Hisob dasturini tanlash: 1C, mahalliy dastur yoki Excel

Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 16-noyabr · Manbalar — maqola oxirida

Ochiq aytamiz: Avada buxgalteriya, ombor yoki kassa dasturini sotmaydi va 1C bilan ishlamaydi. «Sizning IT-boʻlimingiz» xizmatimiz mavjud dasturlarni — CRM, sayt, Telegram-botlarni — yuritadi va takomillashtiradi. Bu yerda hech qaysi dasturni tavsiya qilmaymiz va narx yozmaymiz.

Qisqasi

  • «Hisob dasturi» deganda uch xil ish tushuniladi: buxgalteriya va soliq hisoboti; sotuv, tovar qoldigʻi va kassa cheki; elektron hisobvaraq-faktura (ESF). Ularni bitta dastur ham, uchta alohida dastur ham bajarishi mumkin. Avval qaysi ish sizda borligini aniqlang.
  • Qonun dastur nomini aytmaydi. 1C ham, mahalliy dastur ham, Excel ham majburiy emas. Qonun natijani talab qiladi: hujjatda kerakli rekvizitlar, tasdiqlanmagan tuzatish yoʻq, MChJ hujjatlari hisobot yilidan keyin kamida besh yil saqlanadi. Istisno — doʻkon va kafe: u yerda sotuv va buyurtmalar oʻtadigan dastur ishlatilsa, u soliq tizimi bilan integratsiya qilingan va reyestrda boʻlishi kerak.
  • YaTT ikkiyoqlama buxgalteriya yuritishi shart emas: daromad va xarajat hisobini soliq qonunchiligi boʻyicha yuritadi. MChJ esa buxgalteriya hisobini toʻliq yuritadi — oʻzi, yollangan buxgalter yoki shartnoma asosida ixtisoslashgan tashkilot orqali.
  • Doʻkon va kafe uchun asosiysi kassa bilan bogʻlanish. Chakana savdo va umumiy ovqatlanishda ishlatiladigan avtomatlashtirilgan hisob vositalari (axborot tizimlari, dasturlar) soliq tizimi bilan integratsiya qilingan va Davlat reyestriga kiritilgan boʻlishi kerak; 2026-yil 22-oktabrdan esa kafe va restoranlarga integratsiya qilinmagan hisob yoki buyurtma dasturidan foydalanish alohida taqiqlangan.
  • Tanlashdan oldin yozma soʻrang: soliq tizimi bilan integratsiya qilinganmi va reyestrdami, ESF operatoriga ulanadimi, hujjatlarni oʻzbek tilida chiqaradimi, toʻxtatsangiz maʼlumotni Excelga chiqarib berasizmi va 2027-yilgi yangi hisobot standartiga kim moslaydi.

IT-boʻlim haqida

Mundarija

Uch xil ish: buxgalteriya, kassa va hisobvaraq-faktura

Dastur sotuvchisi «bizning dastur hammasini qiladi» deganda, aslida quyidagi uch ishdan biri yoki ikkitasini nazarda tutgan boʻlishi mumkin. Hisobdan tashqari yana nimani dasturga oʻtkazish mumkin — biznesni avtomatlashtirish.

Ish Nima qiladi Kim ishlatadi Qonundagi asosiy talab
Buxgalteriya va soliq Schyotlar, balans, ish haqi, soliq hisobotlari Buxgalter Rekvizitlar, besh yil saqlash, milliy hisobvaraqlar rejasi
Sotuv, ombor va kassa Tovar kirimi, qoldiq, sotuv, chek Kassir, sotuvchi, ofitsiant Chek faqat reyestrdagi onlayn-NKM, virtual kassa yoki marketpleysdan; doʻkon va kafeda dastur integratsiya qilingan va reyestrda
Hisobvaraq-faktura (ESF) Sotuvda xaridorga beriladigan hujjat Buxgalter yoki rahbar Siz tanlagan operator orqali, elektron raqamli imzo (ERI) bilan

Uchala ish bir-biriga bogʻliq, lekin bir-birining oʻrnini bosmaydi:

