Xususiy bogʻcha ochish 2026: tartibi, shartlari va davlat yordami

Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 8-noyabr · Manbalar — maqola oxirida

Qisqa javob. Xususiy bogʻchani ikki yoʻl bilan ochasiz: MChJ va litsenziya (15 ish kuni; BHMning 2 + 10 baravari) yoki YaTT sifatida oilaviy bogʻcha: DXSH bitimi, keyin xabarnoma (50 bolagacha, guruhda 12–25; BHMning yarmi). Ikkalasida ham ovozli kamera, ota-onalarga onlayn kuzatish va olti oylik arxiv shart. Davlat yordami — yoʻlga qarab: 2026-yilgi 50 % lik subsidiya hamma xususiy bogʻchaga emas, faqat qamrovi 80 % dan past tumanlarda (Toshkent shahridan tashqari) davlat bogʻchasi yoki maktabining boʻsh yerida DXSH asosida ochilganlarga. Yangi koʻp kvartirali uyning birinchi qavatidagi litsenziyali bogʻchaga esa istalgan hududda, Toshkentda ham, 3 yil tarbiyachilar ish haqi qoplanadi. Har qanday nodavlat bogʻcha (oilaviydan tashqari) elektr va gaz pulining 50 % ini qaytarib olishi mumkin. Subsidiya biometrik elektron davomat boʻyicha, bola kelgan kunlarga qarab toʻlanadi. Soliq: 2030-yilgacha ijtimoiy soliqdan boshqa barcha soliqlardan ozod.

IT-boʻlim haqida

Mundarija

• Avval yoʻlni tanlang
• Litsenziya: 15 ish kuni
• Oilaviy bogʻcha: xabarnoma
• Bino, guruh va xodimlar
• Davlat yordami: kimga nima
• Elektron davomat: pul shunga bogʻliq
• Soliq
• Ota-onalar toʻlovi
• Ochilgandan keyingi bir oy
• Tartib: qadamlar va muddatlar
• Ochiq savollar
• Yetti keng tarqalgan xato

Avval yoʻlni tanlang

Qonunda nodavlat bogʻchaning ikki shakli bor. DXSH (davlat-xususiy sheriklik) uchinchi shakl emas: qonun nodavlat bogʻcha «davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida ham tashkil etilishi mumkin» deydi (16-modda). Bizning oʻqishimiz: DXSH — shu ikki shakl ustidan vazirlik bilan tuziladigan bitim; subsidiyalarning koʻpi shu bitim orqali ochiladi.

(Qonun, 16, 19–21-moddalar; 80-son qaror, 2-ilova; 88-son qaror, 17-ilova; PQ-3651, 93, 99–101-bandlar.)

Bizning oʻqishimiz: 50 dan ortiq bola yoki bir nechta guruh rejalashtirilsa — MChJ va litsenziya; uyda yoki kichik binoda bir-ikki guruh boʻlsa — oilaviy bogʻcha. Qaysi yoʻl subsidiya beradi — «Davlat yordami» boʻlimida, avval shuni oʻqing.

Qaysi vazirlik. 2026-yil 3-oktabrdan litsenziya va xabarnomani Taʼlim va ilm-fan vazirligi yuritadi (PF-213, 1-band; PQ-380). Qonun va qarorlarda hali avvalgi nom — Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi turibdi. Batafsil: litsenziya maqolamizda.

Litsenziya: 15 ish kuni

Yuridik shaxs avval davlat roʻyxatidan oʻtadi, keyin litsenziya oladi (Qonun, 21-modda).

• Qayerga: «Litsenziya» axborot tizimi (license.gov.uz) yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali; 2026-yil 25-avgustdan Davlat xizmatlari markazlari orqali ham (80-son qaror bilan tasdiqlangan Nizom, 4-band).
• Hujjatlar: ariza va oʻquv reja hamda dasturlarning elektron nusxalari (2-ilova, 5-band).
• Toʻlov: arizani koʻrib chiqish — BHMning 2 baravari, litsenziya uchun davlat boji — 10 baravari (2-ilova, 6, 7-bandlar).
• Muddat: 15 ish kuni; litsenziya muddatsiz (2-ilova, 8, 11-bandlar).
• Yongʻin, sanitariya va imkoniyati cheklanganlar uchun qulaylik boʻyicha xulosalarni litsenziya bergan organ oʻzi soʻraydi, har biri 5 ish kuni (2-ilova, 10-band). Bizning oʻqishimiz: ular alohida ruxsatnoma sifatida olinmaydi, lekin bino ularga mos boʻlmasa, litsenziya ham berilmaydi.
• Oliy taʼlimdagi «litsenziya darsni boshlash huquqini bermaydi, avval akkreditatsiya» qoidasi bogʻchaga taalluqli emas (12-band faqat oʻrta maxsus, kasbiy va oliy taʼlim uchun). Bizning oʻqishimiz: litsenziya bilan ochasiz.

