Ikkinchi filial ochish 2026: roʻyxat, soliq, ruxsatnomalar va boshqaruv

Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 8-noyabr · Manbalar — maqola oxirida

Qisqa javob. MChJ filiali yuridik shaxs emas va alohida roʻyxatdan oʻtmaydi: taʼsischilar qaror qiladi, filial nizomini tasdiqlaydi va filial tashkil etilganidan (bizning talqinimizcha — taʼsischilar qaroridan) keyin 10 kun ichida davlat xizmatlari markaziga xabar beradi (bepul) — ochilishini kutmang. Soliq organiga yangi boʻlinma haqida bir oy ichida xabar beriladi; har bir manzilga oʻz kassasi kerak (bizning talqinimiz); oʻquv markazi filial haqida 10 ish kuni ichida xabar beradi, klinika esa litsenziyasini oʻzgartiradi. Aylanma soligʻi chegarasi butun firma uchun bitta (bizning talqinimiz); klinika va pivo yoki alkogol sotadigan doʻkon esa aylanma soligʻi toʻlamaydi.

IT-boʻlim haqida

Ochiq aytamiz: Avada tizimlarni joriy qiladi va yuritib beradi; yuridik va buxgalteriya xizmati koʻrsatmaydi. Maqolani hujjatlarning oʻzidan tuzdik; ariza berishdan oldin oʻz holatingizni yurist yoki buxgalter bilan koʻrib chiqing.

Filial, alohida boʻlinma yoki shunchaki ikkinchi xona?

Uch hujjat uch xil narsani soʻraydi, shuning uchun avval atamalar:

Demak, filial ochmasangiz ham, ikkinchi doʻkon yoki xona bir oydan ortiq muddatga ochilsa, soliq uchun u birinchi kunidan alohida boʻlinma (32-modda). Filial ochish — bu boshqaruv qarori: rahbar tayinlash, nizom, oʻz xodimlarini oʻzi qabul qilishi (bizning fikrimiz).

YaTT haqida: filial — yuridik shaxsning boʻlinmasi (Fuqarolik kodeksi, 47-modda); biz topgan hujjatlarda YaTT uchun filial tartibi yoʻq. YaTT ikkinchi manzilda ishlasa ham kassa va soha xabarnomalari manzil boʻyicha qoladi (bizning talqinimiz, quyida).

Ikkinchi joyni alohida firma qilib ochish ham boʻladi, lekin bu boshqa savol: bir manzil, bir xodimlar, bir kassa — tekshiruvda tushuntirish qiyin (bizning fikrimiz, soliq rejimi maqolasida).

1-qadam: taʼsischilar qarori va filial nizomi

• Kim qaror qiladi. Filial ochish — ishtirokchilar umumiy yigʻilishining mutlaq vakolati (MChJ toʻgʻrisidagi qonun, 31-modda). Qaror ishtirokchilar ovozining kamida uchdan ikki qismi bilan qabul qilinadi, agar ustavda bundan koʻproq ovoz talab qilinmagan boʻlsa (6-modda 1-qism). Ovozlar ulushga mutanosib (35-modda): ikki ishtirokchi 50/50 boʻlsa, ikkalasi ham «roziman» deyishi kerak (bizning talqinimiz). Bu qonun 2026-yil 22-iyuldan amalda (OʻRQ-1137); 2001-yilgi eski qonunga tayangan sahifalar eskirgan.
• Ishtirokchi bitta boʻlsa yigʻilish oʻtkazilmaydi: yagona ishtirokchi qarorni yakka tartibda qabul qiladi va yozma rasmiylashtiradi (38-modda) — pastdagi qisqa namuna.
• Ustav. Ustavda filiallar haqida maʼlumot boʻladi (14-modda). Filial ochish bilan bogʻliq oʻzgartirish roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ xabardor qilingan paytdan uchinchi shaxslar uchun kuchga kiradi — alohida roʻyxatdan oʻtkazishni kutmaydi.
• Rahbar. Filial rahbari ijro etuvchi organ (direktor) qarori bilan tayinlanadi; u jamiyat bergan ishonchnoma asosida ishlaydi (6-modda 5-qism). Filial qarzlari va xatolari uchun jamiyat javob beradi (6-modda 6-qism).
• Nizom. Filial jamiyat tasdiqlagan nizom asosida ishlaydi (6-modda 4-qism). Nizom davlat tilida boʻlishi kerak — u hisobga qoʻyishda topshiriladi.