  • Buxgalteriya dasturi chek bermaydi. Chek faqat Davlat reyestriga kiritilgan onlayn-NKM, virtual kassa yoki marketpleysdan chiqadi (943-son qaror bilan tasdiqlangan Nizom, 3-band). Kassa haqida batafsil — qaysi kassa sizga kerak.
  • Restoran yoki savdo dasturi ham oʻz-oʻzidan kassa emas. 2023-yilda buxgalter.uz savol-javob ruknida umumiy ovqatlanish korxonasi yozgan: barcha buyurtmalar onlayn kassaga ulanmagan restoran dasturidan oʻtgan, odam koʻp paytda ayrim buyurtmalarga chek berilmagan, tekshiruvdan keyin Soliq kodeksining 227¹-moddasi boʻyicha jarima qoʻllangan. Soliq maslahatchisining javobi: mijozlarga onlayn kassadan emas, boshqa dasturdan chek berilgan holatlar aniqlangan boʻlsa, soliqchilar haq; onlayn kassaga ulanmagan dastur fiskal belgili chek bera olmaydi. Chek umuman berilmasa, boshqa modda (221-modda) boʻyicha sanksiya bor.
  • ESF dasturning ichida emas, operator tizimida rasmiylashtiriladi. Hisob dasturi operatorga ulanishi mumkin — bu qulaylik, majburiyat emas.

Sizga qaysi biri kerak

Biznes Buxgalteriya Sotuv, ombor, kassa ESF
Doʻkon (YaTT) Daromad va xarajat hisobi Reyestrdagi kassa; tovar hisobi dasturi boʻlsa — u ham integratsiya qilingan va reyestrda Chek bermagan sotuvda, odatda korxonaga
Doʻkon (MChJ) Toʻliq buxgalteriya Reyestrdagi kassa; tovar va sotuv dasturi — integratsiya qilingan va reyestrda Chek bermagan sotuvda, odatda korxonaga
Kafe Shaklga qarab Reyestrdagi kassa; buyurtma dasturi — faqat integratsiya qilingan va reyestrdagi Tadbir yoki korxonaga ovqat bersangiz
Klinika Shaklga qarab Reyestrdagi kassa; dorixona burchagi boʻlsa — u chakana savdo Korxona bilan shartnoma boʻlsa
Oʻquv markazi Shaklga qarab Reyestrdagi kassa yoki toʻlov tizimi orqali fiskal chek Korxona xodimlarini oʻqitsangiz
Salon Shaklga qarab Reyestrdagi kassa; kosmetika sotuvi — chakana savdo Korxona bilan shartnoma boʻlsa
Avtoservis Shaklga qarab Reyestrdagi kassa; ehtiyot qism sotuvi — chakana savdo Korxona mashinasiga xizmat koʻrsatsangiz

«Shaklga qarab» — YaTT boʻlsangiz daromad va xarajat hisobi, MChJ boʻlsangiz toʻliq buxgalteriya. Soliq kodeksining 47-moddasi birinchi qismiga koʻra yuridik shaxslar, YaTT va oʻzini oʻzi band qilganlar xaridorga hisobvaraq-faktura taqdim etishi shart; kassa cheki yoki belgilangan shakldagi boshqa hujjat berilsa, bu qoida qoʻllanilmaydi (uchinchi qism). Korxona pulni hisob raqamingizga oʻtkazsa, qaysi hujjat kerakligini (chek yoki ESF) buxgalteringiz bilan oldindan aniqlang. Qaysi ESF sizning soliq rejimingizda kerakligi — uch rejim bir jadvalda.

Bizning talqinimiz: Nizomning 4-bandidagi integratsiya va reyestr talabi faqat chakana savdo va umumiy ovqatlanishni nomlaydi, shuning uchun klinika, oʻquv markazi, salon va avtoservisning ichki hisob dasturiga u toʻgʻridan-toʻgʻri tushmaydi. Lekin ikki narsa ularga ham tegishli: xizmat koʻrsatish shoxobchasida ham reyestrdagi kassa yonida boshqa (ikkilamchi) fiskal hisob tizimini ishlatish taqiqlangan, chek esa faqat reyestrdagi kassadan beriladi. Xizmat bilan birga tovar ham sotsangiz (ehtiyot qism, kosmetika, dori), shu sotuv chakana savdo hisoblanadi.

