IT Park rezidenti boʻlish 2026: kim, qanday ariza, imtiyozlar va majburiyatlar
Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 18-noyabr · Manbalar — maqola oxirida
Ochiq aytamiz: Avada IT Park nomidan gapirmaydi, rezidentlikka siz uchun ariza topshirmaydi va hujjat tayyorlamaydi; yuridik va buxgalteriya xizmati koʻrsatmaydi. Biz biznes uchun CRM, sayt va Telegram-botlar yaratamiz va yuritamiz. Bu yerda hech qanday summa yozmaymiz: ulushlarni qonun aytgancha beramiz, pul bilan ifodalangan chegaralarni lex.uz da tekshiring. Maqola kichik IT firmasining yoki oʻz IT boʻlimi bor biznesning egasi uchun.
Qisqasi
- Rezident faqat yuridik shaxs boʻladi. Oʻzbekistonda roʻyxatdan oʻtgan yuridik shaxs ariza bera oladi; YaTT — yoʻq (Vazirlar Mahkamasining 589-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom, 7-band). Oʻz IT boʻlimi bor biznes uchun yoʻl — IT ishini alohida yuridik shaxsga ajratish (bizning talqinimizcha).
- Ariza — IT Park veb-portalida, biznes-reja bilan; qaror 15 ish kunida. Boshqa hujjat talab qilinmaydi. Ariza berish rezident shartnomasiga rozilik hisoblanadi. Soliq imtiyozlari reyestrga kiritilgan oydan keyingi oyning 1-kunidan boshlanadi (Nizom, 10, 13, 26-bandlar).
- «1 foiz» hamma uchun emas: 2026-yil 1-apreldan 1, 2 yoki 3 foiz. Direksiyaga oylik ajratma — jami daromaddan 1, 2 yoki 3 foiz: daromad pogʻonasiga va eksport minimumi bajarilganiga qarab. Eksport minimumi — yillik jami daromadning 20 foizi, 2027-yil 1-yanvardan 35 foizi (303-son qaror, PQ-388 tahririda).
- Soliq imtiyozi 2028-yil 1-yanvargacha barcha soliqlarga; keyin — faqat eksportchilarga va QQSsiz. 2028-yil 1-yanvardan 2040-yil 1-yanvargacha imtiyoz eksporti jami daromadining 50 foizidan oshgan rezidentga yoki shartga javob beradigan IT taʼlim firmasiga qoladi (Soliq kodeksi, 483-modda, 62, 63-qismlar). Xodimlar ish haqidan 7,5 foizlik JShDS ham 2028-yil 1-yanvargacha (PF-5099, 8-band); uni uzaytirgan hujjatni topmadik.
- Maqom yoʻqotilishi mumkin, majburiyat buzilsa — imtiyozlar ham. Toʻlanmagan ajratma, kechikkan axborot, audit hisoboti yoki xulosasi — sabablar qatorida. 18-band majburiyatlari bajarilmagani uchun mahrum qilinsa, soliq organlari imtiyozlarni bekor qilish va soliqlarni byudjetga toʻlash majburiyatini tiklash choralarini koʻradi (Nizom, 21, 28-bandlar). UzA xabariga koʻra, 2026-yil boshidan sentabr oʻrtasigacha 943 ta korxona maqomdan mahrum qilingan.