Oilaviy bogʻcha: xabarnoma

• Kim: YaTT sifatida roʻyxatdan oʻtgan jismoniy shaxs (Qonun, 20-modda).
• Qayerga: «Litsenziya» axborot tizimi yoki Yagona portal; toʻlov — BHMning 50 % i (88-son qaror, 17-ilova, 5, 8-bandlar).
• Xabarnomada: yongʻin va sanitariya xulosalarining raqami va sanasi, tarbiyachining maʼlumoti haqidagi diplom, DXSH bitimining raqami va sanasi (6-band, «yo» kichik bandi) — shuning uchun xabarnoma bitimdan keyin yuboriladi.
• Tarbiyachi: oliy yoki oʻrta maxsus pedagogik maʼlumotli, yoki oilaviy bogʻcha yoʻnalishi boʻyicha qayta tayyorlovdan oʻtgan (9-band «d»).
• Kamera: litsenziyali bogʻchadagidek (9-band «j»).
• Joy: oʻzingiz yoki turmush oʻrtogʻingiz mulkidagi turar yoki noturar joyda, yoki notarial ishonchnoma yoxud roʻyxatdan oʻtgan ijara asosida (426-son qaror, 3-ilova, 11-band); joy yongʻin xavfsizligi va sanitariya talablariga javob berishi kerak (15-band).
• Guruh: 12–25 nafar turli yoshdagi bola; ikkinchi guruh birinchisida 25 bola toʻlgach ochiladi (13-band).
• DXSH — majburiy (426-son qaror, 3-ilova, 4-band); bitim tanlovsiz, axborot tizimida elektron tuziladi (PQ-3651, 99–101-bandlar). Tartib (3-ilova, 16–22-bandlar):
  1. NMTTBAT orqali ariza (16-band);
  2. sanitariya va yongʻin xizmati joyni oʻrganib, 3 ish kunida xulosa beradi (18-band);
  3. vazirlik 10 ish kunida hududdagi 3–7 yoshli bolalar soni va mavjud bogʻchalarga qarab qaror qiladi (21-band);
  4. bitimni siz 15 ish kunida elektron imzolaysiz, aks holda ariza kuchini yoʻqotadi (22-band);
  5. xabarnoma — bitim raqami bilan; faoliyat — bitim davlat tomonidan imzolangandan keyin (PQ-3651, 101-band). Bizning oʻqishimiz: qonun (20-modda) faqat xabarnomani talab qiladi; amalda oilaviy bogʻcha yoʻli — avval DXSH bitimi, keyin xabarnoma.

Bino, guruh va xodimlar

Litsenziya pasportidagi raqamlar (80-son qaror, 2-ilova, III qism, maktabgacha taʼlim jadvali). Yulduzchali talablar — buzilsa «qoʻpol buzilish».

«Turar joy binosida ochsa boʻladimi?» Ha. Oilaviy bogʻchani turar joyda ochish toʻgʻridan-toʻgʻri ruxsat etilgan (426-son qaror, 3-ilova, 11-band). Litsenziyali bogʻcha koʻp qavatli turar joy binosining birinchi qavatida boʻlishi mumkin: shaharda 75, qishloqda 60 bolagacha, har bolaga 2,8 m². Bizning oʻqishimiz: litsenziyali bogʻcha uyning boshqa qismida boʻlsa, ijaraga olishdan oldin xonaning toifasini tekshiring.

