Biznes-reja tuzish: bir varaqlik namuna, 12 oylik pul rejasi va bank nimani tekshiradi (2026)

Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 18-noyabr · Manbalar — maqola oxirida

Ochiq aytamiz: Avada biznes-reja yozmaydi, kredit, subsidiya yoki IT Park uchun ariza bermaydi va hujjat tayyorlamaydi; bank yoki investor bilan ishlamaydi; buxgalteriya va yuridik xizmat koʻrsatmaydi. Biz biznes uchun CRM, sayt va Telegram-botlar yaratamiz va yuritamiz. Bu yerda hech qanday summa yozmaymiz: misollar shartli birlikda, toʻliq oydagi tushum — 100. Maqola doʻkon, kafe, salon, klinika yoki oʻquv markazi ochayotgan yoki kengaytirayotgan egasi uchun — YaTT yoki MChJ.

Qisqasi

  • Hamma uchun majburiy emas. YaTT yoki MChJ ochish, doʻkon yoki kafe ishga tushirish uchun biznes-reja talab qiladigan qonunni topmadik. U davlatdan biror narsa soʻraganingizda kerak boʻladi: oilaviy tadbirkorlik krediti, Yoshlar tadbirkorligi jamgʻarmasining baʼzi qarz va investitsiyalari, qishloqdagi til markaziga subsidiya yoki IT Park maqomi.
  • Shaklni qonun bermaydi. Biz oʻqigan hujjatlarning birortasida tayyor biznes-reja shakli ilova qilinmagan: IT Park uchun shakl va talablarni Direksiya tasdiqlaydi; bizning talqinimizcha, platforma, jamgʻarma va bankning oʻz shakli bor. Mazmunini bir hujjat sanaydi — IT Park nizomi (589-son qaror, 9-band).
  • Bank 40 sahifa emas, raqam kutadi. Banklarning kichik biznes kreditlari boʻyicha eʼlon qilingan shartlarida biznes-reja yoki loyiha oʻzini oʻzi qoplashini koʻrsatadigan pul oqimi prognozi soʻraladi; yana garov, kafillik yoki sugʻurta, kredit tarixi va biznes haqiqatan ishlayotgani. Bular bank shartlari, qonun emas.
  • Asosiysi — 12 oylik pul rejasi. Foyda va pul bir narsa emas: kredit asosiy qarzi xarajat emas, lekin kassadan chiqadi. Pul qaysi oyda yetmay qolishini faqat oyma-oy jadval koʻrsatadi.
  • Raqamlar keyin tekshiriladi. Oilaviy tadbirkorlik kreditida biznes-reja koʻrsatkichlari bajarilmayotgan loyihalar kuzatuvga olinadi (373-son qaror, 51²-band). Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi 2023-yil 10-noyabrdagi PF-193-son Farmon boʻyicha beradigan foiz kompensatsiyasi ikkinchi yildan yangi ish oʻrinlari rejasi bajarilsa va tushum kamida 15 foizga oʻssa davom etadi (3-band). Shuning uchun rejaga bajara oladigan raqamni yozing.

IT-boʻlim haqida

Mundarija

Qisqa javob: kim biznes-reja soʻraydi va qanday shaklda

Kim soʻraydi Nima uchun Shakl va muddat Batafsil
Bank (oilaviy tadbirkorlik dasturi, Oilakredit.uz) Kredit Platforma orqali elektron (373-son qaror, 14-band); shakl qonunda yoʻq pastda
Yoshlar tadbirkorligi jamgʻarmasi kengashi Qarz yoki investitsiya Kengash maʼqullaydi (426-son qaror Nizomi, 50, 83, 91, 99, 137-bandlar) pastda
Xorijiy tillar agentligining hududiy vakili Qishloqdagi til markaziga subsidiya Kamida ikki yilga (513-son qaror Reglamenti, 8-band) subsidiya
IT Park Direksiyasi Rezident maqomi Shakl va talablar — Direksiyaniki (589-son qaror Nizomi, 9-band) IT Park
Oddiy bank krediti Kredit Bankning ichki kredit siyosati pastda
Sherik yoki investor Pul yoki ulush Kelishuvga qarab —
Oʻzingiz Ochish yoki kengaytirish qarori Bir varaq va 12 oylik jadval pastda

Oxirgi qator eng muhimi: bankka bormasangiz ham, ochishdan oldin bir varaq va bir jadval pulingizni saqlab qoladi.