Mundarija
- Qisqa javob: rezidentlik bitta jadvalda
- Kim rezident boʻla oladi va qaysi faoliyat bilan
- Ariza: portal, biznes-reja va 15 ish kuni
- 2026-yilda nima oʻzgardi
- Direksiyaga oylik ajratma: 1, 2 yoki 3 foiz
- Uch xil eksport ulushi: adashtirmang
- Imtiyozlar 2028-yilgacha
- 2028-yildan keyin: faqat eksportchilarga va QQSsiz
- Chet ellik mutaxassis, IT-visa va virtual ofis
- Rezidentning majburiyatlari va muddatlari
- Maqom qanday yoʻqotiladi
- Tekshiruv roʻyxati
- Qonun nima deydi
- Ochiq savollar
Qisqa javob: rezidentlik bitta jadvalda
| Savol | Javob | Qayerda yozilgan |
|---|---|---|
| Kim | Oʻzbekistonda roʻyxatdan oʻtgan yuridik shaxs; YaTT emas | 589-son qaror Nizomi, 7-band |
| Qaysi ish | 2-ilovadagi 31 bandli roʻyxatdagi, biznes-rejada yozilgan faoliyat | Nizom, 9, 18-bandlar; 2-ilova |
| Ariza | IT Park veb-portali, biznes-reja; qaror 15 ish kunida | Nizom, 10, 13-bandlar |
| Toʻlov | Direksiyaga har oy jami daromaddan 1, 2 yoki 3 foiz, keyingi oyning 20-sanasigacha | Nizom, 18-band; 303-son qaror, 2¹-ilova |
| 2028-yilgacha | Barcha soliqlar va ijtimoiy soliqdan ozod; xodimlarga 7,5 foiz JShDS | PF-5099, 5, 8-bandlar |
| 2028–2040 | Eksporti jami daromadning 50 foizidan oshganlarga yoki shartga mos IT taʼlim firmalariga; QQSdan tashqari | Soliq kodeksi, 483-modda, 62, 63-qismlar |
| Har yili | Audit xulosasi keyingi yilning 1-iyuligacha, veb-portal orqali | Nizom, 18-band |
| Yoʻqotish | Roʻyxatdan tashqari ish, ajratma toʻlanmasa, axborot yoki audit hisoboti kechiksa va boshqalar | Nizom, 21, 28-bandlar |
Bu jadval IT Park, yaʼni Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki haqida. Kibernetikada innovatsiyalar IT-parkining ajratma shkalasi boshqa (303-son qaror, 9-band «v») — ularni adashtirmang.
Kim rezident boʻla oladi va qaysi faoliyat bilan
- Yuridik shaxs. «Oʻzbekiston Respublikasi hududida roʻyxatdan oʻtkazilgan yuridik shaxslar» (Nizom, 7-band). YaTT dasturlash bilan shugʻullana oladi (YaTT roʻyxati), lekin rezident boʻla olmaydi. Qaysi shakl qulay — YaTT va MChJ.
- Uch shart (9-band): davlat roʻyxatidan oʻtgan yuridik shaxs; roʻyxatdagi faoliyat; iqtisodiy asoslangan biznes-reja. Biznes-rejaning shakli va talablarini Direksiya tasdiqlaydi. Shakl — Direksiyaniki; raqamlarni qanday hisoblash — biznes-reja tuzish. Kibersport uchun yana xalqaro sertifikat kerak.
- «Raqamli startaplar» dasturi ishtirokchisi maqomni 9-band talablarisiz toʻgʻridan-toʻgʻri oladi (9¹-band); uning ajratmasi qatʼiy 1 foiz (18-band).
- Imtiyozsiz rezidentlar. 2026-yil 1-apreldan toʻlov tashkilotlari, toʻlov tizimi operatorlari, marketpleyslar (elektron toʻlov tizimlari) va mikromoliya tashkilotlariga rezident sifatida soliq va bojxona imtiyozlari qoʻllanmaydi (PQ-388, 12-band).
- Oʻz IT boʻlimi bor biznes. Bizning talqinimizcha, savdo yoki xizmat firmasi ichidagi boʻlim rezident boʻla olmaydi: 7-band yuridik shaxs haqida, 18-band esa rezidentdan faqat roʻyxatdagi faoliyatni talab qiladi. Yoʻl — IT ishini alohida yuridik shaxsga ajratish.
