Xususiy maktab ochish 2026: tartibi, litsenziya talablari va davlat yordami

Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 9-noyabr · Manbalar — maqola oxirida

Qisqa javob. Xususiy (nodavlat) umumiy oʻrta taʼlim maktabini faqat yuridik shaxs ochadi va u faqat litsenziya bilan ishlaydi: xabarnoma yoʻli maktabga yoʻq. Litsenziya 15 ish kunida beriladi va muddatsiz; koʻrib chiqish yigʻimi — bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 2 baravari, davlat boji — 10 baravari; hujjat — ariza va oʻquv reja. Asosiy talablar: sinfda koʻpi bilan 20 (1–4), 24 (5–9) va 20 (10–11) oʻquvchi; har bir oʻquvchiga 10–20 m² umumiy maydon (yuqori qavatlar bilan); oʻqituvchilarning malaka toifalari ulushi; 30 kompyuterli elektron kutubxona; oʻquvchilarning kamida 10 % i bepul; ovozli kamera va olti oylik arxiv. Yangi maktab litsenziya olgan kundan 11 yil akkreditatsiyadan oʻtgan hisoblanadi, lekin bitiruvchilarga davlat namunasidagi attestat berish uchun alohida ariza bilan akkreditatsiyadan oʻtadi. Davlat yordami: bank krediti foizining bir qismi 3 yilgacha, oʻz binosida — elektr va gaz pulining 50 % i 5 yil, yer — E-auksion orqali. Har bir oʻquvchiga subsidiya topmadik. Soliq: 2030-yil 1-yanvargacha ijtimoiy soliqdan boshqa barcha soliqlardan ozod.

IT-boʻlim haqida

Mundarija

• Avval maktab modelini tanlang
• Yuridik shaxs
• Bino: oʻz, ijara yoki auksion
• Litsenziya: 15 ish kuni
• Litsenziya talablari: raqamlar
• Oʻqituvchilar va oʻquv reja
• Akkreditatsiya va attestat
• Davlat yordami: nima bor, nima yoʻq
• Soliq
• Qabul, shartnoma va ota-onalar
• Litsenziyadan keyingi bir oy
• Tartib: qadamlar va muddatlar
• Ochiq savollar
• Sakkiz keng tarqalgan xato

Avval maktab modelini tanlang

Hujjatlardan oldin uchta raqamni yozing: qaysi sinflar, nechta oʻquvchi va qaysi bino. Litsenziyaning deyarli har bir talabi shu uchtasidan hisoblanadi: sinf hajmi, oʻqituvchi shtati, umumiy maydon va xonalar.

• Sinflar. Umumiy oʻrta taʼlim — oʻn bir yil, birinchi sinfga bola yetti yoshga toʻladigan yilda keladi (Qonun, 9-modda). Bizning oʻqishimiz: qonunda birinchi yildanoq 1–11-sinflarni ochish talabini topmadik. Bizning maslahatimiz: kam sinfdan boshlab, har yili bir sinf qoʻshish mumkin. Litsenziya «umumiy oʻrta taʼlim xizmatlari» uchun beriladi; faqat 1–4-sinflar uchun alohida tur yoʻq (ochiq savol 1).
• Oʻquvchilar. 40 dan 630 gacha, 631–989 va 990 dan ortiq — maydon normasi shu chegaralarda oʻzgaradi (quyida). Bizning oʻqishimiz: jadval 40 oʻquvchidan boshlanadi; undan kichik maktab uchun norma yozilmagan (ochiq savol 1).
• Pul. Nodavlat maktabda taʼlim toʻlov-shartnoma asosida boʻlishi mumkin (Qonun, 9-modda 12-qism), lekin oʻquvchilarning kamida 10 % i bepul oʻqiydi — buni birinchi kundanoq rejaga kiriting.

Qaysi vazirlik. 2026-yil oktabrdan litsenziya va akkreditatsiyani Taʼlim va ilm-fan vazirligi yuritadi (PF-213, 1-band; PQ-380). Qonun va qarorlarda hali avvalgi nom — Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi turibdi. Batafsil: litsenziya maqolamizda.