Daftar va Excel qachon yetadi

2026-yilgi biznesni roʻyxatga olish savolnomasida (15-oktabrdan 30-noyabrgacha oʻtkaziladi) uch javob yonma-yon turibdi: «Toʻliq buxgalteriya hisobi yuritiladi (foyda va zarar toʻgʻrisidagi hisobot hamda buxgalteriya balansi)», «Norasmiy moliyaviy yozuvlar kompyuterda yuritiladi (Excel/Word)» va «Norasmiy moliyaviy yozuvlar yuritiladi (qogʻozda qoʻlyozma qaydlar)» (Vazirlar Mahkamasining 557-son qarori, 4-ilova). Savolnoma Excel yoki qogʻozdagi bunday yozuvlarni «norasmiy» deb ataydi: MChJ uchun ular ikkiyoqlama buxgalteriya hisobi oʻrnini bosmaydi (Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonun, 4, 15-moddalar).

Daftar yoki Excel yetadi, agar: YaTT boʻlsangiz, tovar turi kam, sotuvchi bitta, korxonalarga deyarli sotmaysiz, chekni kassa beradi va kun oxirida kassa bilan daftarni solishtirasiz.

Alohida dastur olishdan oldin kassangizni tekshiring. Soliq qoʻmitasining virtual kassa dasturining asos qismi bepul beriladi va unda tovar kirimi, tovarlar nomenklaturasi, foydalanuvchilarni boshqarish, oflayn ishlash va umumiy hisobotlar boʻladi (943-son qaror bilan tasdiqlangan Nizom, 5-band).

Dasturga oʻtish payti keldi, agar:

  1. Qoldiqni bilish uchun omborga borib sanaysiz.
  2. Ikki va undan ortiq sotuvchi yoki ikkinchi filial bor.
  3. Korxonalarga sotasiz va ESF har oy koʻpayyapti.
  4. Excel faylini bir necha kishi oʻzgartiradi va kim nimani oʻzgartirgani koʻrinmaydi.
  5. MChJ boʻlsangiz va buxgalter maʼlumotni Exceldan qayta yozib chiqyapti.

Doʻkon uchun daftar, Excel va dastur farqi hamda Excelning qonundagi holati — daftar, Excel yoki dastur. Qisqasi: Excel jadvali Nizomning 4-bandidagi dasturlarga kiradimi — matnlar aytmaydi, soliq inspeksiyangizdan yozma soʻrang. Egasining oylik jadvali buxgalteriya oʻrnini bosmaydi — bu jadval va rasmiy hisobot. Egasiga har oy qaysi hisobotlar kerak va ularni qanday yigʻish — boshqaruv hisobi.

1C: nimani bilish va soʻrash kerak

1C koʻplab buxgalterlarga yaxshi tanish; yuqoridagi savolnomada u roʻyxatda birinchi turibdi. Lekin bitta «1C» yoʻq: buxgalteriya, savdo, chakana savdo va ish haqi uchun alohida konfiguratsiyalar bor, Oʻzbekiston uchun alohida tahrirlar hamkorlar orqali sotiladi va yuritiladi.

1C sizga mos boʻlishi mumkin, agar: MChJ boʻlsangiz, buxgalteringiz unda ishlaydi, operatsiyalar koʻp va hisobotlar murakkab.

