Onlayn kurs ochish 2026: qonun boʻyicha birinchi qadamlar
Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 16-noyabr · Manbalar — maqola oxirida
Ochiq aytamiz: Avada onlayn kurs platformasini sotmaydi, darslaringizni yozib saqlamaydi va xabarnomani siz uchun topshirmaydi. Bu yerda qonun va undan kelib chiqadigan amaliy tartib — 2026-yil 16-noyabrdagi holat boʻyicha; boshlashdan oldin oʻz holatingizni yurist bilan koʻrib chiqing.
Qisqasi
- Dasturli pullik onlayn kurs — bizning oʻqishimizcha qoʻshimcha taʼlim: litsenziya emas, xabarnoma. Til kurslari, IELTS va DTMga tayyorlov, maktab fanlari — ish boshlashdan oldin vazirlikka xabarnoma yuboriladi. Faqat onlayn oʻqitsangiz, manzil, yongʻin va sanitariya xulosalari va binoga huquq soʻralmaydi.
- Attestat beradigan «onlayn maktab» — boshqa ish: bu umumiy oʻrta taʼlim, unga litsenziya kerak va faqat yuridik shaxs oladi. Toʻliq onlayn shunday maktab uchun alohida tartibni qonunchilikda topmadik.
- Bir martalik maʼruza, master-klass yoki marafon — «maʼrifiy faoliyat»: xabarnomasiz, lekin YaTT yoki yuridik shaxs sifatida, shartnoma va oʻz qoidalari bilan.
- Kim ochadi: YaTT (repetitorlik roʻyxatda bor, beshgacha xodim) yoki MChJ. Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs roʻyxatida faqat «onlayn-trener, vebinar olib boruvchi» bor — tuzilgan kurs uchun, bizning oʻqishimizcha, YaTT yoki MChJ kerak.
- Darslar ovozi bilan videoga yoziladi va kamida bir oy saqlanadi — xabarnoma bilan ishlaydigan kurs uchun bu talabni buzish qoʻpol buzilish hisoblanadi; onlayn uchun istisno yoʻq.
- Oferta, pul qaytarish qoidasi va har bir toʻlovga chek — onlayn sotuvning uch asosi. 2026-yil 12-dekabrdan ofertada pulni qaytarish tartibi va shartlari boʻlishi shart.
- Videolar va materiallar kimniki — oʻqituvchi bilan shartnomada yozing: xodim ish vazifasi doirasida yaratgan asardan foydalanish huquqi, odatda, ish beruvchiniki; tashqi muallifdan esa faqat yozma shartnomada aniq sanalgan huquqlar oʻtadi, «mutlaq» deb yozilmasa — mutlaq boʻlmagan huquq.
Mundarija
- Avval yoʻlni tanlang: kurs, maʼrifiy tadbir yoki maktab
- Kim ochadi: YaTT, MChJ yoki oʻzini oʻzi band
- Xabarnoma: onlayn kursdan nima soʻraladi
- Darslarni yozish va saqlash
- Platforma: Telegram, tayyor platforma yoki oʻz saytingiz
- Oferta va pul qaytarish
- Toʻlov va chek
- Kurs kimniki: videolar, materiallar va tarqalib ketish
- Oʻquvchi maʼlumotlari va bolalar
- Reklama va sertifikat
- Birinchi oy: roʻyxat
- Qonun nima deydi
- Ochiq savollar
Avval yoʻlni tanlang: kurs, maʼrifiy tadbir yoki maktab
Qonunchilikda onlayn oʻqitishning uch yoʻli bor; har birining talabi boshqa.
