonundagi son. 257-modda: kunlik — oʻrtacha oylikni «ish kunlarining oʻrtacha oylik soniga (25,3) boʻlish orqali». Bu son 2023-yil 30-aprelda yangi Kodeks kuchga kirgan kundan beri bor.
• Qayerdan kelgani qonunda yozilmagan. Bizning talqinimizcha, u olti kunlik haftaga mos son. Shanba toʻlanishining sababi esa boshqa: 758-son qaror faqat yakshanba va bayramni chiqaradi.
• 23,5, 25,4 va 29,3 — Kodeksning 2023-yilgi va hozirgi tahririda ham, 758-son qarorning 2024-yilgi va hozirgi tahririda ham yoʻq.
• 2025-yil 14-fevraldan (OʻRQ-1030-son Qonun) oʻrtacha oylik — 12 oydagi barcha ish haqining 12 dan biri. Avval vaqtbay ish haqida oxirgi oy maoshi va mukofotlarning 12 dan biri olinardi. Yakshanba qoidasi shu kuni Kodeksga (233-modda) yozildi; 758-son qarorda esa «yakshanba va bayram kunlaridan tashqari» 2024-yil 15-noyabrdan beri bor.

Mukofotlar va toʻliq ishlanmagan oylar

• Nima kiradi. «Soliq solinishi lozim boʻlgan, ish beruvchi tomonidan haqiqatda toʻlangan mehnatga haq toʻlash tarzidagi barcha daromadlar» (257-modda): maosh, ustama, oylik, choraklik va yillik mukofot.
• «Hisoblangan» yoki «toʻlangan»? 257-modda ikkalasini ham ishlatadi: davr — «hisoblangan ish haqi», tarkibi — «haqiqatda toʻlangan» daromad. Chorak mukofoti 12 oy chegarasiga toʻgʻri kelsa (iyunda hisoblanib, iyulda toʻlansa), qonun qaysi oyga qoʻyishni aytmaydi. Bizning talqinimizcha, mukofot hisoblangan oyida olinadi, agar taʼtil puli hisoblanguncha toʻlangan boʻlsa. Qaysi usulni olsangiz ham — buyruq yoki hisob siyosatida yozib qoʻying va hammaga bir xil qoʻllang.
• Misol. Oʻqituvchining oyligi 100, yil davomida uch oyda guruh uchun 30 dan mukofot olgan: 12 oy = 1 200 + 90 = 1 290; oʻrtacha oylik — 107,5; kunlik — 4,25.
• Nima chiqariladi — davri ham, summasi ham: kasallik varaqasi va homiladorlik nafaqasi, oʻrtacha ish haqi saqlangan kunlar (masalan, oldingi taʼtil), ish beruvchi va xodimga bogʻliq boʻlmagan bekor turish (257-modda).
• Toʻliq ishlanmagan oy. Kunlik = 12 oyda haqiqatda hisoblangan summa ÷ (25,3 × toʻliq oylar soni + toʻliq boʻlmagan oylar kunlari). Toʻliq boʻlmagan oy kunlari = 25,3 ÷ shu oydagi ish kunlarining haqiqiy soni × ishlangan ish kunlari (257-modda). Ish kunlari — xodimning grafigi boʻyicha (bizning talqinimizcha): besh kunlik haftada 22 kundan 11 tasi ham, olti kunlikda 26 dan 13 tasi ham yarim oy. Misol: 11 oy toʻliq, bir oyda 26 ish kunidan 13 tasi ishlangan (qolgani kasallik). Summa: 1 100 + 50 = 1 150. Boʻluvchi: 25,3 × 11 + 25,3 ÷ 26 × 13 = 290,95. Kunlik: 1 150 ÷ 290,95 = 3,95 — toʻliq ishlagandagi bilan bir xil.
• Maosh oshsa. 12 oy ichida tarif oshirilgan boʻlsa, oʻrtacha oylik «oʻzgartirilgan tarifni hisobga olgan holda qayta hisob-kitob qilinishi lozim» (257-modda; usulini qonun koʻrsatmaydi). Taʼtil paytida oshsa — oshgan kundan qayta hisoblanadi (758-son qaror, 5-ilova, 9-band).
• Eng kam miqdor. Oylik normani toʻliq ishlagan xodimning oʻrtacha oyligi eng kam ish haqidan kam boʻlmaydi (257-modda).
• Taʼtil qismlarga boʻlingan boʻlsa, har bir qism alohida hisoblanadi (758-son qaror, 5-ilova, 11-band).

Taʼtil necha kun

• Kam deganda 21 kalendar kun (217-modda). 18 yoshgacha va I–II guruh nogironligi boʻlganlarga — 30 kun (218-modda).
• Staj uchun: bitta tashkilot yoki tarmoqdagi har besh yil uchun 2 kun, jami 8 kundan koʻp emas (220-modda). Mikrofirmada bu kunlar berilishi mumkin; muddati va tartibi jamoa shartnomasi, ichki hujjat yoki mehnat shartnomasida belgilanadi (220, 505-moddalar).
• Chegara: qonundagi taʼtillar jami bir ish yilida 56 kundan oshmaydi; shartnomada berilgan qoʻshimcha kunlar bu chegaraga kirmaydi (222-modda).
• Birinchi yil: taʼtil huquqi olti oy uzluksiz ishlagandan keyin; kelishuv bilan — oldinroq ham (227-modda). Ayrim xodimlar — masalan, homiladorlik taʼtilidan oldin yoki keyin ayollar, 14 yoshgacha bolasi bor yolgʻiz ota-onalar, 18 yoshgacha boʻlganlar, I–II guruh nogironligi boʻlganlar — oʻz xohishiga koʻra olti oy oʻtmasdan ham oladi (227-modda).