Qonun qachon talab qiladi: toʻrt holat

Biznesni roʻyxatdan oʻtkazish uchun biznes-reja talab qiladigan qoidani topmadik (shaklni tanlash — YaTT yoki MChJ). Biz oʻqigan hujjatlarda u davlat yordami soʻralganda kerak boʻladi:

  • Oilaviy tadbirkorlik krediti (Oilakredit.uz). YaTT, mikrofirma, kichik korxona, dehqon va fermer xoʻjaligi, oilaviy tadbirkorlik subyekti va hunarmand kredit uchun platforma orqali «biznes-reja va ... garov taʼminoti toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni elektron koʻrinishda» taqdim etadi (373-son qaror, 14-band). Ariza bilan har bir qarz oluvchi kreditdan samarali foydalanish boʻyicha «dastlabki hisob-kitoblar»ini beradi (12-band); oʻzini oʻzi band qilgan shaxs 14-bandda sanalmagan, shuning uchun bizning talqinimizcha, undan biznes-reja soʻralmaydi. Mahalladagi hokim yordamchisi joyga borib, besh ish kuni ichida tavsiya yoki rad javobini beradi (19-band); bank uch ish kunidan kechiktirmay qaror qiladi (28-band) va ichki kredit siyosatiga qarab qoʻshimcha hujjat soʻrashi mumkin (25-band). Kredit, jumladan, ilgari olingan kredit va qarzlarni qaytarishga, savdo-vositachilikka, umumiy ovqatlanish tashkilotining aylanma mablagʻini shakllantirishga, maʼmuriy xarajatlarga va bino sotib olish yoki qurishga berilmaydi (5-band; bino uchun istisnolar bor). Bizning talqinimizcha, kafe bu kreditni jihozga olishi mumkin, oziq-ovqat va oylikka emas.
  • Yoshlar tadbirkorligi jamgʻarmasi. Katta qarz, «Book cafe», texnikum yoki nodavlat qoʻshimcha taʼlim tashkilotida kasb-hunar ustaxona-laboratoriyasi, koʻchma doʻkon va venchur investitsiya uchun shart bir xil: biznes-reja 20 nafar tadbirkor va ekspertdan iborat Kengash tomonidan «maʼqullanishi» kerak (426-son qaror Nizomi, 2, 50, 83, 91, 99, 137-bandlar). Bank orqali beriladigan kreditda Nizom biznes-rejani nomlamaydi — bank skoring qiladi; bizning talqinimizcha, bank baribir oʻz rejasini soʻraydi. Olis mahalladagi til markaziga foizsiz ssudada ham biznes-reja nomlanmagan — ssuda shartlari.
  • Qishloqdagi til markaziga subsidiya. Hujjatlar ichida «kamida ikki yilga moʻljallangan biznes rejasi» bor, uning maqsadga muvofiqligini Agentlikning hududiy vakili tekshiradi (513-son qaror Reglamenti, 8, 17-bandlar). Subsidiya YaTT ga va shahardagi markazga berilmaydi — shartlari. Ikki yil soʻralganda pastdagi 12 oylik jadvalni 24 oyga choʻzing.
  • IT Park. Faqat yuridik shaxs; «iqtisodiy asoslangan biznes-reja»da aniq tadbirlar, sotiladigan xizmatlar va hajmi, asoslash, monetizatsiya modeli va rejalashtirilgan moliyaviy natijalar koʻrsatiladi; shakl va talablarni Direksiya tasdiqlaydi (589-son qaror Nizomi, 7, 9-bandlar). Ariza va muddatlar — IT Park rezidenti.