| Nima qilasiz | Qonundagi nomi | Ruxsat | Misol |
|---|---|---|---|
| Dastur, guruh, daraja va oxirida guvohnoma | Qoʻshimcha taʼlim | Xabarnoma | Ingliz tili, IELTS, DTM, matematika, dasturlash kursi |
| Bir martalik maʼruza, master-klass, marafon, seminar | Maʼrifiy faoliyat | Xabarnoma ham, litsenziya ham yoʻq | «Bir kunda Excel», ota-onalar uchun maʼruza |
| Maktab dasturi va attestat | Umumiy oʻrta taʼlim | Litsenziya (faqat yuridik shaxs) | Xususiy maktab |
Qoʻshimcha taʼlim. «Taʼlim toʻgʻrisida»gi qonunning 31-moddasi nodavlat taʼlim tashkilotlaridan litsenziya talab qiladi, lekin qoʻshimcha taʼlimni bundan chiqaradi; 57¹-moddaga koʻra u vazirlikni xabardor qilish orqali amalga oshiriladi. Xabarnomalar roʻyxatida (OʻRQ-701 qonuni, 3-ilova, 11-qator) bolalar va kattalar uchun qoʻshimcha taʼlim, «shu jumladan chet tillarini oʻrgatish» alohida yozilgan. Qanday yuborilishi — oʻquv markazi litsenziyasi haqidagi maqolada.
Maʼrifiy faoliyat. Qonunning 14¹-moddasi: davlat taʼlim standartlari bilan qamrab olinmaydigan faoliyat turi; tartibi — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 11-fevraldagi 76-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomda. Qonun uni jismoniy va yuridik shaxslarga beradi (14¹-moddaning 2-qismi); 76-son qaror esa yuridik shaxs yoki YaTTni nomlaydi (qarorning 2-bandi, Nizomning 4-bandi). Shakllari orasida «maʼruza, … seminar, mahorat darsi, kurs, … marafon», «bevosita yoki onlayn», «pulli yoki bepul» bor. Lekin Nizomning 5-bandi: shu faoliyat davomida boshqa faoliyat ham qilinsa, uning talablariga (litsenziya, ruxsatnoma va boshqalar) rioya qilinadi. Bu tartibni buzganlik uchun Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksning 59⁴-moddasi bor. 2026-yil 2-noyabrdagi OʻRQ-1185-son Qonun bilan 14¹-modda ayrim jinoyatlar uchun sudlangan va ayblanayotgan shaxslarga bu faoliyatni taqiqlaydi — tashqi maʼruzachi taklif qilsangiz, buni hisobga oling.
Bizning oʻqishimizcha, dastur, guruh, daraja va guvohnomasi bor kurs — hamda har qanday til kursi va bolalar uchun maktab fanlari boʻyicha mashgʻulot — qoʻshimcha taʼlim: xabarnoma yuboring. Dasturi va darajasi yoʻq bir martalik tadbir — maʼrifiy faoliyat. Chegarani aniq chizadigan normani topmadik (pastdagi ochiq savollarga qarang).
Maktab. Attestat beradigan maktab — umumiy oʻrta taʼlim: litsenziya kerak va uni faqat yuridik shaxs oladi; xususiy maktab haqidagi maqola. «Masofaviy taʼlim» qonunda bor (15–16-moddalar), lekin uning tartibi haqidagi Vazirlar Mahkamasi qarorini faqat oliy taʼlim uchun topdik. Shuning uchun «onlayn maktab» deb attestat vaʼda qilmang.
Kim ochadi: YaTT, MChJ yoki oʻzini oʻzi band
- YaTT. Vazirlar Mahkamasining 6-son qarori ilovasidagi YaTT faoliyati roʻyxatida «Repetitorlik xizmatlari» (44-band) va «maʼrifiy faoliyatni amalga oshirish» (91-band) bor. Xabarnoma yuboruvchi sifatida YaTT nomi bilan yozilgan (88-son qaror, 6-ilova, 3-band). YaTT bank hisob raqami ochilgandan keyin (Mehnat kodeksi, 507-modda) beshgacha xodim yollay oladi (707-son qaror). Qanday ochiladi — YaTT yoki MChJ maqolasida.