Yangi uyning birinchi qavati — davlat yordami bor. 2026-yil 1-apreldan respublikaning barcha hududlarida (Toshkent shahri ham) yangi koʻp kvartirali uyning birinchi qavatida ochilgan xususiy bogʻchaga tarbiyachilar ish haqi litsenziya olingan sanadan 3 yil davomida qoplanadi (har 30 bolaga bir tarbiyachi), vazirlik bilan kelishuv asosida; kredit ham beriladi (PF-19, 9-band «b», 10-band «b»; 426-son qaror, 2-ilova, 4¹-band, 6-band «d»). Bizning oʻqishimiz: bu yoʻl litsenziyali bogʻcha (MChJ) uchun — hujjat «litsenziya olgan sanadan» deydi, oilaviy bogʻcha esa xabarnoma bilan ishlaydi; farmon DXSH bogʻchalarini 150 oʻrinli yoʻldan chiqaradi (9-band «b» (iv)), birinchi qavat uchun buni alohida aytmaydi — DXSH bogʻchasining oʻz yordami bor (jadvalda). 2026-yil 1-apreldan oldin litsenziya olgan yoki eski uydagi bogʻcha bunga kiradimi — hujjatda aniq yozilmagan.

Ish tartibi: qisqa (3–4 soat), toʻliq kun (9, 10,5, 12 soat) yoki kecha-kunduz; 9–10,5 soatlik guruhda uch mahal ovqat va kunduzgi uyqu (391-son qaror, Nizom, 29-band).

Xodimlar: muomalaga layoqatsiz deb topilgan, pedagogik ishga toʻsqinlik qiladigan kasali bor yoki qasddan qilingan jinoyati uchun sudlangan shaxs bogʻchada pedagogik faoliyat bilan shugʻullana olmaydi; 2026-yil 12-sentabrdan — bolalarga zoʻravonlik uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilgan shaxs bir yil (Qonun, 44-modda). Attestatsiya — besh yilda kamida bir marta (43-modda). Tibbiy koʻrik — ish beruvchi hisobidan: ishga qabul maqolamizda. 2027/2028 oʻquv yilidan maktabga tayyorlov guruhlarida — oliy maʼlumotli pedagoglar (PF-19, 3-band).

Kamera — ovoz bilan, ichkarida va tashqarida, ota-onalarga onlayn kuzatish, yozuv kamida olti oy; buzilsa — qoʻpol buzilish. Qanday qilish: kamera maqolamizda, 5 qadam.

Davlat yordami: kimga nima

2026-yilgi farmon (PF-19, 05.02.2026) va uni bajaruvchi 456-son qaror (24.08.2026). Yangiliklarda «nodavlat bogʻchalarga 50 % subsidiya» deb yozilgan; farmonda shartlar bor.

Bizning oʻqishimiz: DXSH bitimisiz oddiy litsenziyali bogʻcha elektr-gaz kompensatsiyasini oladi; tarbiyachilar ish haqi esa yana ikki holatda qoplanadi: bogʻcha yangi koʻp kvartirali uyning birinchi qavatida boʻlsa (istalgan hududda) yoki qamrovi past tumanda (Toshkent shahridan tashqari) kamida 150 oʻrinli boʻlsa. «Toshkent shahridan tashqari» sharti faqat 2026-yilgi farmonning 50 % li subsidiyasi va 150 oʻrinli yoʻliga tegishli: Toshkentdagi oilaviy bogʻcha ham, birinchi qavat yoʻli ham bu istisnoga kirmaydi. 50 % miqdori har yili vazirliklar tomonidan tasdiqlanadi; qamrovi 80 % dan past tumanlar roʻyxati — vazirlik roʻyxati, har moliya yiliga yangilanadi (PF-19, 9-band «a» (iii), 10-band «a»). 2026-yilgi farmon krediti «imtiyozli» emas: stavka asosiy stavkadan yuqori. DXSH loyihalariga alohida imtiyozli kredit bor (426-son qaror, 1-ilova, 3-band).

Elektron davomat: pul shunga bogʻliq

Subsidiyalar NMTTBAT (nodavlat bogʻchalar axborot tizimi) dagi davomatga qarab hisoblanadi (426-son qaror, 2-ilova):