Yana ikki holat. Davlat foiz kompensatsiyasi va kafilligini Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi beradi (Prezidentning 2023-yil 10-noyabrdagi PF-193-son Farmoni, 2-band); u eski Tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasining vorisi (6-band «a»). Kompaniyaning umumiy tartibida kompensatsiya birinchi yilga beriladi, keyingi ikki yilga esa yangi ish oʻrinlari rejasi bajarilsa va mahsulot sotishdan tushum kamida 15 foizga oʻssa davom etadi (3-band); loyihalarning biznes-reja va samaradorlik koʻrsatkichlari past boʻlsa, yordam toʻxtatilishi mumkin (6-band «b»). 2026-yil 1-oktabrdan ikkinchi yoʻl ham bor: tijorat banki krediti foizining bir qismi tuman (shahar) shtabi qarori bilan kompensatsiya qilinadi; bunda kredit tarixi, barqarorlik reytingi va boshqa talablar qoʻyilmaydi, Kompaniyaga toʻgʻridan-toʻgʻri murojaat qilish huquqi saqlanadi (Prezidentning 2026-yil 11-sentabrdagi PF-193-son Farmoni — raqami bir xil, hujjat boshqa — 7-band). Oʻsha Farmon bilan oilaviy va yoshlar tadbirkorligi dasturlarining imtiyozli kreditlarini tuman (shahar) shtablari boshqaradi: yoʻnalish, miqdor, muddat va imtiyozli davrni shtab belgilaydi (6-band); loyihalar biznes-reja asosida ishlayotgani har chorakda tahlil qilinadi (8-band). Xususiy maktab va bogʻcha uchun alohida dasturlar va boshqa shartlar bor — xususiy maktab va xususiy bogʻcha maqolalarida. Elektron auksionda yer olsangiz, biznes-reja emas, hokim yordamchisi bilan «kompleks tarmoq jadvali» tuziladi — qurilish, moliyalash va ishga tushirish muddatlari; bajarilishi oyiga ikki marta tekshiriladi (71-son qaror, 2¹-ilova, 7, 9-bandlar).

Bank nimani tekshiradi

Markaziy bankning hozir amaldagi hujjatlarida kichik biznesdan biznes-reja talab qiladigan qoida topmadik; bizning talqinimizcha, buni har bankning ichki kredit siyosati hal qiladi (373-son qaror, 25-band ham shu siyosatga ishora qiladi: bank qoʻshimcha hujjat soʻrashi mumkin). Biz 2026-yil 18-noyabrda bir necha bankning kichik biznes kreditlari boʻyicha eʼlon qilingan mahsulot shartlarini oʻqidik. Bular qonun emas va bankdan bankka farq qiladi, lekin savollar bir xil:

Bank nimaga qaraydi Mahsulot shartlarida qanday yozilgan Rejada nima koʻrsatasiz
Toʻlay olasizmi Loyiha oʻzini oʻzi qoplashini koʻrsatadigan pul oqimi prognozi 12 oylik pul rejasi, kredit toʻlovi alohida qatorda
Kredit tarixi Muddati oʻtgan qarz yoʻq; bir bankda — oxirgi 12 oyda kechikkan kunlar jami 90 dan oshmasin Hozirgi kreditlar va ularning oylik toʻlovi
Biznes ishlayaptimi Baʼzi mahsulotlarda kamida 6 yoki 12 oy faoliyat, hisobraqamdagi aylanma Oxirgi oylarning haqiqiy tushumi
Taʼminot Garov, uchinchi shaxs kafilligi yoki sugʻurta polisi; baʼzi mahsulotlarda garov kreditdan katta (har 100 kreditga 125) Garov nima, kim kafil
Oʻz ulushingiz Baʼzi mahsulotlarda oldindan toʻlov Boshlash pulining qancha qismi oʻzingizdan
Pul nimaga ketadi Boshqa kreditni yopishga, shaxsiy mashinaga berilmaydi; xarid shartnomasi soʻraladi Xarajatlar roʻyxati va sotuvchi
Ruxsatnomalar Biz oʻqigan mahsulot shartlarida alohida yozilmagan; bir bank vakili 2020-yilda rad sabablari orasida faoliyat uchun zarur ruxsat hujjatlari (litsenziya, sertifikat) yoʻqligini aytgan Litsenziya kerakmi, bormi

Bank uchun asosiy savol bitta: yomon oyda ham kredit toʻlovi toʻlanadimi. Pastdagi uch holat jadvali aynan shunga javob beradi.