- MChJ. Hamma yoʻl ochiq: bolalar va kattalar uchun qoʻshimcha taʼlim, kadrlarni qayta tayyorlash, beshdan koʻp oʻqituvchi. Litsenziyali taʼlimni faqat yuridik shaxs olib boradi.
- Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs. 2026-yildan amaldagi 72 bandli roʻyxatda (PF-50, 2-ilova) repetitorlik ham, oʻqituvchilik ham yoʻq; eng yaqini — 36-band «onlayn konsultatsiya berish (onlayn-konsultant, onlayn-trener, … vebinar olib boruvchi)». 76-son qarorga koʻra maʼrifiy faoliyat yuridik shaxs yoki YaTT sifatida olib boriladi (qarorning 2-bandi, Nizomning 4-bandi), lekin Nizomning 10-bandi oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtish huquqini ham sanaydi — matnlar bir-biriga mos emas. Xabarnomani esa faqat yuridik shaxs va YaTT yuboradi. Bizning oʻqishimizcha: oʻzini oʻzi band — faqat 36-banddagi onlayn konsultatsiya va vebinar; pullik marafon, master-klass, dasturli kurs, til yoki bolalar kursi — YaTT yoki MChJ.
Soliq, bir qatorda. YaTT va oʻzini oʻzi band — 2026-yildan daromad chegaradan oshmasa, aylanmadan olinadigan soliq (Soliq kodeksi, 461-modda); MChJ — chegaragacha aylanma soligʻi, undan yuqorida QQS va foyda soligʻi. Hisob-kitobi — oʻquv markazi soliqlari maqolasida. IT Park faqat IT kursiga toʻgʻri keladi: rezidentlar roʻyxatida IT sohasidagi taʼlim bor; shu taʼlim doirasida til oʻqitish IT taʼlimdan yillik daromadning 40 foizidan oshmasligi kerak (589-son qaror, 17-band). Til va boshqa kurslarga davlat yordami — oʻquv markaziga davlat yordami. Rezident boʻlish tartibi — IT Park rezidentligi.
Xabarnoma: onlayn kursdan nima soʻraladi
Xabarnoma «Litsenziya» axborot tizimi yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali yuboriladi; talablar — 88-son qarorning 6-ilovasida (qoʻshimcha taʼlim pasporti). Toʻliq roʻyxat va bosqichlar — oʻquv markazi maqolasida. Faqat onlayn kurs uchun farqi:
- Soʻralmaydi: faoliyat joyi manzili va kadastr raqami, yongʻin xavfsizligi va sanitariya xulosalari, binoga mulk yoki boshqa huquq — pasportda «faqat masofaviy (onlayn) taʼlimga asoslangan» xizmat koʻrsatuvchilar uchun shunday istisno yozilgan.
- Soʻraladi: yoʻnalishlar va kurslar roʻyxati, har bir oʻqituvchi haqida maʼlumot (til oʻqituvchisi uchun B2 yoki undan yuqori milliy sertifikat yoki amaldagi xalqaro sertifikat), oʻquv dasturlari; har bir oʻquvchi bilan shartnoma; oʻquvchilar, oʻqituvchilar va taʼlim jarayoni haqidagi maʼlumotni vazirlik axborot tizimiga kiritish; oxirida guvohnoma berish; darslarni videoga yozish.
- Vazirlik. Qonun va pasport hali ikki vazirlikni nomlaydi (bolalar uchun — Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, kattalar uchun — Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi). 2026-yil 3-oktabrdagi PF-213-son Farmon ular negizida Taʼlim va ilm-fan vazirligini tuzdi; bizning oʻqishimizcha, xabarnoma oʻsha tizim orqali endi shu vazirlikka boradi.
- 2027-yil 1-yanvardan (Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 31-oktabrdagi 604-son qarori) pasport yangi tahrirda: YaTT uchun dasturning davlat talablariga mosligi sharti olib tashlanadi; onlayn istisnolar saqlanadi. Shu sanada qayta oʻqiymiz.