Hisobga qoʻyishda «taʼsis yigʻilishi bayoni» soʻraladi (66-son qaror, 1¹-ilova, 7-band), shuning uchun namuna bayonnoma shaklida (bizning namunamiz, oʻz ustavingiz bilan solishtiring):

«______» MChJ ishtirokchilari
umumiy yigʻilishining
BAYONNOMASI № ___

Sana: «__» ______ 2026-y.
Joy: ______________________
Qatnashdi: ishtirokchilarning ___ %
(ovozlar ulushi boʻyicha)

Kun tartibi: filial ochish.

QAROR QILINDI:
1. «______» MChJ filiali —
   «______________ filiali»
   ochilsin.
   Manzil: ___________________
   Kadastr raqami: ___________
2. Filial nizomi tasdiqlansin
   (ilova).
3. Direktorga filial rahbarini
   tayinlash va unga ishonchnoma
   berish topshirilsin.
4. Ustavning filiallar haqidagi
   bandiga oʻzgartirish kiritilsin
   va roʻyxatdan oʻtkazuvchi
   organ xabardor qilinsin.
5. Filial 10 kun ichida davlat
   xizmatlari markazida hisobga
   qoʻyilsin.

Ovoz berish: «roziman» ___ %,
«qarshiman» ___ %.

Raislik qiluvchi ______ (imzo)
Kotib ______ (imzo)

Ishtirokchi bitta boʻlsa (38-modda):

«______» MChJ yagona
ishtirokchisining
QARORI № ___

Sana: «__» ______ 2026-y.

Men, yagona ishtirokchi
____________________ (F.I.Sh.),
QAROR QILAMAN:
1. «______» MChJ filiali —
   «______________ filiali»
   ochilsin.
   Manzil: ___________________
   Kadastr raqami: ___________
2. Filial nizomi tasdiqlansin
   (ilova).
3. Direktorga filial rahbarini
   tayinlash va unga ishonchnoma
   berish topshirilsin.
4. Ustavning filiallar haqidagi
   bandiga oʻzgartirish kiritilsin
   va roʻyxatdan oʻtkazuvchi
   organ xabardor qilinsin.
5. Filial 10 kun ichida davlat
   xizmatlari markazida hisobga
   qoʻyilsin.

Yagona ishtirokchi ______ (imzo)

Nizomga nima yoziladi (bizning roʻyxatimiz; qonunda nizomning majburiy roʻyxati yoʻq): filial nomi va manzili; qaysi faoliyatni bajaradi; rahbarni kim tayinlaydi va uning vakolatlari (ishonchnoma bilan); xodimlarni kim qabul qiladi (filial ish beruvchi boʻladimi); mol-mulk jamiyatniki ekani; hisobot va pul — qanday va qachon bosh ofisga; filialni yopish tartibi.

2-qadam: filialni hisobga qoʻyish — 10 kun

Filial yuridik shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtmaydi — u hisobga qoʻyiladi (Vazirlar Mahkamasining 66-son qarori, 1¹-ilova):

• Muddat: filial tashkil etilganidan keyin 10 kun ichida (3-band). Bizning talqinimizcha, sanani taʼsischilar qaroridan hisoblang — eshik ochilgan kundan emas.
• Qayerda: davlat xizmatlari markazida yoki tizimdagi shaxsiy kabinet orqali, elektron imzo bilan (5-, 6-bandlar). my.gov.uz reglamentda nomlanmagan.
• Hujjatlar: davlat tilidagi taʼsis yigʻilishi bayoni (qarori) va filial nizomi (7-band).
• Toʻlov: yoʻq (8-band). Qaror: ikki ish soati ichida (10-band).
• Natija: filial reyestrga kiritiladi, QR-kod qoʻyilgan guvohnoma beriladi; filial bosh tashkilotning STIRi bilan yuritiladi (11-band). Filialning pochta manzili oʻzgarsa — 10 kundan kechiktirmay (14-band).

3-qadam: soliq — nima qayerda toʻlanadi

Oddiy ijaradagi xonada mol-mulk va yer soligʻini ijaraga beruvchi toʻlaydi (bizning talqinimiz, 410-modda, 425-modda 2-qism); lizingda — siz.

Chegara. Aylanma soligʻi chegarasi firmaning jami daromadiga qaraladi; filial alohida soliq toʻlovchi emas (STIR bitta), shuning uchun ikkinchi joy tushumi shu jamiga qoʻshiladi (bizning talqinimiz, 461-modda va 66-son qaror, 1¹-ilova, 11-band). Chegaradan oshgan kundan QQS va foyda soligʻiga oʻtiladi (462-modda 7-qism). Raqam va stavkalar — soliq rejimi maqolasida.