Bir varaqlik biznes-reja: oʻnta savol

Kichik biznesga oʻnlab sahifa kerak emas. Avval shu bir varaqni toʻldiring; bank yoki jamgʻarma oʻz shaklini bersa, javoblarni oʻsha shaklga koʻchirasiz.

BIR VARAQLIK BIZNES-REJA
Oʻquv markazi, YaTT, 2026

1. Mijoz kim?
 9-11-sinf oʻquvchilari,
 markazdan 3 km ichida
2. Nima sotamiz?
 ingliz tili, 6 oylik kurs
3. Mijoz qanday topiladi?
 maktab, Telegram, tavsiya
4. Necha mijoz, qachon?
 1-oy: 20 oʻquvchi
 7-oy: 100 oʻquvchi
5. Narx va undan qoladigan
 ulush (har 100 dan 70)
6. Oylik doimiy xarajat
 ijara, administrator,
 kommunal, reklama,
 egasining oyligi
7. Zararsizlik tushumi
8. Boshlash puli: nimaga,
 qanchasi oʻzimizdan
9. 12 oylik pul rejasi
10. Uch holat va xavflar

Har savolga bitta-ikki satr. Javob topilmagan savol — rejaning emas, biznesning boʻsh joyi:

  • 1–3. Mijozni nomlang: «hamma» emas, «markazdan uch kilometr ichidagi 9–11-sinf oʻquvchilari». Raqobatchilarni turli kunda va soatda borib koʻring. Bitta mijozni topish qanchaga tushishi — bitta mijoz narxi.
  • 4. Mijozlar soni birinchi oydanoq toʻlmaydi: oyma-oy oʻsishini yozing.
  • 5. Narx — narx belgilash; kafe uchun — food cost.
  • 6–7. Xarajatlar va zararsizlik — pastda.
  • 8. Boshlash puli — pastda; YaTT qarz uchun shaxsiy mol-mulki bilan javob beradi (uch savol).

Ochish xarajatlari va zaxira

Ochish xarajati bir marta toʻlanadi va darhol kassadan chiqadi. Foydaga esa boshqacha kiradi: taʼmir va jihoz — foydalanadigan oylaringizga boʻlib, birinchi tovar — sotilganda, ijara depoziti esa xarajat emas. Roʻyxat (summalarsiz):

  • davlat boji va roʻyxatdan oʻtish (xarajatlar);
  • ijara depoziti va oldindan toʻlov (ijara haqi va depozit);
  • taʼmir, mebel, jihoz;
  • kassa apparati yoki virtual kassa (nimalarga pul ketadi);
  • birinchi tovar zaxirasi;
  • litsenziya yoki xabarnoma, agar faoliyatingizga kerak boʻlsa (litsenziya);
  • ochilishdan oldingi reklama;
  • zaxira — tushum xarajat va kredit toʻlovini qoplamaydigan oylar uchun: birinchi oylar va mavsumiy pasayish.

Bizning maslahatimiz: zaxirani taxmin bilan emas, pastdagi 12 oylik jadvaldan oling. Jadvalni zaxirasiz — ochilishdan keyingi qoldiq nol deb — hisoblang: qoldiq eng chuqur minusga tushgan oydagi minus — sizga kerak boʻladigan eng kam zaxira; yomon holat uchun esa undan ham koʻproq kerak.

Franshiza bilan ochsangiz, roʻyxatga franshiza uchun bir martalik toʻlov, keyin esa har oylik toʻlovlar qoʻshiladi — franshiza olish va berish.

Oylik foyda: yetti qator

Oylik foyda hisobi bizda alohida maqolada: tushum, tannarx, yalpi foyda, sotuv komissiyalari, doimiy xarajatlar, soliq va sof foyda — oylik hisobot yetti qatorda. Biznes-rejaga shu yetti qatorni har oy uchun oldinga yozasiz. Uchta narsani unutmang:

  • Egasining oyligi doimiy xarajatlarga kiradi — siz oʻrningizga yollagan odamga toʻlaydigan miqdorda (bizning maslahatimiz, oʻsha maqoladagidek).
  • Xodim oyligi ustiga ish beruvchi ijtimoiy soliq toʻlaydi — ish beruvchiga jami xarajat.
  • Soliq qatori soliq rejimingizga qarab — har 100 tushumdan qancha qoladi.