Roʻyxat. Ruxsat etilgan faoliyat turlari — Nizomning 2-ilovasida, hozir 31 band. Asosiylari: dasturiy mahsulot yaratish va sotish (oʻyinlar ham); uni joriy etish, qoʻllab-quvvatlash va foydalanuvchilarni oʻqitish; maʼlumotlar bazalari; IT konsalting va biznes-tahlil; Oʻzbekiston norezidentlari uchun biznes-jarayonlar autsorsingi; Internet orqali axborot xizmatlari eksporti; multimedia, dizayn va animatsiya; IT sohasidagi taʼlim; maʼlumotlar markazlari; ilmiy-tadqiqot ishlari; kibersport. IT taʼlim doirasida xorijiy tillarni oʻqitish IT taʼlimdan yillik daromadning 40 foizidan oshmasligi kerak — onlayn kurs ochish. Faoliyatni tasniflash va tushuntirish — Direksiya ekspert kengashining ishi (2-ilova izohi).
31-band — eksportga yoʻnaltirilgan yuqori texnologik qurilmalar (IoT qurilmalari, intellektual elektronika, mikrosxemalar) va robotlar — 2026-yil 30-oktabrda qoʻshildi (Vazirlar Mahkamasining 593-son qarori). IT Park saytidagi talablar sahifasida va lex.uz dagi rus tilidagi matnda hozircha 30 band.
Soliq kodeksining 297-moddasi 3-qismida sanalgan daromadlarni rezident «soliqlar va yigʻimlarni umumiy tartibda toʻlash sharti bilan» olishi mumkin; shu qismning 1, 9, 16 va 18-bandlaridagi daromadlar roʻyxatdagi faoliyatda olinsa, soliqdan ozod (Nizom, 27-band).
Ariza: portal, biznes-reja va 15 ish kuni
ARIZA YOʻLI
1. Veb-portalda ariza
+ biznes-reja
2. Kamchilik: 5 ish kuni
3. Ekspert kengashi:
10 ish kunigacha
4. Qaror: 15 ish kuni
5. Reyestr, guvohnoma:
3 ish kuni
6. Imtiyoz: keyingi
oyning 1-kunidan
- Ariza. Ariza «veb-portal orqali … biznes-rejani ilova qilgan holda» beriladi (10-band). Nizomda nazarda tutilmagan hujjatni talab qilish mumkin emas. IT Park saytiga koʻra, ariza my.it-park.uz portalida beriladi; matbuotdagi tavsiflarga koʻra, kirish uchun korxonaning ERI kaliti kerak — ERI qayerda kerak.
- Shartnoma alohida imzolanmaydi (bizning talqinimizcha). Ariza berish rezident shartnomasiga rozilik hisoblanadi; shartnoma — ommaviy oferta (10, 16-bandlar). Arizani berilgan paytdan 3 ish kuni ichida yozma ravishda qaytarib olish mumkin (11-band).
- Kamchilik. Hujjatlarda kamchilik topilsa, uni 5 ish kuni ichida tuzatish mumkin; tuzatilmasa, Direksiya arizani qabul qilishni rad etishga haqli (10-band, uchinchi xatboshi). 15 ish kunlik muddat hujjatlar qabul qilingan kundan boshlanadi.
- Ekspert kengashi. Direksiya hujjatlarni odatda 3 ish kunida kengashga yuboradi, kengash ekspertizani 10 ish kunidan oshmagan muddatda oʻtkazadi; arizachini biznes-reja taqdimotiga taklif qilishi yoki roʻyxatga olishni rad etishi mumkin (12-band). Qaror hujjatlar qabul qilingan kundan 15 ish kunidan kechikmay chiqadi (13-band).
- Rad etish sabablari (14-band): kamchilik oʻz vaqtida tuzatilmagan; kengash faoliyatni «maʼnaviy eskirgan, istiqboli yoʻq yoki ahamiyati katta boʻlmagan» deb topgan; biznes-reja roʻyxatdan tashqarida; korxona yoki unga aloqador shaxslarning avvalgi rezident shartnomalari boʻyicha toʻlanmagan majburiyatlari bor. Sabab tuzatilgach, qayta ariza berish mumkin (15-band).
- Qarordan keyin 3 ish kuni ichida Direksiya korxonani Rezidentlarning yagona reyestriga kiritadi, guvohnoma beradi va Soliq qoʻmitasi, Bojxona qoʻmitasi hamda korxona bankini xabardor qiladi (19-band).