Darslarni yozish va saqlash
Pasportning 9-bandi «i¹»: «taʼlim jarayoni ovozli videoyozuvga qayd etilishi (bunda ovozli videoyozuv kamida bir oy davomida saqlanishi lozim)». Bu yulduzcha bilan belgilangan — qoʻpol buzilish hisoblanadigan talab, va onlayn kurs uchun istisno yoʻq.
- Jonli onlayn dars: platformaning yozib olishini ovozi bilan yoqing; yozuv oʻqituvchining shaxsiy akkauntida emas, kurs akkauntida qolsin.
- Oldindan yozilgan video kurs: videoning oʻzi saqlanadi; uy vazifasini tekshirish va jonli savol-javob ham «taʼlim jarayoni»mi — aniq javob topmadik (ochiq savol).
- Qayerda: koʻp platformalar yozuvni cheklangan muddat va chet eldagi serverda saqlaydi. Bizning maslahatimiz: yozuvni oʻzingizga yoki Oʻzbekistondagi serverga yuklab oling va kamida bir oy saqlang. Batafsil — kameralar haqidagi maqolada.
- Oʻquvchiga ayting va rozilik oling: darslar yozilishini ofertada va birinchi darsda ayting; 18 yoshgacha oʻquvchi uchun — ota-onaning yozma (elektron ham) roziligi (pastda). Yuzni tanimaydigan oddiy yozuv bizning talqinimizcha biometrik emas; maʼlumotlar qonuni boʻyicha qoʻllanma.
Platforma: Telegram, tayyor platforma yoki oʻz saytingiz
Koʻp onlayn kurs Telegramdan boshlanadi: yopiq kanal yoki guruh, toʻlov — karta yoki havola orqali, kirishni qoʻlda berish. Oʻquvchi koʻpaygach, bot yoki platforma kerak boʻladi. Oʻz saytingizni nimada qurish — sayt konstruktori yoki CMS.
| Telegram kanal yoki guruh | Tayyor kurs platformasi | Oʻz saytingiz | |
|---|---|---|---|
| Texnik tayyorlash | Bir kunda | Bir necha kunda | Haftalar |
| Toʻlov | Havola (bot ichida — Telegram qoidalari) | Platforma ulagan usullar | Siz ulagan Click, Payme, Uzum |
| Darslar yozuvi | Oʻzingiz saqlaysiz | Platformada, muddati cheklangan boʻlishi mumkin | Serveringizda |
| Oʻquvchilar roʻyxati | Kanal aʼzolari | Platformada | Bazangizda |
| Chiqib ketish | Oson | Eksportni soʻrang | Sizda |
Bu muddat — faqat texnik tayyorlash. Pullik kurs uchun avval YaTT yoki MChJ, hisob raqami va xabarnoma kerak: xabarnoma talab qilinadigan kursni xabarnomadan keyin soting (Taʼlim toʻgʻrisidagi qonun, 57¹-modda; Elektron tijorat toʻgʻrisidagi qonun, 9-modda).
Qaysini tanlasangiz ham, toʻrt narsani tekshiring:
- Akkaunt kimning nomida — kanal, bot, platforma, domen va hosting kursning egasi nomida boʻlsin; sayt maqolasi.
- Yozuvlar va oʻquvchilar roʻyxatini chiqarib olish mumkinmi va qanday faylda; CRM tanlash maqolasi.
- Bot orqali sotish: Telegram oʻz qoidalarida onlayn kurslarni raqamli xizmat deb ataydi va bot ichidagi raqamli toʻlovni Stars bilan cheklaydi; batafsil va nima tekshirish kerak — Telegram-bot maqolasida.
- Oʻquvchi telefonda oʻqiydi: video, test va uy vazifasi telefonda ochilishini oʻzingiz tekshiring.