• Davomat biometrik, smartfon yoki planshetda, bogʻcha joylashgan joyda (geolokatsiya), har ish kuni bir marta (30, 31-bandlar). Bitimdagi manzildan boshqa joyda belgilangan davomat hisobga olinmaydi (32-band).
• Bolaning surati ota-onaning telefoniga keladigan SMS-kod bilan tasdiqlanadi (30-band, 2026-yil 25-avgustdan).
• Har bir bolaga subsidiya = bola haqiqatda kelgan kunlar soniga qarab (8¹-band).
• Guruhning oylik oʻrtacha davomati 40 % dan past boʻlsa, oʻsha oy xodimlar ish haqiga subsidiya hisoblanmaydi va toʻlanmaydi (29-band). Bu oʻz mulkidagi DXSH, qamrovi past tumandagi, yangi uyning birinchi qavatidagi va oilaviy bogʻchaga taalluqli.
• Boshqa bolaning surati, ekrandagi yoki qogʻozdagi surat, tashqi dastur bilan oʻzgartirish aniqlansa: shu bola uchun toʻlangan butun subsidiya qaytariladi; birinchi marta — 1 oy, ikkinchi marta — 2 oy subsidiya toʻlanmaydi; uchinchi marta — bitim bir tomonlama bekor qilinadi va qayta tuzilmaydi (33-band, 25.08.2026 tahriri).
• Internetsiz (oflayn) belgilangan davomat — keyingi oyning 5-sanasigacha tizimga yuboriladi (34-band).

Bizning oʻqishimiz: tizimdagi davomatdan tashqari oʻz qaydingizni ham yuriting — kunlik davomat daftari, mashgʻulot daftari, ota-onalar bilan yozishma. Matbuotda subsidiya toʻxtatilib, keyin shunday dalillar bilan sud orqali tiklangan holat bor (spot.uz, 2026-yil 17-sentabr). Face ID — biometrik maʼlumot: ota-onaning yozma roziligi va Oʻzbekistonda saqlash (rozilik maqolamizda).

Soliq

• Nodavlat bogʻcha 2030-yil 1-yanvargacha ijtimoiy soliqdan boshqa barcha soliqlardan ozod (Soliq kodeksi, 483-modda 64-qism). Boʻshagan mablagʻ oʻquv qurollari, jihozlar, taʼmir va muhtoj oilalar bolalari uchun bepul oʻrinlarga ishlatiladi (65-qism). Batafsil: taʼlim soliqlari maqolamizda.
• Bogʻchada bolaga qarash xizmati QQSdan alohida ham ozod (243-modda).
• Imtiyoz kassa va chek majburiyatini olib tashlamaydi (kassa maqolamizda).
• Xodimlar ish haqidan jismoniy shaxs daromad soligʻini bogʻcha soliq agenti sifatida ushlab qoladi — bu xodimning soligʻi.
• 2026-yilgi farmondagi 150 oʻrinli bogʻchalar uchun 5 % yoki 1 % ijtimoiy soliq hali qonun emas: farmon faqat Soliq kodeksiga oʻzgartirish loyihasini tayyorlashni topshirgan (PF-19, 11-band); 2026-yil 8-noyabrda kodeksda bunday stavka yoʻq. Bizning oʻqishimiz: hozircha umumiy stavka.

Ota-onalar toʻlovi

• Nodavlat bogʻcha narxni oʻzi belgilaydi (Qonun, 35-modda). DXSHdagi imtiyozli oʻrinlar (modelga qarab bolalarning 15–35 % i) — davlat bogʻchasi toʻlovidan oshmaydi (PQ-3651, 91, 98, 104-bandlar).
• Litsenziyali bogʻchada kamida 10 % bepul oʻrin — litsenziya talabi (yuqoridagi jadval).
• Pulni qaytarish — isteʼmolchilar huquqlari qonuni boʻyicha: pulni qaytarish maqolamizda.
• Toʻlamaganlik uchun bolani chiqarish haqida alohida qoida topmadik: qarz maqolamizda.

Ochilgandan keyingi bir oy

• Litsenziya olingan kundan bir oy ichida bogʻcha, bolalar va pedagoglar haqidagi toʻgʻri va toʻliq maʼlumotni axborot tizimlariga, jumladan «Bolalar bogʻchasi» (bbit.uz) tizimiga kiritib, yangilab borasiz — litsenziya talabi, buzilsa — qoʻpol (80-son qaror, 2-ilova, 9.I «g»).
• DXSH bogʻchasi oʻzgarishni bir ish kuni ichida kiritadi; imtiyozli bolalar — faqat yoʻllanma bilan; xodimni ishga olish va boʻshatish — shu kuni (PQ-3651, 35-band; 426-son qaror, 2-ilova, 39-band).
• 2027/2028 oʻquv yilidan har bir bogʻcha bolaning rivojlanish kartasini axborot tizimida yuritadi (PF-152, 1-band «b»).