- Imtiyoz qachondan. Soliq imtiyozlari — reyestrga kiritilgan oydan keyingi oyning 1-kunidan; bojxona imtiyozlari — olib kiriladigan tovarlar roʻyxati boʻyicha loyihalar va import kontraktlari kompleks ekspertizasi markazining ijobiy xulosasidan (26-band).
- Ariza uchun toʻlov. Nizomda ariza yoki roʻyxatdan oʻtish uchun yigʻim yoʻq (bizning talqinimizcha).
2026-yilda nima oʻzgardi
IT Park saytidagi rezident boʻlish haqidagi sahifalar 2026-yilgi oʻzgarishlardan oldin yozilgan. 2025-yil dekabridan beri toʻrt hujjat chiqdi:
- PQ-388 (2025-yil 26-dekabr; 2026-yil 1-apreldan): eksport minimumi bajarilmasa, oʻrta pogʻonada ajratma 2 foiz (ilgari 1), yuqori pogʻonada 3 foiz (ilgari 2) boʻldi; eksport minimumining 20 foizlik bosqichi 2026-yil 1-aprelga koʻchirildi (ungacha 10 foiz), 2027-yil 1-yanvardan 35 foiz; toʻlov tashkilotlari, marketpleyslar va mikromoliya tashkilotlariga imtiyozlar qoʻllanmaydi.
- PQ-59 (2026-yil 11-fevral): «Raqamli startaplar» ishtirokchilariga toʻgʻridan-toʻgʻri maqom va qatʼiy 1 foiz ajratma; IT taʼlimdagi xorijiy tillarni oʻqitishga va biznes-jarayonlar autsorsingi (BPO) boʻyicha taʼlimga 40 foizlik chegara; roʻyxatga 24–29-bandlar qoʻshildi.
- 93-son qaror (2026-yil 5-mart): roʻyxatga 30-band qoʻshildi: internet ommaviy axborot vositalari, besh shart bilan.
- 593-son qaror (2026-yil 28-oktabr; 30-oktabrdan): soliq va statistika hisobotlarini Direksiyaga yuborish, buxgalteriya dasturini soliq tizimlari bilan integratsiya qilish talabi va shu sababli rad etish yoki maqomdan mahrum qilish olib tashlandi; yangi faoliyat uchun yangi biznes-rejani oldindan tasdiqlatish talabi ham olib tashlandi; roʻyxatga 31-band qoʻshildi.
Diqqat: lex.uz dagi 589-son qarorning rus tilidagi matni hozircha 2026-yil 7-mart tahririda — unda 593-son qaror olib tashlagan talablar hali bor. PQ-388, 303 va 593-son qarorlarning rus tilidagi matni lex.uz da umuman yoʻq. Bu maqola oʻzbek tilidagi matnga tayanadi.
Direksiyaga oylik ajratma: 1, 2 yoki 3 foiz
Rezident har oy, hisobot oyidan keyingi oyning 20-sanasidan kechikmay, Direksiyaning talab qilib olinadigan depozit hisobvaragʻiga jami daromadidan ajratma oʻtkazadi (Nizom, 18-band). Miqdori — 303-son qarorning 2¹-ilovasida (PQ-388 tahririda):
| Yillik jami daromad | Eksport minimumi bajarilgan | Bajarilmagan, 2026-yil 1-apreldan |
|---|---|---|
| Quyi pogʻona | 1 foiz | 1 foiz |
| Oʻrta pogʻona | 1 foiz | 2 foiz |
| Yuqori pogʻona | 1 foiz | 3 foiz |
Pogʻonalarning chegaralari — ilovaning oʻzida (lex.uz da koʻring). Quyi pogʻonada jadvalda bitta katak, «1 foiz»: bizning talqinimizcha, eksportdan qatʼi nazar 1 foiz. «Raqamli startaplar» orqali rezident boʻlganlar uchun ajratma qatʼiy 1 foiz.