Oferta va pul qaytarish
Onlayn kurs, odatda, ommaviy oferta bilan sotiladi: hamma asosiy shartlari yozilgan taklif, toʻlov esa uni qabul qilish (Fuqarolik kodeksi, 369–370-moddalar). Isteʼmolchilar huquqlari qonunining 28¹-moddasi axborot tizimi orqali sotishda shartnomadan oldin aytilishi shart boʻlgan narsalarni sanaydi: nomingiz, manzilingiz va shikoyat tartibi, xizmatning asosiy xususiyatlari, litsenziya va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarning QR-kodi (xabarnoma shunga kiradimi — matnda aytilmagan; bizning maslahatimiz: xabarnoma raqami va sanasini ofertaga yozing), narx va toʻlov shartlari, takroriy xizmat uchun shartnomaning eng qisqa muddati, bekor qilish tartibi. Shartlar davlat tilida yoziladi (Elektron tijorat toʻgʻrisidagi qonun, 21-modda); boshqa tildagi nusxa yonida boʻlishi mumkin.
Oferta namunasi — oferta va chek maqolasida. Onlayn kurs uchun unga qoʻshing:
Darslar: onlayn, [platforma yoki kanal].
Kirish: toʻlovdan keyin [muddat] ichida.
Kirish muddati: [sana]gacha.
Darslar ovozi bilan videoga yoziladi
va kamida bir oy saqlanadi.
Videolarni yuklab olish, yozib olish
va boshqalarga berish taqiqlanadi.
Pulni qaytarish: [qoida, kunlarda].
Pul toʻlangan usul bilan qaytariladi.
Xabarnoma: [raqam, sana].
Pulni qaytarish. Fuqarolik kodeksining 707-moddasi: buyurtmachi xizmat narxini toʻliq toʻlash sharti bilan shartnomani bekor qilishi mumkin (ijrochining aybi bilan bekor qilinsa — bundan mustasno). Isteʼmolchilar huquqlari qonunining 21-moddasi esa: ijrochi koʻrsatilmagan xizmat uchun haq olishga haqli emas. Oʻquvchi oʻzi toʻxtatganda qaysi biri ustun — sud amaliyotini topmadik. Bizning maslahatimiz: qoidani ofertada aniq yozing — boshlanishidan oldin toʻliq qaytarish, boshlangandan keyin oʻtilmagan darslar uchun qaytarish; video kursda — ochilmagan modullar uchun. Pul toʻlangan usul bilan qaytariladi; kechiktirilgan har kun uchun penya bor (Elektron tijorat toʻgʻrisidagi qonun, 27-modda). 2026-yil 12-dekabrdan ofertada pulni qaytarish tartibi va shartlari boʻlishi shart (16-modda, OʻRQ-1173). Adolatli qoida va ariza kelganda nima qilish — pulni qaytarish maqolasida.
Toʻlov va chek
- Hisob raqami avval: Click, Payme yoki Uzum orqali pul qabul qilish uchun avval hisob raqami kerak; toʻlov qabul qilish maqolasi.
- Har bir toʻlovga chek: onlayn toʻlovda chek toʻlov tashkiloti orqali elektron yuboriladi (943-son qaror, 1a-ilova) yoki oʻz virtual kassangizdan beriladi; qaysi biri — toʻlov tashkiloti bilan ulanishga bogʻliq. Chek haqida.
- Kartaga oʻtkazma — Telegram bosqichida koʻp uchraydi, lekin bunda chek oʻz-oʻzidan chiqmaydi va shaxsiy kartaga tushgan pul biznes hisobida koʻrinmaydi — har bir toʻlovga chek talabi oson buziladi. 2026-yil 12-dekabrdan elektron tijorat hisob-kitoblari alohida hisob raqami orqali boʻladi. Bizning maslahatimiz: birinchi toʻlovdan oldin hisob raqami va chek.