Qachon toʻlanadi, jadval va chaqirib olish

• Toʻlov: «taʼtil boshlanguniga qadar oxirgi ish kunidan kechiktirmay» (233-modda) — odatdagi oylik kunini kutmasdan, alohida.
• Kechiksa: xodim arizasi bilan taʼtil boshqa muddatga koʻchiriladi (229-modda). Ish beruvchi kechiktirilgan summaga, muddatdan keyingi kundan to toʻlangan kungacha (shu kun ham) har bir kun uchun foiz qoʻshib toʻlaydi: «Markaziy banki qayta moliyalash stavkasining oʻn foizi miqdorida», aybi bor-yoʻqligidan qatʼi nazar; shartnoma bilan oshirilishi mumkin (333-modda). Yillik stavkadan kunlikka qanday oʻtishni qonun koʻrsatmaydi.
• Jadval: kalendar yil boshlanguniga qadar — yaʼni 2027-yil jadvali 31-dekabrgacha — ish beruvchi kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishib tasdiqlaydi; u ikkala taraf uchun majburiy. Xodim taʼtil boshlanishidan kamida 15 kun oldin xabardor qilinadi (228-modda). Kasaba uyushmasi qoʻmitasi boʻlmasa — jamoani yozma xabardor qiling; ikki hafta ichida vakil organ tuzish uchun yigʻilish oʻtkazilmasa, oʻzingiz hal qilasiz (15-modda).
• Boʻlish: kelishuv bilan; bir qismi kamida 14 kalendar kun (231-modda).
• Koʻchirish: taʼtil har ish yili beriladi. Faqat ishlab chiqarish sababli alohida hollarda, xodim roziligi bilan, 14 kundan ortiq qismi keyingi yilga oʻtadi va oʻsha yili albatta olinadi (230-modda).
• Chaqirib olish: faqat xodim roziligi bilan. 18 yoshgacha boʻlganlar, homilador ayollar, mehnat sharoitlari oʻta zararli va oʻta ogʻir ishdagilar (232, 418-moddalar) hamda I va II guruh nogironligi boʻlgan xodimlarni (429-modda) chaqirib boʻlmaydi.

Ishdan boʻshash va pul bilan almashtirish

• Ishlab turganda: faqat 21 kundan ortiq qismi uchun, xodim xohlasa (234-modda). 21 kunning oʻzini pulga almashtirib boʻlmaydi. 18 yoshgacha va I–II guruh nogironligi boʻlganlarning uzaytirilgan taʼtili, noqulay mehnat va tabiiy-iqlim sharoiti uchun qoʻshimcha taʼtil (481, 483-moddalar) — faqat dam olish bilan.
• Ishdan boʻshaganda: foydalanilmagan barcha taʼtil uchun pul toʻlanadi — oldingi yillardan qolgan kunlar ham (234-modda).
• Joriy ish yili uchun — mutanosib: yillik kunlar ÷ 12 × toʻliq oylar. Oyning 15 kuni va undan koʻpi — butun oy, 15 kundan kami — hisobga olinmaydi; kasr 0,5 yoki koʻp boʻlsa — yuqoriga yaxlitlanadi (224-modda). Ish yili ish boshlangan kundan sanaladi; uzrsiz kelmagan kunlar, bola parvarishi taʼtili va yiliga ikki haftadan ortiq haqsiz taʼtil uni suradi (225, 226-moddalar).
• Misol: ketayotgan oʻqituvchi. Taʼtil 21 kun, joriy ish yilida 7 oy 20 kun ishlagan, oldingi yildan qolgan kun yoʻq: 21 ÷ 12 × 8 = 14 kun. Kunlik 3,95 boʻlsa: kunlarni kamaytirmasdan — 14 × 3,95 = 55,3; 14 kun ichidagi ikki yakshanbani chiqarsangiz — 12 × 3,95 = 47,4. Har ikkisidan 12 % soliq ushlanadi.
• Yakshanba masalasi. Kompensatsiyada ham «yakshanba kuni inobatga olinmaydi» (234-modda), bayram ham (758-son qaror, 5-ilova, 8-band). Sanasi yoʻq kunlarning qaysi biri yakshanba ekanini qonun koʻrsatmaydi. Bizning maslahatimiz: usulni buyruq yoki hisob siyosatida yozib qoʻying; ikkilansangiz, kunlarni kamaytirmasdan toʻlash xodimga hech qachon kam toʻlamaydi.
• Taʼtil, keyin boʻshash: kelishuv (yoki jamoa / mehnat shartnomasi) boʻyicha, xodimning yozma arizasi bilan taʼtil berilib, keyin shartnoma bekor qilinishi mumkin; ishdan boʻshash kuni — taʼtilning oxirgi kuni. Aybli harakat uchun boʻshatishda bu qoʻllanmaydi; xodim arizasini taʼtil boshlanguncha qaytarib olishi mumkin (235-modda).

Soliq

• Taʼtil puli — mehnat daromadi (Soliq kodeksi, 371-, 374-moddalar). Undan 12 foiz jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi ushlanadi (381-modda). Jamgʻarib boriladigan pensiya badali shu 12 foiz ichidan oʻtkaziladi, ustiga qoʻshilmaydi (385-modda).
• Ish beruvchi ustiga 12 foiz ijtimoiy soliq toʻlaydi; budjet tashkilotlari — 25 foiz (405-modda).

Kadrlar tizimi taʼtil pulini hisoblamaydi — bu ish haqi dasturining ishi. Farqi haqida: Kadrlar va ishga qabul tizimi: tashkilotga nima kerak?.

Bu maqola umumiy maʼlumot, yuridik yoki soliq maslahati emas. Taʼtil pulini toʻlashdan oldin buxgalteringiz bilan aniqlang.