- Bu soliq emas. Ajratma Direksiyaga toʻlanadi, asosi — jami daromad. YaTTning aylanmadan 1 foizlik soligʻi bilan adashtirmang — uch soliq rejimi.
- Yirik eksportchiga chegirma. Kalendar yil davomidagi eksport hajmi 25-band «a»da belgilangan birinchi chegaradan oshsa, shu yilgi oylik ajratma 25 foizga, ikkinchi chegaradan oshsa — 50 foizgacha kamaytiriladi (Nizom, 25-band «a»; chegaralar summada, lex.uz da koʻring).
- Toʻlanmasa — maqomdan mahrum qilish sababi (21-band).
Bizning maslahatimiz: eksport ulushini har oy hisoblab boring: oʻrta va yuqori pogʻonada minimumga yetmaslik ajratmani 2 yoki 3 foizga oshiradi; oshirilgan stavka qaysi oylardan hisoblanishini Direksiyadan soʻrang.
Uch xil eksport ulushi: adashtirmang
Saytlarda «eksport 20 foiz», «50 foizdan koʻp» va «ichki sotuvdan koʻp» degan uch xil shart uchraydi. Ular uch xil narsa haqida:
| Ulush | Nimaga taʼsir qiladi | Hujjat |
|---|---|---|
| Yillik jami daromadning 20 foizi (2027-yil 1-yanvardan 35) | Ajratma 1 foizda qoladimi yoki 2–3 foiz boʻladimi | 303-son qaror, 9-band «b» |
| Eksport ichki bozordagidan koʻp, kamida ikki xorijiy davlatda ishlash | Roʻyxatning 23-bandi: shunday xizmat koʻrsatuvchi firma faoliyati | Nizom, 2-ilova, 23-band |
| Jami daromadning 50 foizidan koʻp | 2028–2040-yillardagi soliq imtiyozi | Soliq kodeksi, 483-modda, 63-qism |
Eksport minimumi «kalendar yil davomida» hisoblanadi. Unga yetmaslik ajratmani oshiradi, lekin 21-banddagi mahrum qilish sabablari orasida yoʻq (bizning talqinimizcha). Chet ellik mijozga xizmat uchun hisobvaraq-faktura — eksport ESF.
Imtiyozlar 2028-yilgacha
- Soliqlar. Rezident 2028-yil 1-yanvargacha barcha turdagi soliqlar va davlat maqsadli jamgʻarmalariga majburiy ajratmalar hamda ijtimoiy soliqdan ozod (PF-5099, 5-band). QQS ham shu jumladan. Bizning talqinimizcha, shuning uchun roʻyxatdagi IT daromadi uchun uch soliq rejimidan birini tanlash shart emas; roʻyxatdan tashqari daromadga soliq umumiy tartibda toʻlanadi (27-band) — soha boʻyicha.
- Bojxona. Oʻz ehtiyoji uchun olib kiriladigan, Oʻzbekistonda ishlab chiqarilmaydigan uskuna, butlovchi qismlar va dasturiy taʼminot — tasdiqlangan roʻyxatlar boʻyicha bojxona toʻlovlaridan (bojxona yigʻimlaridan tashqari) ozod (PF-5099, 5-band).
- Xodimlar. Rezident bilan mehnat shartnomasi boʻyicha ish haqi 7,5 foizlik qatʼiy stavkada JShDSga tortiladi va jismoniy shaxsning umumiy yillik daromadiga kiritilmaydi (PF-5099, 8-band). Oddiy tartib — 12 foiz: JShDS. Rezident ijtimoiy soliqdan ham ozod; oddiy tartib — ijtimoiy soliq.
- Valyuta va eksport. Eksport tushumi doirasida chet ellik taʼsischilarga dividend va chet ellik xodimlarga ish haqini xorijiy valyutada xalqaro kartalarga toʻlash mumkin; ish va xizmatlarni onlayn doʻkonlar orqali eksport kontraktisiz sotish mumkin (Nizom, 17-band).