Biznes-reja soliq hisoboti emas: rasmiy hisobot va buxgalter haqida — bu jadval va rasmiy hisobot. U yerda oylik hisobot va zararsizlik nuqtasi uchun bepul Excel shablon ham bor.

Zararsizlik nuqtasi va oʻzini oqlash muddati

Zararsizlik nuqtasi — tannarx, komissiya va aylanma soligʻidan keyin qolgan pul doimiy xarajatlarni aynan qoplaydigan, foyda nolga teng boʻlgan tushum. Formula va uchta misol — zararsizlik nuqtasi. Rejada uni oʻz birligingizda yozing: oyiga nechta oʻquvchi, kuniga nechta chek, haftasiga nechta mijoz.

Kredit boʻlsa, ikkinchi raqam kerak. Kredit asosiy qarzini qaytarish xarajat emas, lekin kassadan chiqadi (sakkizta xato, 5-xato). Shuning uchun pul boʻyicha zararsizlik tushumi = (kredit foizi va taʼmir hamda jihozning oylik ulushisiz doimiy xarajatlar + butun oylik kredit toʻlovi) ÷ (har 100 tushumdan qoladigan ulush ÷ 100). Namunadagi markazda shunday doimiy xarajat 50, kredit foizi taxminan 3, har 100 tushumdan 70 qoladi: foyda boʻyicha zararsizlik — taxminan 76 (kreditsiz taxminan 72; jihozning oylik ulushi qoʻshilsa, yana biroz yuqori), pul boʻyicha, kredit toʻlovi 10 bilan — taxminan 86, yaʼni oyiga taxminan 86 oʻquvchi. Tushum shu ikki raqam orasida boʻlgan oylarda markaz hisobda foydada boʻlishi mumkin, lekin kassada pul kamayib boradi.

Oʻzini oqlash muddati — ochishga sarflangan pul oyma-oy qolgan pul bilan toʻliq qaytgan oy. Uni 12 oylik jadvaldagi jami qoldiqdan koʻrasiz: boshlangʻich pul qaytmaguncha biznes oʻzini oqlamagan.

12 oylik pul rejasi: namuna jadval

Shu jadval bank soʻraydigan pul oqimi prognozi. Namuna — sentabrda ochiladigan oʻquv markazi, shartli birlikda (toʻliq oydagi tushum — 100, bir oʻquvchidan — 1). Ochilishdan oldin: oʻzimizdan 200 va kredit 200, ochish xarajati 280, zaxira 120. Har oy doimiy xarajat 50 (ijara, administrator, kommunal, reklama, egasining oyligi) va har 100 tushumdan 30 — oʻqituvchi ulushi va soliq. Kredit toʻlovi dastlabki uch oyda faqat foiz (3), keyin asosiy qarz bilan (10, shundan foiz taxminan 3).

Oy Tushum Xarajatlar Kredit toʻlovi Oy oxiridagi qoldiq
Ochilishdan oldin — (kirim 400: oʻzimizdan 200, kredit 200) 280 — 120
1. Sentabr 20 56 3 81
2. Oktabr 30 59 3 49
3. Noyabr 50 65 3 31
4. Dekabr 60 68 10 13
5. Yanvar 80 74 10 9
6. Fevral 90 77 10 12
7. Mart 100 80 10 22
8. Aprel 100 80 10 32
9. May 100 80 10 42
10. Iyun 70 71 10 31
11. Iyul 60 68 10 13
12. Avgust 70 71 10 2

Jadval nimani koʻrsatadi:

  • Eng xavfli oylar — yanvar (qoldiq 9): oʻquvchilar hali toʻlmagan, kredit toʻlovi esa oshgan; avgust (2): yozgi pasayish zaxirani deyarli tugatadi. Zaxirasiz hisoblaganda eng chuqur minus — avgustda 118: zaxira undan kam boʻlsa, pul avgust oxirigacha yetmaydi, 111 dan kam boʻlsa — yanvar oxirigacha ham.
  • Bir yilda oʻzini oqlamaydi. Boshlashga 400 kirgan, yil oxirida 2 qoldi; kredit hali toʻlanmoqda. Bu yomon reja degani emas — bu bankka ham, oʻzingizga ham aytiladigan haqiqat.
  • Tushum toʻlangan kuni yoziladi. Oldindan toʻlangan oylar, nasiya va qarzlar pulni boshqa oyga suradi (kassadagi pul foyda emas).

Ikki yillik reja soʻralsa (513-son qaror), xuddi shu jadvalni 24 oyga davom ettiring.

Uch holat: yaxshi, oʻrtacha, yomon

Bitta jadval — bitta taxmin. Bank ham, siz ham «tushum kutilganidan kam boʻlsa nima boʻladi» deb soʻraysiz. Shu jadvalni uch marta hisoblang:

UCH HOLAT (namuna markaz)

Oʻrtacha: jadvaldagidek
 yil oxirida qoldiq 2

Yomon: har oy tushum
 rejadagi 100 dan 80
 pul 4-oyda tugaydi

Yaxshi: oʻquvchi bir oy
 oldin toʻladi
 zaxira koʻpayadi

Savol: yomon holatda
kredit toʻlanadimi?

Namunadagi markaz yomon holatda toʻliq oyda ham 4 birlik yoʻqotadi: tushum 80, xarajat 74, kredit 10. Bizning maslahatimiz: bunday reja bilan kredit olmang — avval rejani oʻzgartiring: arzonroq joy, kichikroq kredit yoki imtiyozli davri uzunroq kredit, ochilishdan oldin oldindan yozilgan oʻquvchilar.

Bizning maslahatimiz: yomon holat uchun ikki oʻzgarishni sinab koʻring — tushum har 100 dan 80 va ochilish ikki oy kechikishi. Ikkalasida ham pul tugamasa, reja mustahkam.

Besh keng tarqalgan xato

  1. Tushumni foyda deb yozish. Tushumdan tannarx, soliq va doimiy xarajat chiqadi (oylik hisobot yetti qatorda).
  2. Oʻrtacha oy bilan hisoblash. Yillik tushumni 12 ga boʻlish pul qaysi oyda tugashini yashiradi: birinchi oylar va yozgi yoki bayramdan keyingi pasayish alohida yozilsin.
  3. Egasining oyligini yozmaslik. Siz ham oila boqasiz: oyligingiz yozilmasa, biznes foydada koʻrinadi, uyda esa pul yoʻq.
  4. Litsenziya va ruxsatnomani unutish. Faoliyatingizga litsenziya kerak boʻlsa, ochish muddatiga uni olish vaqtini qoʻshing (litsenziya); bank ham ruxsat hujjati yoʻq loyihaga kredit bermasligi mumkin.
  5. Boshqa mamlakat namunasini koʻchirish. Internetdagi tayyor namunalarning koʻpi boshqa mamlakat qonuni, soliqlari va narxlari bilan yozilgan. Bank xodimi buni koʻradi; eng yomoni — raqamlar sizning biznesingizniki emas.

Rejani har oy haqiqiy raqam bilan solishtirish

Biznes-reja ochilgandan keyin tashlab qoʻyiladigan qogʻoz emas. Har oy oxirida uch raqamni solishtiring: biznes-rejadagi tushum va haqiqiy tushum, rejadagi xarajat va haqiqiy xarajat, rejadagi qoldiq va kassadagi pul. Farq bir oy emas, ikki-uch oy bir tomonga ketsa, keyingi oylarning raqamlarini qayta yozing.