Soʻrash kerak:

  • Qaysi konfiguratsiya va Oʻzbekiston uchun qaysi tahrir taklif qilinyapti; kompyuterga oʻrnatiladimi yoki bulutdami.
  • Soliq va standart oʻzgarganda yangilanishni kim va qancha muddatda oʻrnatadi. 2027-yil 1-yanvardan yangi milliy moliyaviy hisobot standarti (1-son MHMS) kuchga kiradi.
  • Doʻkon yoki kafe boʻlsangiz va sotuv yoki buyurtmalar 1C orqali oʻtsa: u soliq tizimi bilan qanday integratsiya qilingan va Davlat reyestridami. Buni 1C ni yuritayotgan mutaxassisdan soʻrang (tovar 1Cda boʻlsa). 1C da faqat buxgalteriya boʻlsa, bu talab unga tegishlimi — soliq inspeksiyasidan yozma soʻrang (ochiq savollarga qarang).
  • Hamkor bilan shartnoma toʻxtasa, bazaning toʻliq nusxasi sizda qoladimi.
  • Hujjat va hisobotlar oʻzbek tilida chiqadimi.

Bizning talqinimiz: internetdan «bepul» yuklangan litsenziyasiz nusxa rasmiy yangilanish olmaydi, soliq va standartlar esa har yili oʻzgaradi — bunday nusxada yuritilgan hisob avvalo oʻzingiz uchun xavf.

1C ni sayt, CRM yoki botga ulash — har safar 1C ni yuritayotgan mutaxassis uchun alohida ish (narxni nima oshiradi).

Mahalliy va bulutli dasturlar

Savolnomada 1C yonida mahalliy buxgalteriya tizimlari — 1UZ, UzASBO, Paynet Xolis — va «boshqa» turibdi. Sotuv, ombor va kassa uchun esa Oʻzbekistonda ham mahalliy, ham xorijiy bulutli dasturlar bor: ularning koʻpi oylik obuna bilan ishlaydi, telefondan ochiladi va qaysi kassa yoki toʻlov tizimlari bilan bogʻlanishini oʻz sahifasida yozadi. Biz hech birini tavsiya qilmaymiz: har birini bir xil savollar bilan tekshiring.

Nimani tekshirish Nega
Soliq tizimi bilan integratsiya qilinganmi va Davlat reyestridami (raqami) Doʻkon va kafe uchun majburiy; kafeda 2026-yil 22-oktabrdan integratsiyasiz buyurtma dasturi alohida taqiqlangan
IKPU kodlari, shtrix-kod va markirovka skaneri Chekda IKPU kodi boʻlmagan yoki skaner ulab boʻlmaydigan kassa ishlatilmaydi (Nizom, 3-band)
ESF operatoriga ulanishi Korxonalarga sotsangiz, ESFni qayta yozmaysiz
Hujjat va hisobotlar oʻzbek tilida Moliya hujjatlari davlat tilida yuritiladi
Internet uzilsa ishlaydimi Birinchi oflayn chek 48 soat ichida operatorga yetishi kerak
Maʼlumot qayerda saqlanadi Yuz yoki barmoq izi bilan davomat — biometrik maʼlumot, Oʻzbekistonda saqlanishi shart
Toʻxtatsangiz maʼlumot Excelga chiqadimi MChJ hujjatlari kamida besh yil saqlanadi

Bizning talqinimiz: «integratsiya» amalda ikki yoʻldan biri: dastur oʻzi Davlat reyestriga virtual kassa sifatida kiritilgan (Nizomning 4-bandi bunga yoʻl qoʻyadi) yoki har bir sotuv va buyurtmani reyestrdagi kassaga shunday uzatadiki, birorta ham chekisiz qolmaydi. Reyestrdagi raqamni sotuvchidan yozma soʻrang.

Bepul tarif bilan sinash yaxshi yoʻl. Sinov oxirida maʼlumotni Excelga chiqarib koʻring — chiqmasa, keyin ham chiqmaydi (30 daqiqalik test).

Tanlashdan oldin 12 savol

Bir nechta dastur sotuvchisiga bir xil roʻyxatni yuboring va javobni yozma oling.