Nizomning 25-bandi shu imtiyozlarni muddat koʻrsatmasdan takrorlaydi; muddat PF-5099 da. Roʻyxatdagi 31-band (qurilmalar va robotlar) uchun imtiyoz faqat eksportga sotilgan ish va xizmatlarga, QQSdan tashqari, qoʻllanadi (25-band «d»; bizning talqinimizcha, bu faqat 31-bandga taalluqli).
2028-yildan keyin: faqat eksportchilarga va QQSsiz
Soliq kodeksining 483-moddasi, 62-qismi: rezidentlar «barcha turdagi soliqlarni (bundan qoʻshilgan qiymat soligʻi mustasno) toʻlashdan 2028-yil 1-yanvardan 2040-yil 1-yanvarga qadar» ozod. 63-qism kimga ekanini aytadi:
- kalendar yil davomida roʻyxatdagi faoliyat boʻyicha eksporti jami daromadining 50 foizidan koʻp boʻlgan yuridik shaxslarga;
- IT taʼlim xizmati koʻrsatib, 18 yoshdan katta bitiruvchilarining 50 foizi yil davomida eksportchi rezidentlarga ishga joylashgan yuridik shaxslarga.
Bizning talqinimizcha, eksporti 50 foizdan kam rezident (shartga mos IT taʼlim firmasidan tashqari) 2028-yil 1-yanvardan soliq imtiyozini yoʻqotadi, lekin 21-banddagi sabab boʻlmasa, maqomni saqlaydi va soliqni umumiy tartibda toʻlaydi; QQSdan ozod qilish esa 2028-yil 1-yanvardan hech bir rezidentga qolmaydi, chunki 62-qism uni istisno qiladi.
- Xodimlarning 7,5 foizi. PF-5099 ning 8-bandi uni 2028-yil 1-yanvargacha belgilaydi. 18-noyabrgacha uni uzaytirgan hujjatni lex.uz da topmadik; matbuot 2026-yil iyulida buni faqat taklif deb yozgan. Bizning maslahatimiz: yangi hujjat chiqmaguncha, 2028-yildan ish haqi byudjetini 12 foiz JShDS bilan rejalang.
- Norezident taʼsischilarning dividendi. Eksporti 50 foizdan oshgan rezidentning norezident taʼsischilari dividendiga 2025-yil 1-fevraldan 2040-yil 1-yanvargacha Oʻzbekiston rezidentlari uchun stavkalar qoʻllanadi (483-modda, 61-qism).
Chet ellik mutaxassis, IT-visa va virtual ofis
- Chet ellik mutaxassis. Rezident chet ellik mutaxassisni Oʻzbekistonda mehnat faoliyatini amalga oshirish huquqi tasdiqnomasini olmasdan ishga olishi mumkin (Nizom, 17-band). Oddiy tartibda shartnoma shunday tasdiqnoma bilan tuziladi — chet ellik xodim.
- IT-visa. Direksiya IT sohasidagi chet ellik investor va mutaxassislarga, rezidentlarning taʼsischilari va rahbarlariga, «Raqamli startaplar» ishtirokchilariga va oliy taʼlim tashkilotlarining IT sohasida ilmiy darajasi bor chet ellik professor-oʻqituvchilariga IT-visa berish boʻyicha tavsiya beradi; tartibni Raqamli texnologiyalar vazirligi belgilaydi (6-band). Vizaning oʻz tartibini bu maqola uchun oʻqimadik.
- Virtual ofis. Rezident virtual ofis orqali ishlashi mumkin (17-band); xizmat narxini Direksiya belgilaydi va ijro organi rahbari Oʻzbekiston fuqarosi boʻlishi kerak (30¹-band). Masofadan ishlaydigan xodim bilan shartnoma — masofaviy ish.
Rezidentning majburiyatlari va muddatlari
REZIDENT TAQVIMI
Har oy, 20-sanagacha:
Direksiyaga ajratma
Direksiya muddatida:
faoliyat haqida axborot
(veb-portal orqali)
Har yil, 1-iyulgacha:
audit xulosasi va maxsus
savol boʻyicha audit
Shakl yoki nom
oʻzgarsa: 10 kunda
Doim: faqat roʻyxatdagi
faoliyat
- Faqat roʻyxatdagi faoliyat, biznes-rejada yozilgani (18-band). Rezident shartnomasiga rioya qilish.