- Reklamadagi narx — milliy valyutada: reklama qonuni narxni chet el valyutasida koʻrsatishni taqiqlaydi (16-modda).
Kurs kimniki: videolar, materiallar va tarqalib ketish
Onlayn kursning asosiy boyligi — videolar va materiallar. Qonun ularni kimga beradi:
- Oʻqituvchi — xodimingiz. Mualliflik huquqi qonunining 34-moddasi: ish vazifasi yoki ish beruvchining topshirigʻi bilan yaratilgan asardan (xizmat asaridan) foydalanishning mutlaq huquqi, agar shartnomada boshqacha yozilmagan boʻlsa, ish beruvchiga tegishli. Har bir foydalanish turi uchun haq shartnomada belgilanadi; asar oshkor qilinganidan oʻn yil oʻtgach (ish beruvchi rozi boʻlsa — oldinroq), muallif ish beruvchi bilan shartnomasidan qatʼi nazar undan toʻliq foydalanish va haq olish huquqiga ega boʻladi.
- Oʻqituvchi — tashqi ijrochi (YaTT yoki shartnoma bilan). Shartnoma boʻyicha oʻtkaziladigan huquq, shartnomada boshqacha yozilmagan boʻlsa, mutlaq boʻlmagan huquq hisoblanadi (38-modda); shartnomada aniq yozilmagan foydalanish usullari oʻtmaydi (39-modda); shartnoma yozma tuziladi (42-modda). Mutlaq huquq kerak boʻlsa — buni va usullarni yozing.
- Birovning darsligi va videosi. Taʼlim maqsadida asardan parcha misol tariqasida, muallif va manba koʻrsatilib, olish mumkin (26-modda). Butun kitobni, test toʻplamini yoki birovning video kursini kanalga yuklash — mumkin emas.
Tashqi oʻqituvchi bilan shartnomaga qoʻshiladigan qator:
Ijrochi kurs uchun yaratgan videolar,
taqdimotlar va topshiriqlardan
foydalanishning mutlaq huquqi
quyidagi usullarda Buyurtmachiga
oʻtadi: takrorlash, internetda va
platformalarda koʻrsatish,
oʻquvchilarga yuborish, qayta ishlash.
Muddat: [muddat]. Hudud: [hudud].
Har bir usul uchun haq: [shart].
Ijrochi ularni boshqa kursda
Buyurtmachining yozma roziligisiz
ishlatmaydi.
Usul yozilmasa — u boʻyicha huquq oʻtmaydi; hudud yozilmasa — huquq faqat Oʻzbekistonda amal qiladi; muddat yozilmasa — muallif besh yildan keyin, olti oy oldin yozma ogohlantirib, shartnomani bekor qila oladi (39-modda).
Tarqalib ketishdan himoya — qonun emas, amaliyot (bizning maslahatimiz): har oʻquvchiga shaxsiy kirish; kanalda forward va saqlashni taqiqlovchi sozlamani yoqish; videoga oʻquvchining ismi yoki raqamini yozish; ofertada «yuklab olish va boshqalarga berish taqiqlanadi» qatori. Ruxsatsiz tarqatish — mualliflik huquqini buzish; qanday choralar koʻrish — yurist bilan.
Oʻquvchi maʼlumotlari va bolalar
- Qayerda saqlanadi. 2026-yil martidan (OʻRQ-1125) Oʻzbekiston hududida saqlanishi shart boʻlgani — faqat biometrik va genetik maʼlumotlar hamda telekommunikatsiya operatorlari foydalanuvchilarining maʼlumotlari. Ism, telefon, baho va toʻlov maʼlumotlari chet eldagi platformada qonundagi uch shartdan biri bajarilsa saqlanishi mumkin. Batafsil — maʼlumotlar qonuni boʻyicha qoʻllanmada.
- Yuz bilan kirish yoki imtihonda yuzni tanish — biometrik: rozilik va Oʻzbekistonda saqlash.