Dastur sotuvchisiga savollar

1. Qaysi ishni qiladi: buxgalteriya,
   sotuv-ombor-kassa, ESF?
2. Soliq tizimi bilan integratsiya
   va Davlat reyestridagi raqami?
3. Markirovka va IKPU kodlari?
4. Qaysi ESF operatoriga ulanadi?
5. Hujjatlar oʻzbek tilidami?
6. Internet uzilsa nima boʻladi?
7. Maʼlumot qaysi davlatda turadi?
8. Nechta foydalanuvchi va filial?
9. Soliq oʻzgarsa, kim yangilaydi?
10. Exceldan qoldiqni kim koʻchiradi?
11. Toʻxtatsam, maʼlumot qaysi
    formatda va necha kunda beriladi?
12. Birinchi yil va keyingi har yil
    nimaga toʻlanadi — alohida?

Javoblarni qatorma-qator solishtiring. «Hammasini qilamiz» degan javobni qabul qilmang: har bir qatorga «ha», «yoʻq» yoki «qanday qilib» deb yozib bersin. CRM sotuvchisiga savollar — sotuvchiga sakkiz savol.

Bir dasturdan boshqasiga oʻtish

Dasturni yil yoki chorak boshidan almashtirish qulayroq: qoldiqlarni bir sana holatiga olasiz.

  1. Eski bazani ham, uni ochish imkonini ham toʻliq saqlang. MChJ hujjatlari hisobot yilidan keyin kamida besh yil saqlanadi; elektron hujjat qogʻoz hujjatdan kam saqlanmaydi va qogʻoz nusxasini berish imkoni boʻlishi kerak. Eski dasturning ishlaydigan nusxasini yoki registr va hujjatlarning oʻqiladigan toʻliq nusxasini butun muddatga saqlang. YaTT soliq hisobi hujjatlarini soliq daʼvo muddati tugaguncha (odatda soliq davridan keyin uch yil) saqlaydi.
  2. Yangi dasturga qoldiqni bir sana holatiga koʻchiring: tovar qoldigʻi, kassa, qarzlar, schyotlar qoldigʻi. Oʻtgan oylar tarixi eski bazada qoladi.
  3. Ikki hafta ikkala tizimda yuriting va har kuni kassa, qoldiq va qarzni solishtiring (ikki hafta ikkala tizimda).
  4. Kassa va ESF ulanishini oʻtishdan oldin tekshiring: birinchi kuni chek chiqmasa, doʻkon yoki kafe ishlay olmaydi.
  5. ERI kalitini kim ishlatishini yozib qoʻying. Yuridik shaxsning elektron raqamli imzosi uchun rahbar javob beradi, rahbar ishdan ketganda kalit belgilangan tartibda topshiriladi. Oʻz kalitingizni buxgalterga yoki tashkilotga bermang: kalitdan boshqa shaxs foydalanayotgani aniqlansa, egasi roʻyxatga olish markazini darhol xabardor qilishi shart. Buxgalter imzolashi kerak boʻlsa, unga qanday alohida kalit olinishini roʻyxatga olish markazidan soʻrang va kim nimani imzolashini shartnomada yozing. Qanday olinadi — xodimga firma kaliti.

Koʻchirish tartibi batafsil — qaysi tartibda koʻchirish kerak. Eski tizimni kengaytirishmi yoki yangisiga oʻtishmi — shu savol.