  • Haqiqiy raqam kundalik hisobotdan olinadi — kassa xabari namunasi.
  • Har chorakda raqamlarni buxgalter bilan solishtiring (bu jadval va rasmiy hisobot); raqamni buxgalter yozadi, qarorni egasi qiladi (kim nima qiladi).
  • Oilaviy tadbirkorlik krediti olgan boʻlsangiz, hokim yordamchisi bank bilan birga biznes-reja koʻrsatkichlari bajarilmayotgan loyihalarni kuzatib, muammoni hal qilishga yordam beradi (373-son qaror, 51²-band).
  • Kompaniya foizingizni 2023-yilgi PF-193-son Farmon boʻyicha kompensatsiya qilsa, ikkinchi va uchinchi yilga u faqat yangi ish oʻrinlari rejasi bajarilsa va tushum kamida 15 foizga oʻssa davom etadi (3-band).
  • Bizning maslahatimiz: ikkinchi filialga ham alohida biznes-reja va 12 oylik pul rejasi yozing; boshqaruv savollari — ikkinchi filial.

Tekshiruv roʻyxati

  • Kim uchun yozilyapti: oʻzim, bank, jamgʻarma, IT Park yoki subsidiya — va ularning shakli bormi.
  • Bir varaqdagi oʻnta savolga javob bor.
  • Ochish xarajatlari roʻyxati toʻliq, zaxira jadvaldan olingan.
  • Oylik foyda yetti qatorda; egasining oyligi va ijtimoiy soliq yozilgan.
  • Zararsizlik nuqtasi oʻz birligimda: oʻquvchi, chek yoki mijoz soni.
  • 12 oylik pul rejasi oyma-oy; kredit toʻlovi alohida qatorda; ikki yil soʻralsa — 24 oy.
  • Yomon holatda ham pul tugamaydi yoki tugasa nima qilishim yozilgan.
  • Litsenziya va ruxsatnomalar kerakmi, ular rejada.
  • Garov yoki kafil kim, hozirgi kreditlar qancha.
  • Har oy biznes-rejadagi raqam va haqiqiy raqam solishtiriladi.

Qonun nima deydi

  • Vazirlar Mahkamasining 373-son qarori (2022-yil 8-iyul), oilaviy tadbirkorlik dasturlari boʻyicha kredit Nizomi: 3-band (qarz oluvchi), 5-band (kredit nimaga berilmaydi), 12-band (dastlabki hisob-kitoblar), 14-band (biznes-reja va garov maʼlumotlari), 19-band (hokim yordamchisi, besh ish kuni), 25-band (bankning ichki kredit siyosati), 28-band (bank qarori), 51²-band (koʻrsatkichlar monitoringi).
  • Vazirlar Mahkamasining 426-son qarori (2025-yil 10-iyul), Yoshlar tadbirkorligi jamgʻarmasi Nizomi: 2-band (Kengash), 50, 83, 91, 99, 137-bandlar (biznes-rejani Kengash maʼqullashi), 138-band (investitsiya uchun hujjatlar ichida biznes-reja).
  • Vazirlar Mahkamasining 513-son qarori (2022-yil 20-sentabr), Reglament: 8-band (kamida ikki yillik biznes-reja; boshqa hujjat talab qilish taqiqlangan), 17-band (biznes-rejani Agentlikning hududiy vakili tekshiradi).
  • Vazirlar Mahkamasining 589-son qarori (2019-yil 15-iyul), IT Park Nizomi: biznes-reja tushunchasi, 7-band (yuridik shaxslar), 9-band «v» kichik bandi (biznes-reja mazmuni; shakli Direksiyaniki), 10, 12-bandlar (ariza va ekspertiza).
  • Prezidentning PF-193-son Farmoni (2023-yil 10-noyabr): 2-band (Kompaniya beradigan kafillik va kompensatsiya), 3-band «g» kichik bandi («1+2» kompensatsiya sharti: ish oʻrinlari va tushum kamida 15 foizga oʻsishi), 6-band «a» va «b» kichik bandlari (Kompaniya — Jamgʻarma vorisi; past koʻrsatkichda yordamni toʻxtatish).
  • Prezidentning PF-193-son Farmoni (2026-yil 11-sentabr; raqami 2023-yilgi Farmon bilan bir xil): 6-band (oilaviy va yoshlar tadbirkorligi dasturlari imtiyozli kreditlarini tuman (shahar) shtablari boshqaradi), 7-band (2026-yil 1-oktabrdan shtab qarori bilan foiz kompensatsiyasi; Kompaniyaga toʻgʻridan-toʻgʻri murojaat saqlanadi), 8-band (loyihalar biznes-reja asosida ishlayotgani tahlil qilinadi), 9-band (shartlarni Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Markaziy bank tasdiqlaydi), 20-band (bu mexanizmlar dastur nizomlarida boshqacha qoida boʻlsa ham qoʻllanadi).
  • Vazirlar Mahkamasining 71-son qarori (2022-yil 14-fevral), 2¹-ilova: kompleks tarmoq jadvali, 7, 9-bandlar.
  • Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonun: 22-modda (yillik moliyaviy hisobot: balans, moliyaviy natijalar, pul oqimlari, xususiy kapital).