Klinika 2025-yil 1-apreldan aylanma soligʻi toʻlamaydi: tibbiy xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar undan chiqarilgan (461-modda 2-qism 14-band). Demak, klinika birinchi kundan foyda soligʻini toʻlaydi va chegara unga taalluqli emas (bizning talqinimiz).

Pivo yoki alkogol sotadigan doʻkon ham aylanma soligʻi toʻlamaydi: alkogol mahsulotlari, shu jumladan pivoni chakana sotadigan turgʻun shoxobchalarga u tatbiq etilmaydi (461-modda 2-qism 9-band). Ikkinchi doʻkonda pivo sotishni boshlashdan oldin bu firmaning rejimiga qanday taʼsir qilishini, kafe uchun esa bu qoida qanday ishlashini buxgalter bilan aniqlang (bizning maslahatimiz).

4-qadam: kassa — har bir manzilga

Onlayn NKM yoki virtual kassa bitta turgʻun shoxobchaga bogʻlanadi: arizaga ijara shartnomasi yoki kadastr hujjati va manzilning xaritadagi koordinatasi qoʻshiladi (Vazirlar Mahkamasining 943-son qarori, Nizom, 16-band). Shuning uchun bizning talqinimizcha ikkinchi manzilga oʻz kassasi kerak — birinchi savdodan oldin. Roʻyxatdan oʻtkazish bepul (20-band); shoxobcha manzili oʻzgarsa — 3 ish kuni ichida (25-band). Batafsil: virtual kassa yoki NKM.

Kafe uchun: 2026-yil 22-oktyabrdan umumiy ovqatlanishda soliq tizimlari bilan integratsiya qilinmagan buyurtma va hisob dasturini kassa bilan birga ishlatish mumkin emas (Nizom, 4-band; 3-ilova, 16¹-band). Bu birinchi kafega ham allaqachon taalluqli; ikkinchisini darhol mos dastur bilan oching (bizning maslahatimiz).

5-qadam: soha ruxsatlari — har bir manzil uchun

Bitta ochiq savol va bitta talqin:

• Ochiq savol (biz topgan hujjatlarda javob yoʻq). Oʻquv markazi ikkinchi manzil uchun yangi xabarnoma (va yangi yigʻim) berishi kerakmi yoki faqat 10 ish kunlik xabar yetadimi — Nizom faqat xabar berishni aytadi, xabarnoma esa bir necha manzilni koʻtaradi. Ariza berishdan oldin vakolatli organdan soʻrang.
• Talqin. Klinika yangi binoda litsenziya oʻzgartirilmaguncha tibbiy faoliyat boshlamaydi (bizning talqinimiz: 38-band manzilga talab qoʻyilgan litsenziyalar uchun «oʻzgartirish» tartibini belgilaydi).

Taʼlim binosidagi kameralar har bir binoda alohida talab: kamera maqolasi.

6-qadam: xodimlar

• Kim ish beruvchi. Filial ish beruvchi boʻlishi mumkin (Mehnat kodeksi, 19-modda) — uning nizomi tasdiqlangan paytdan (23-modda). Nizomda filial xodim qabul qilmasa, shartnomani bosh ofis tuzadi (bizning talqinimiz).
• Shartnomada: ish beruvchi boʻlinma boʻlsa — uning nomi, imzolagan vakil va vakolatining asosi (ishonchnoma) (107-modda); ish joyi — qaysi boʻlinma va qayerda (104-modda).
• Xodimni filialga oʻtkazish. Roziliksiz faqat xuddi shu hududdagi alohida boʻlmagan boʻlinmaga, ish va sharoit oʻzgarmasa va bu ish joyi shartnomada koʻrsatilmagan boʻlsa (148-modda 2-, 3-qismlar). Shartnomada ish joyi manzili bilan yozilgan boʻlsa (104-modda), boshqa manzilga — faqat rozilik bilan. Kassir yangi manzilning oʻz kassasida ishlaydi (943-son qaror, 16-band). Filialga yoki boshqa shaharga — bizning talqinimizcha xodim roziligi bilan, qoʻshimcha kelishuv va buyruq orqali (104-, 135-, 149-moddalar). Kodeksda «boshqa joyga oʻtkazish» haqida alohida modda topmadik. Filial alohida ish beruvchi boʻlsa, oʻtkazishda ish beruvchi oʻzgaradi — tartibini yurist bilan aniqlang (bizning talqinimiz, 107-modda).
• Filial rahbari: sinov muddati olti oygacha (130-modda); muddatli shartnoma ham mumkin (113-modda). Qabul — ishga qabul qilish maqolasida.
• Tabel — har boʻlinma boʻyicha (tabel maqolasi); moddiy javobgar lavozimlar roʻyxati — butun MChJ uchun bitta (moddiy javobgarlik maqolasi).