Qonun nima deydi

  • Kim buxgalteriya yuritadi. Yuridik shaxslar buxgalteriya hisobi subyektlari (Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonun, 6-modda, birinchi qism); hisob ikkiyoqlama yozuv usulida yuritiladi (4-modda). Yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik qiluvchilar «qonunchilikda belgilangan tartibda hisob yuritadi hamda hisobot taqdim etadi» (6-modda, ikkinchi qism); YaTT daromad, xarajat va boshqa soliq solish obyektlari hisobini soliq qonunchiligi boʻyicha yuritadi (20-son BHMS, 2-band; Soliq kodeksi, 76-modda, toʻrtinchi qism). Kichik korxonalar va mikrofirmalar moliyaviy hisobotdan faqat yillik balans va moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotni topshiradi (25-modda); soliq hisobotlari oʻz muddatlarida alohida topshiriladi (soliq kalendari).
  • Kim yuritishi mumkin. Rahbar uch yoʻldan birini tanlaydi: buxgalteriya xizmati yoki shartnoma asosidagi buxgalter; shartnoma asosida ixtisoslashgan tashkilot; yoki «buxgalteriya hisobini mustaqil yuritish». Qaysi yoʻl tanlansa ham, hisobning toʻliq va ishonchli yuritilishini va hujjatlar butligini rahbar taʼminlaydi (11-modda). Kichik tadbirkorlik subyektlari soddalashtirilgan tartibni ixtiyoriy tanlashi mumkin (20-son BHMS, 6-band).
  • Dastur. Registrlar «texnika vositalaridan, axborot tizimlaridan va axborot texnologiyalaridan foydalanilgan holda elektron hujjat tarzida» yuritilishi mumkin; har bir registrda nomi, tashkilot nomi, davr, operatsiyalar, summa va masʼul shaxslar imzosi boʻladi; «tasdiqlanmagan tuzatishlar kiritilishiga yoʻl qoʻyilmaydi» (15-modda). Tashkilot ishchi hisobvaraqlar rejasini milliy reja asosida tuzadi (21-son BHMS, 4-band). Hech bir qonun xususiy korxona uchun 1C ni yoki boshqa dasturni majburiy qilmaydi; 2026-yilgi roʻyxatga olish savolnomasida 1C — javob variantlaridan biri.
  • Saqlash. Buxgalteriya hujjatlari «hisobot yilidan keyin kamida besh yil» saqlanadi (29-modda). Soliq hisobi hujjatlari soliq daʼvo muddati tugaguncha (odatda soliq davridan keyin uch yil), soliq hisobotlari — topshirilgan yildan keyin kamida uch yil saqlanadi (Soliq kodeksi, 79, 84, 88-moddalar). Elektron hujjat qogʻoz hujjatga tenglashtiriladi, uni saqlash muddati qogʻoz hujjatnikidan kam boʻlmaydi (Elektron hujjat aylanishi toʻgʻrisidagi qonun, 7, 16-moddalar). Hisob registrlari bilan rahbar ruxsati bilan tanishiladi (Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonun, 28-modda) — bizning talqinimiz: bulutli xizmat yoki buxgalterlik tashkiloti bilan shartnomada maxfiylik yozilsin.
  • ESF. Yuridik shaxslar, YaTT va oʻzini oʻzi band qilganlar xaridorga hisobvaraq-faktura taqdim etadi; kassa cheki berilsa, bu shart emas (Soliq kodeksi, 47-modda). ESF operatorlar tizimi orqali, elektron raqamli imzo bilan almashinadi; operatorni «oʻz xohishiga koʻra erkin» tanlaysiz; operatorlar Oʻzbekiston hududidagi binolarda sertifikatlangan qurilmalarga ega boʻladi (Vazirlar Mahkamasining 522-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom, 4, 8, 11, 12-bandlar).
  • Kassa. «Tovarni kassa yoki tovar chekini bermasdan sotish taqiqlanadi» (Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun, 10-modda). Faqat Davlat reyestriga kiritilgan onlayn-NKM, virtual kassa va marketpleyslardan foydalaniladi (943-son qaror bilan tasdiqlangan Nizom, 3-band). Chakana savdo va umumiy ovqatlanishda foydalanilayotgan avtomatlashtirilgan hisobga olish vositalari (axborot tizimlari, dasturiy mahsulotlar) soliq organlarining axborot tizimlari bilan integratsiya qilinishi va Davlat reyestriga kiritilishi kerak (4-band, ikkinchi xatboshi; bu talab 2022-yildan bor). Savdo (xizmat koʻrsatish) shoxobchasida reyestrdagi kassa bilan bir vaqtda «boshqa turdagi (ikkilamchi) fiskal maʼlumotlar hisobini yuritish tizimlari»ni ishlatish ilgari ham taqiqlangan edi; 2026-yil 22-oktabrdan amaldagi tahrir bunga umumiy ovqatlanish korxonalari uchun integratsiya qilinmagan hisob yoki buyurtma dasturlarini qoʻshdi (4-band, birinchi xatboshi; unda farmonga havola qilingan istisno bor). Birinchi oflayn chek 48 soat ichida operatorga yuborilishi kerak (31-band).
  • Maʼlumot qayerda turadi. Oʻzbekistonda saqlanishi shart boʻlganlari — biometrik va genetik maʼlumotlar hamda telekommunikatsiya operatorlari foydalanuvchilarining maʼlumotlari; boshqa shaxsga doir maʼlumotlar shartlardan biri bajarilsa chet elda saqlanishi mumkin (Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi qonun, 27¹-modda). Batafsil — maʼlumotlar qonuni.
  • Til. «Ish yuritish, hisob-kitob, statistika va moliya hujjatlari davlat tilida yuritiladi», xodimlarning koʻpchiligi oʻzbek tilini bilmaydigan jamoalarda boshqa tillarda ham (Davlat tili haqidagi qonun, 10-modda).
  • ERI. Kalit egasi yopiq kalit xavfsizligi uchun barcha choralarni koʻradi va kalitdan boshqa shaxs foydalanayotgani aniqlansa, roʻyxatga olish markazini darhol xabardor qiladi; yuridik shaxs kalitidan foydalanish uchun rahbar javob beradi, mehnat shartnomasi tugaganda kalitni topshiradi (Elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi qonun, 27-modda).