Tartib: qadamlar va muddatlar

1. Yoʻl: litsenziyali (MChJ) yoki oilaviy (YaTT); subsidiya kerak boʻlsa — qaysi DXSH modeli va tumaningiz roʻyxatdami.
2. Joy: litsenziyali bogʻcha — bolalar soni × 3,3 m² (koʻp qavatli uyning birinchi qavatida — × 2,8 m²), guruh xonalari va umumiy xonalar; hudud oʻralgan, alohida kirish joyi. Oilaviy bogʻcha — oʻz uyingizda ham, yongʻin va sanitariya talablariga mos boʻlsa.
3. Roʻyxatdan oʻtish: MChJ yoki YaTT.
4. Taʼmir va jihoz: kamera (ovoz, onlayn, olti oy), oʻquv xonasi, oshxona.
5. Xodimlar: shtat jadval boʻyicha, tibbiy koʻrik, sudlanmaganlik.
6. Ariza: litsenziya — 15 ish kuni ichida; oilaviy — NMTTBAT da DXSH arizasi, xulosalar, bitim, keyin xabarnoma; faoliyat bitim imzolangandan keyin.
7. Bir oy ichida: maʼlumotlar tizimga; ota-onalar bilan shartnoma va rozilik.
8. Har kuni: biometrik davomat (subsidiya boʻlsa) va oʻz daftaringiz.
9. Yiliga bir marta: elektr-gaz kompensatsiyasi arizasi.

Ochiq savollar

1. Sanitariya qoidalari (SanQvaN) matni — lex.uz da topilmadi; yuqoridagi raqamlar litsenziya pasportidan.
2. Kamera qachondan — qaror 2026-yil 22-maydan kuchga kirgan, litsenziya pasporti 1-iyuldan bu bandni koʻrsatadi; avval litsenziya olganlar uchun oʻtish qoidasi topilmadi.
3. 50 % miqdori va tumanlar roʻyxati — vazirlik hujjatlari, lex.uz da topilmadi.
4. Oilaviy bogʻcha (YaTT) soliq imtiyoziga kiradimi — 483-modda «tashkilotlar» deydi; YaTT haqida aniq soʻz yoʻq.
5. Oddiy litsenziyali bogʻcha (DXSHsiz) qaysi tizimda davomat yuritadi — hujjatlar faqat DXSH, oilaviy va subsidiya oluvchilarni NMTTBAT biometrik davomatiga koʻrsatadi.
6. Litsenziyali bogʻcha tarbiyachisi uchun maʼlumot talabi (2027/2028 gacha) — pasportda yoʻq; kasbiy standart oʻqilmadi.
7. Ota-onalarning daromad soligʻi imtiyozi chegaralari — toʻliq oʻqilmadi.
8. Oilaviy bogʻcha xabarnomasini kim qabul qiladi — 88-son qaror hali «Maktabgacha taʼlim agentligi tuman boʻlimlari» deydi; 2026-yil oktabrdan vazifa Taʼlim va ilm-fan vazirligida.
9. «Yangi koʻp kvartirali uy» qaysi uy — hujjatda taʼrif yoʻq; avval ochilgan bogʻchalarga tatbiq etilishi ham yozilmagan.

Yetti keng tarqalgan xato

1. «50 % subsidiya hamma xususiy bogʻchaga» deb hisoblash — faqat boʻsh davlat yeridagi DXSH, qamrovi past tuman, Toshkent shahridan tashqari.
2. 2026-yilgi farmon kreditini imtiyozli deb oʻylash — asosiy stavka + 4 punkt (DXSH loyihalarining imtiyozli krediti — alohida).
3. «Soliqsiz» deb ijtimoiy soliqni va kassani unutish.
4. 5 % / 1 % ijtimoiy soliqni hozirdan qoʻllash — hali qonun emas.
5. Davomatni boshqa joydan yoki surat orqali belgilash — subsidiya qaytariladi, uchinchi marta bitim bekor.
6. Kamerani ovozsiz yoki arxivni bir oylik qilish — bogʻchada olti oy.
7. Litsenziyadan keyin bir oy ichida maʼlumotni tizimga kiritmaslik — bu ham qoʻpol buzilish.

Bu maqola umumiy maʼlumot, yuridik maslahat emas: aniq holatni yurist yoki buxgalteringiz bilan aniqlang.

Maqola 2026-yil 8-noyabrdagi qonunchilikka koʻra yozilgan. Qarorlar oʻzgarsa, yangilaymiz.