- Axborot. Oʻz faoliyati haqida Direksiya tasdiqlagan muddat va shaklda veb-portal orqali (18-band, 593-son qaror tahririda).
- Audit. Har yili majburiy audit va maxsus savol boʻyicha audit xulosasi keyingi yilning 1-iyuligacha veb-portal orqali (18-band). Xulosada faoliyat turlari, ularning jami tushumdagi ulushi, eksport hajmi va tarkibi koʻrsatiladi.
- 40 foiz. IT taʼlimdagi xorijiy tillarni oʻqitish daromadi IT taʼlimdan yillik daromadning 40 foizidan oshmasligi.
- Shaklni oʻzgartirish yoki nom oʻzgarishi. Maqom barcha huquq va majburiyatlari bilan oʻzgartirilgan yuridik shaxsga oʻtadi; davlat roʻyxatidan oʻtgandan keyin 10 kun ichida reyestrga oʻzgartirish kiritish uchun Direksiyaga yozma murojaat qiling (20-band). Qayta tashkil etishning boshqa shakllari — maqomdan mahrum qilish sababi, agar huquqiy vorisi oʻzi rezident boʻlmasa (21-band).
- Soliq hisobotlari. Soliq va statistika hisobotlarini Direksiyaga yuborish talabi 2026-yil 30-oktabrda olib tashlandi. Bizning talqinimizcha, ular soliq va statistika organlariga topshirilaveradi: xodimlar JShDSi ushlanadi va hisobot beriladi. Muddatlar — hisobotlar roʻyxati, buxgalteriyani kim yuritadi — uch yoʻl.
Maqom qanday yoʻqotiladi
Sabablar (Nizom, 21-band):
- haqiqiy faoliyat roʻyxatga mos kelmasa;
- rezident shartnomasi buzilsa;
- bankrotlik;
- rezidentning oʻz xohishi bilan (sana — ariza Direksiyaga kelgan kun);
- axborot, biznes-reja, audit hisoboti yoki xulosasi oʻz vaqtida berilmasa yoki notoʻgʻri boʻlsa;
- ajratma toʻlanmasa;
- qayta tashkil etish (shaklni oʻzgartirishdan tashqari; huquqiy vorisi rezident boʻlsa — yoʻq, lekin u biznes-reja taqdim etadi);
- IT taʼlimdagi 40 foizlik chegaradan oshilsa;
- «Raqamli startaplar» ishtirokchisi maqomi bekor qilinsa (dasturga kirishdan oldin rezident boʻlganlar bundan mustasno);
- qonunlarda nazarda tutilgan boshqa asoslar.
Keyin nima boʻladi.
- Qarorni Direksiya qabul qiladi va 3 ish kuni ichida soliq, bojxona organlari va bankni xabardor qiladi (22, 24-bandlar).
- Soliq imtiyozlari keyingi oyning 1-kunidan, bojxona imtiyozlari — mahrum qilingan kundan toʻxtaydi (29-band).
- 18-band majburiyatlari bajarilmagani uchun mahrum qilinsa, soliq organlari Direksiya xabarnomasiga binoan imtiyozlarni bekor qilish va soliqlarni byudjetga toʻlash majburiyatini tiklash choralarini koʻradi (28-band).
- Imtiyoz bilan olib kirilgan tovar erkin muomalaga chiqarilgan kundan 3 yil ichida oʻz ehtiyojidan tashqari ishlatilsa, shu qism boʻyicha bojxona toʻlovlari imtiyozi penya bilan byudjetga undiriladi (30-band; bizning talqinimizcha, maqomdan mahrum boʻlgandan keyin ham).
- Maqomdan mahrum boʻlish Nizomdagi majburiyatlarni tugatmaydi (22-band). Bu firmani yopish emas — firmani yopish.