- 18 yoshgacha oʻquvchi: maʼlumotlariga ishlov berishga ota-ona yoki vasiy yozma, shu jumladan elektron shaklda rozilik beradi (Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi qonun, 21-modda); bolaning oʻz belgisi yetmaydi. 14 yoshgacha bola nomidan shartnomani ota-ona tuzadi, 14–18 yoshda bola ota-onaning yozma roziligi bilan tuzadi (Fuqarolik kodeksi, 27, 29-moddalar). Namunalar — rozilik namunalari maqolasida va IELTS mock maqolasida.
- Oʻquvchining yuzi yoki ismi reklamada — faqat uning roziligi bilan (reklama qonuni, 16-modda); bizning maslahatimiz — alohida hujjat bilan.
Reklama va sertifikat
- Davlat tilida. Reklama Oʻzbekistonda davlat tilida tarqatiladi; tarjima maʼnoni buzmasligi kerak (reklama qonuni, 6-modda; «Davlat tili haqida»gi qonun, 20-modda).
- Mumkin emas: davlat ramzlari (gerb, bayroq, madhiya), kurs davlat tomonidan maʼqullangan degan taassurot, oʻquvchining ismi yoki surati roziligisiz (16-modda).
- «100 foiz natija», «IELTS 7.0 kafolat», «eng yaxshi markaz» — dalilsiz boʻlsa, bizning oʻqishimizcha, notoʻgʻri reklama (5-modda: boʻrttirish, yashirish, noaniqlik). Maʼrifiy faoliyatda yolgʻon maʼlumot 76-son qaror bilan alohida taqiqlangan.
- Sertifikat. Xabarnoma bilan ishlaydigan kurs oʻz guvohnomasini beradi (pasport, 9-band «l»). «Davlat namunasidagi» hujjatni faqat akkreditatsiyadan oʻtgan, davlat standartlari boʻyicha oʻqitadigan tashkilot beradi (Taʼlim toʻgʻrisidagi qonun, 40-modda). Shuning uchun guvohnomaga «diplom», «attestat» yoki «davlat namunasidagi» deb yozmang. Guvohnoma qaysi natija bilan beriladi — oʻquvchilarni baholash.
- Reklamada yana nima deyish mumkin emas — oʻquvchi jalb qilish maqolasida; SMS va qoʻngʻiroq — reklama SMS maqolasida.
Birinchi oy: roʻyxat
1. Yoʻl: qoʻshimcha taʼlim,
maʼrifiy tadbir yoki maktab.
2. Shakl: YaTT yoki MChJ.
3. Hisob raqami va chek.
4. Xabarnoma: kurslar, oʻqituvchilar,
dasturlar (faqat onlayn —
manzilsiz).
5. Oferta: qaytarish qoidasi,
yozuv, kirish muddati.
6. Oʻqituvchi bilan shartnoma:
videolar kimniki.
7. Darslarni yozish va bir oy
saqlash joyi.
8. Ota-ona roziligi (18 yoshgacha).
9. Akkauntlar kurs nomida.
10. Reklama: davlat tilida,
kafolatsiz.
Qonun nima deydi
- «Taʼlim toʻgʻrisida»gi qonun (OʻRQ-637): 3, 14, 14¹, 15, 16, 19, 31, 40, 57, 57¹-moddalar.
- «Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida»gi qonun (OʻRQ-701): 1-ilova (litsenziyalar), 3-ilova, 11-qator (qoʻshimcha taʼlim haqida xabarnoma).
- Vazirlar Mahkamasining 88-son qarori (2022-yil 25-fevral), 6-ilova — qoʻshimcha taʼlim pasporti (2026-yil 16-apreldagi 176-son qaror tahririda; 2027-yil 1-yanvardan 604-son qaror tahririda): 2, 3, 5, 6, 9-bandlar.