Boshqaruv: ikki joyni bitta hisobda yuritish

Hujjatlar bir necha haftada tugaydi (klinikada litsenziya — 30 kungacha; bizning fikrimiz); qiyini — ikki joyni bir-biridan uzoqda boshqarish. Ochishdan oldin shu savollarga javob bering (bizning roʻyxatimiz):

1. Birinchi joy sizsiz ishlaydimi? Bir hafta kelmasangiz, tushum, jadval va qarzlar oʻz holicha yuritiladimi.
2. Kassa: har filial kassasi alohida, kun oxirida ikkalasi yonma-yon va jami — bitta joyda koʻrinadimi.
3. Kim nimani koʻradi: filial administratori faqat oʻz filialining kassasini ochadimi; pulni qaytarishni kim tasdiqlaydi.
4. Narxlar: ikkala filialda bir xilmi; chegirmani kim beradi.
5. Mijoz oʻtsa: oʻquvchi yoki bemor boshqa filialga oʻtsa, toʻlovlar tarixi va qoldigʻi u bilan oʻtadimi.
6. Xodimlar: ikkala joyda ishlaydigan oʻqituvchi yoki shifokorning jadvali bitta joyda turadimi.
7. Tovar: doʻkonlar orasida tovar koʻchsa, u hujjat bilan yoziladimi (tovar hisobi).

Excel bitta joyga yetadi; ikkinchi filial — odatda tizimga oʻtish payti (CRM yoki Excel). Oʻtishni bitta filialdan boshlang (Exceldan CRMga oʻtish); CRMni tanlashda ikki administrator sinovini qiling (CRM tanlash).

Muddatlar bir jadvalda

Sakkiz xato

1. «Filial ochmadik — demak hech narsa yoʻq». Bir oydan ortiq muddatga ochilgan ikkinchi joy birinchi kundan soliq uchun alohida boʻlinma (32-modda).
2. Eski qonun boʻyicha qaror. 2026-yil 22-iyuldan MChJ toʻgʻrisidagi yangi qonun (OʻRQ-1137) amalda: ⅔ ovoz, 6-modda.
3. Bitta kassani ikki joyda ishlatish. Kassa manzil va koordinata bilan roʻyxatdan oʻtadi (bizning talqinimiz, 16-band).
4. Oʻquv markazi filialni xabar qilmaydi. 10 ish kuni (88-son qaror, 6-band); xabarnomasiz faoliyat taqiqlangan (5-band).
5. Klinika eski litsenziya bilan yangi binoda ishlaydi. Avval litsenziyani oʻzgartirish (bizning talqinimiz, 38-band).
6. Xodimni buyruq bilan filialga «yuborish». Filialga oʻtkazish — rozilik va qoʻshimcha kelishuv (bizning talqinimiz, 148-, 149-modda).
7. Chegara har filialga alohida deb hisoblash. Chegara butun firma uchun bitta (bizning talqinimiz, 461-modda).
8. Ikkinchi doʻkonda birinchisining pivo xabarnomasi bilan sotish. Pivo xabarnomasi har bir savdo obyekti uchun alohida (88-son qaror, 33-ilova, 11-izoh).

Shu hafta nima qilish kerak

1. Ustavingizni oching: filiallar bandi bormi, qaror uchun necha foiz ovoz kerak (ishtirokchi bitta boʻlsa — yozma qaror).
2. Bayonnoma (yoki qaror) va nizomni yuqoridagi namuna boʻyicha tayyorlang; rahbarga ishonchnoma. Qarordan 10 kunni sanang.
3. Ikkinchi manzil uchun ijara shartnomasi, kadastr raqami, yongʻin va sanitariya xulosalarini bir papkaga yigʻing. Pivo sotsangiz — joy taʼlim, sport va diniy muassasalardan 100 metrdan uzoqmi, oldin tekshiring.
4. Texnik xizmat koʻrsatish markazi (TXKM) bilan ikkinchi kassani roʻyxatdan oʻtkazish kunini kelishing.
5. Yuqoridagi yetti boshqaruv savoliga javobni yozing — kim nimani koʻradi, kassa qanday yigʻiladi.

Bu maqola umumiy maʼlumot, yuridik yoki soliq maslahati emas: aniq holatni yurist yoki buxgalteringiz bilan aniqlang.