Ochiq savollar

  • Markaziy bank. Kichik biznes kreditida biznes-reja yoki texnik-iqtisodiy asoslashni talab qiladigan hozirgi Markaziy bank hujjatini topmadik; bu haqdagi 2000-yilgi nizom 2021-yil 24-dekabrdan kuchini yoʻqotgan. Baʼzi bank mahsulotlari «Markaziy bank mezonlariga muvofiq biznes-reja» deydi — bu mezonlar matnini topmadik.
  • Kompaniya qoidalari. Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasining ariza va biznes-reja talablari lex.uz da yoʻq; ularni oʻqimadik. 2023-yilgi PF-193-son Farmondagi foiz kompensatsiyasi 2024–2026-yillar uchun yozilgan. 2026-yil 11-sentabrdagi PF-193-son Farmonga koʻra kredit, subsidiya, ssuda va kompensatsiya shartlarini endi Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Markaziy bank tasdiqlaydi va har chorakda oʻzgartirishi mumkin (9-band); bu shartlarni oʻqimadik. 373 va 426-son qarorlarning lex.uz dagi tahrirlari shu Farmondan oldingi — tuman shtabi yoki bankdan hozirgi tartibni soʻrang.
  • Platformalar shakli. Oilakredit.uz, Yoshlar tadbirkorligi jamgʻarmasi va IT Park biznes-reja shakllari lex.uz da emas; ularni oʻqimadik.
  • Subsidiya. 513-son qaror Reglamentiga koʻra biznes-rejani Xorijiy tillarni oʻrganishni ommalashtirish agentligining hududiy vakili tekshiradi; bu ishni hozir kim bajarishini tekshirmadik — hokimlikdan soʻrang.
  • Oilaviy tadbirkorlik foiz stavkasi. 373-son qaror stavkaga ishora qiladi, lekin stavkaning oʻzi qaysi hujjatda turganini topmadik.
  • Davlat binolari. Davlat binosini auksionda ijaraga olish yoki sotib olishda biznes-reja soʻraladimi — oʻqimadik.

Bu maqola umumiy maʼlumot, buxgalteriya yoki yuridik maslahat emas.

Manbalar (tekshirilgan sana 2026-yil 18-noyabr): Vazirlar Mahkamasining 373-son qarori: 3-band, 5-band, 12-band, 14-band, 19-band, 25-band, 28-band, 51²-band; 426-son qaror Nizomi: 2-band, 50-band, 83-band, 91-band, 99-band, 137-band, 138-band; 513-son qaror Reglamenti: 8-band, 17-band; 589-son qaror Nizomi: biznes-reja tushunchasi, 7-band, 9-band, 10-band, 12-band; PF-193 (2023): 2-band, 3-band, 6-band «a», 6-band «b»; PF-193 (2026): 6-band, 7-band, 8-band, 9-band, 20-band; 71-son qaror, 2¹-ilova; Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonun, 22-modda; Markaziy bankning 905-son nizomi kuchini yoʻqotgani. Banklarning kichik biznes kreditlari boʻyicha mahsulot shartlari (2026-yil 18-noyabrda oʻqildi). AQSh Kichik biznes boshqarmasi (SBA), «Write your business plan».

Boshlash

Tizimingizni maʼlumotlaringizda 3 kunda koʻrsatamiz — bepul.

Tashkilotingiz nima qilishini va nimani tartibga keltirmoqchi ekaningizni yozing.