- Vazirlar Mahkamasining 76-son qarori (2025-yil 11-fevral) — maʼrifiy faoliyat nizomi: qarorning 2-bandi; Nizomning 4, 5, 6, 8, 10, 12-bandlari; OʻRQ-637 14¹-moddasi OʻRQ-1185 tahririda; Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeks, 59⁴-modda.
- Prezidentning PF-213-son Farmoni (2026-yil 3-oktabr) — Taʼlim va ilm-fan vazirligi.
- Vazirlar Mahkamasining 6-son qarori, 1-ilova, 44 va 91-bandlar; Mehnat kodeksi, 507-modda; 707-son qarori, 1-band; Prezidentning PF-50-son Farmoni, 2-ilova, 36-band.
- Soliq kodeksi: 243, 461-moddalar; Vazirlar Mahkamasining 589-son qarori, 17-band (IT Park).
- Fuqarolik kodeksi: 27, 29, 369, 370, 703, 707-moddalar.
- Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun: 21, 28¹-moddalar.
- Elektron tijorat toʻgʻrisidagi qonun (OʻRQ-792): 9, 16, 21, 27-moddalar; 2026-yil 12-dekabrdan OʻRQ-1173 tahririda.
- Vazirlar Mahkamasining 943-son qarori, 1a-ilova (toʻlov tashkiloti orqali elektron chek).
- Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi qonun: 21, 26-moddalar; 27¹-modda (OʻRQ-1125 tahririda).
- Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi qonun: 26, 34, 38, 39, 41, 42-moddalar.
- Reklama toʻgʻrisidagi qonun: 5, 6, 16-moddalar; «Davlat tili haqida»gi qonun, 20-modda.
Ochiq savollar
- Kurs qachon maʼrifiy faoliyat, qachon qoʻshimcha taʼlim? Ikkalasida ham «kurs» va «onlayn» bor; chegarani chizadigan normani topmadik. Shubha boʻlsa — xabarnoma.
- Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs maʼrifiy tadbir yoki dasturli kurs sota oladimi? 76-son qaror maʼrifiy faoliyatni yuridik shaxs va YaTTga beradi, Nizomning 10-bandida esa oʻzini oʻzi band boʻlish huquqini ham sanaydi; 2026-yilgi roʻyxatda faqat onlayn-trener va vebinar bor; xabarnomani faqat YaTT va yuridik shaxs yuboradi.
- Onlayn kursga pasportning xona va jihozlar haqidagi qatorlari. Istisno faqat manzil, xulosalar va binoga huquq haqida yozilgan; xonasi yoʻq kursga qolgan qatorlar qoʻllanmaydi, deb oʻqiymiz — matnda bunday soʻz yoʻq.
- Oldindan yozilgan video kursda «taʼlim jarayoni»ni yozish qanday boʻladi — aniq norma topmadik.
- Oʻquvchi oʻzi toʻxtatsa, pul qaytarish: Fuqarolik kodeksining 707-moddasi va isteʼmolchilar qonunining 21-moddasi oʻrtasida sud amaliyotini topmadik.
- Taʼlim xizmatlari uchun QQS imtiyozi (Soliq kodeksi, 243-modda) xabarnoma bilan ishlaydigan kursga qanday qoʻllanishi matnda aniq aytilmagan; bizning talqinimizcha imtiyoz saqlanadi, lekin YaTT yoki litsenziyasiz kurs «taʼlim tashkiloti» hisoblanadimi — soliq maslahatchisi bilan tekshiring.
- Maʼlumotni chet elda saqlash shartlari: bir xil himoya taʼminlovchi davlatlar roʻyxati Vazirlar Mahkamasining 415-son qarori bilan qabul qilingan (yuqoridagi qoʻllanmada); namunaviy shartnoma shartlari va xalqaro standartlar roʻyxatini topmadik. Platformaning serveri qaysi davlatda ekanini soʻrang.
Bu maqola umumiy maʼlumot, yuridik maslahat emas.