Ochiq savollar

  • Nizomning 4-bandi birinchi xatboshisi farmondagi istisnoga havola qiladi; bu istisnoni oʻqimadik. Kafe uchun qoidani dastur sotuvchisi va soliq inspeksiyasi bilan tekshiring.
  • Kassadan faqat kunlik jami summani oladigan buxgalteriya dasturi 4-banddagi «integratsiya»ga tushadimi — matn aytmaydi.
  • Excel jadvali 4-banddagi dasturlarga kiradimi — matn aytmaydi; soliq inspeksiyasidan yozma soʻrang.
  • 2027-yil 1-yanvardan kuchga kiradigan milliy moliyaviy hisobot standartlari kichik korxonalarning soddalashtirilgan tartibiga qanday taʼsir qilishini hali toʻliq koʻrmadik.
  • Bulutli dastur serveri chet elda boʻlsa, 27¹-moddadagi uch shartdan biri (davlat VMQ-415 roʻyxatida, standart shartnoma shartlari yoki xalqaro standart) bajarilganmi — har bir xizmat uchun alohida tekshiriladi.

Bu maqola umumiy maʼlumot, yuridik maslahat emas.

Manbalar (tekshirilgan sana 2026-yil 16-noyabr): Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi Qonun (OʻRQ-404), 4, 6, 11, 15, 25, 28, 29-moddalar; 20-son BHMS, kichik tadbirkorlik subyektlari uchun soddalashtirilgan tartib, 2, 6-bandlar; 21-son BHMS, hisobvaraqlar rejasi, 4-band; 1-son MHMS (2027-yil 1-yanvardan); Soliq kodeksi, 47, 76, 79, 84, 88-moddalar; VMQ-522, elektron hisobvaraq-fakturalar, Nizom, 4, 8, 11, 12-bandlar; VMQ-943, onlayn-NKM va virtual kassa, Nizom (1-ilova), 3, 4, 5, 31-bandlar; Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Qonun, 10-modda; Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi Qonun (OʻRQ-547), 27¹-modda; Davlat tili haqidagi Qonun, 10-modda; Elektron hujjat aylanishi toʻgʻrisidagi Qonun, 7, 16-moddalar; Elektron raqamli imzo toʻgʻrisidagi Qonun (OʻRQ-793), 27-modda; VMQ-557, biznesni roʻyxatga olish, 4-ilova; buxgalter.uz: fiskal belgili chek talabi (rus tilida).

Boshlash

Tizimingizni maʼlumotlaringizda 3 kunda koʻrsatamiz — bepul.

Tashkilotingiz nima qilishini va nimani tartibga keltirmoqchi ekaningizni yozing.