IT Park 2026-yil 27-iyulda xabar berishicha, iyulda 152 ta korxona 2025-yil uchun yillik audit hisoboti va xulosasini oʻz vaqtida topshirmagani uchun maqomdan mahrum qilingan; UzA 19-sentabrda yil boshidan 943 ta korxona deb yozgan. Bizning maslahatimiz: audit tashkiloti bilan shartnomani yil boshida tuzing — 1-iyul muddati koʻp firmaning maqomidan mahrum boʻlishiga sabab boʻlgan. Tekshiruv kelsa — qaysi tekshiruv.
Tekshiruv roʻyxati
ARIZADAN OLDIN
☐ Yuridik shaxs (YaTT
emas)
☐ Faoliyat 2-ilovada
☐ Toʻlov, marketpleys,
mikromoliya — imtiyozsiz
☐ Biznes-reja Direksiya
shaklida
☐ Korxonaning ERI kaliti
REZIDENT BOʻLGACH
☐ Har oy 20-sanagacha
ajratma
☐ Eksport ulushi hisobi
☐ 1-iyulgacha audit
☐ 2028-yil rejasi: QQS,
JShDS, 50 foiz
Qonun nima deydi
- Vazirlar Mahkamasining 589-son qarori (2019-yil 15-iyul) bilan tasdiqlangan Nizom (2026-yil 30-oktabr tahriri, 593-son qaror bilan): 6, 7, 9, 9¹, 10–22, 24–30¹-bandlar; 2-ilova (faoliyat turlari roʻyxati, 31 band).
- Prezidentning PF-5099-son Farmoni (2017-yil 30-iyun): 5-band (2028-yil 1-yanvargacha soliq va bojxona imtiyozlari), 8-band (xodimlarga 7,5 foiz JShDS).
- Soliq kodeksi, 483-modda: 61-qism (norezident taʼsischilar dividendi), 62-qism (2028–2040, QQSsiz), 63-qism (50 foizdan koʻp eksport yoki IT taʼlim sharti).
- Vazirlar Mahkamasining 303-son qarori (2024-yil 29-may; PQ-388 tahririda): 9-band «b» (eksport minimumi), 2¹-ilova (ajratma stavkalari).
- Prezidentning PQ-388-son qarori (2025-yil 26-dekabr): 12-band (imtiyozlar qoʻllanmaydigan sohalar), 25-band (Nizomning 18-bandidagi ajratma qoidasining yangi tahriri).
- Prezidentning PQ-59-son qarori (2026-yil 11-fevral): 589-son qarorga oʻzgartishlar («Raqamli startaplar», 40 foizlik chegaralar, 24–29-bandlar).
- Vazirlar Mahkamasining 593-son qarori (2026-yil 28-oktabr; 30-oktabrdan kuchga kirgan): 3-ilova (589-son qarorga oʻzgartishlar).
Ochiq savollar
- 7,5 foiz 2028-yildan keyin. Xodimlar JShDSining imtiyozli stavkasini uzaytirgan hujjatni 18-noyabrgacha topmadik.
- Eksport minimumi qanday oʻlchanadi. Qaror «kalendar yil davomida» deydi; oshirilgan stavka qachon va qaysi oylar uchun hisoblanishini aytadigan yoʻriqnomani topmadik. Direksiyadan soʻrang.
- Chegirma va pogʻonalar. Yirik eksportchiga 25 yoki 50 foizlik chegirma 2¹-ilovadagi stavkaga qanday qoʻllanishi yozilmagan.
- IT-visa tartibi. Raqamli texnologiyalar vazirligi belgilagan tartibni lex.uz da ocha olmadik.
- 2028-yildan keyin bojxona. 62-qism faqat soliqlar haqida; bojxona imtiyozi 2028-yildan keyin qolishini aytadigan hujjatni topmadik.
- Biznes-reja va hisobot shakli. Bular — Direksiya hujjatlari, qonun emas; ularni bu maqola uchun oʻqimadik.
Bu maqola umumiy maʼlumot, yuridik maslahat emas.