Yuridik shaxs

• Taʼlim tashkiloti yuridik shaxs sifatida tashkil etiladi; nodavlat maktabni uning taʼsischilari tashkil etadi (Qonun, 29, 30-moddalar). Litsenziya arizasini ham faqat yuridik shaxs beradi (80-son qaror, 2-ilova, 3-band). YaTT maktab ocha olmaydi.
• Ustav taʼsischilar tomonidan tasdiqlanadi va Davlat xizmatlari markazida roʻyxatdan oʻtkaziladi (Qonun, 32-modda). Hukumat nodavlat umumiy oʻrta taʼlim muassasasining namunaviy ustavini tasdiqlagan (1028-son qaror, 1-ilova) — qabul, chiqarish va bepul oʻrinlar qoidalari shu yerdan olinadi (quyida).
• Qasddan sodir etilgan jinoyat uchun ilgari sudlangan shaxs taʼlim tashkilotining rahbarlik lavozimlariga tayinlanishi mumkin emas (Qonun, 28-modda).
• Qaysi shakl — Qonun aytmaydi; namunaviy ustav maktabni «tijorat yoki notijorat tashkilot» deydi (1028-son qaror, 1-ilova, 2-band). Bizning oʻqishimiz: soliq imtiyozi «tashkilotlar» uchun, shakl uchun emas (ochiq savol 2).

Bino: oʻz, ijara yoki auksion

• Litsenziya uchun binoga mulkiy yoki boshqa ashyoviy huquq (oldi-sotdi yoki ijara shartnomasi, kadastr pasporti va boshqa hujjatlar) va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun toʻsiqsiz muhit kerak (80-son qaror, 2-ilova, 9.I «a»; buzilsa — qoʻpol).
• Bizning oʻqishimiz: maktab uchun ijaraning eng kam muddati belgilanmagan. «Kamida 5 yillik ijara» qoidasi oʻrta maxsus, kasbiy va oliy taʼlim uchun (5.II «g»). Lekin ijara oʻquv yilidan qisqa boʻlsa — bu sizning tavakkalingiz: ijara tugasa, litsenziya talabi buziladi.
• Oʻz binosi foydaliroq: elektr va gaz pulining 50 % ini qoplash faqat binoni yangidan qurgan yoki oʻz binosida maktab ochganlarga beriladi (PQ-49, 2-band; 660-son qaror, 2-ilova, 2-band; quyida «Davlat yordami»). Bizning oʻqishimiz: bino litsenziya olgan yuridik shaxsning oʻziniki boʻlishi kerak — muassisning shaxsan yoki boshqa firmasiniki emas. Bino oʻz boshqa firmangizniki boʻlsa, maktab firmasi bilan ijara shartnomasini yozing; tekin foydalanish shartnomasi maktab qismida alohida nomlanmagan — vazirlikdan soʻrang.
• Yer. Hokimliklar har yili maktab uchun yer uchastkalarini aniqlab, 1-maygacha «E-auksion» orqali mulk yoki ijara huquqi bilan sotuvga qoʻyadi; 3 oydan ortiq sotilmaganlari narxi bosqichma-bosqich 50 % gacha tushirilib qayta qoʻyiladi (PQ-49, 3-band). Boʻsh turgan davlat mulki obyektlari va davlat-xususiy sheriklik (DXSH) ham koʻrsatilgan (1-band).
• Maydon va xonalar — keyingi boʻlimdagi jadvalda. Bizning oʻqishimiz: hudud talablari (devor, koʻkalamzor, stadion, dam olish joyi — III, 6-band) maktab hududiga tegishli; ofis binosining ijaraga olingan qavatida ularni qanday bajarish pasportda yozilmagan — ijara shartnomasidan oldin vazirlikdan yozma soʻrang.

Litsenziya: 15 ish kuni

• Qayerga: «Litsenziya» axborot tizimi (license.gov.uz) yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali; 2026-yil 25-avgustdan Davlat xizmatlari markazlari orqali ham (80-son qaror bilan tasdiqlangan Nizom, 4-band). Bu — litsenziya uchun; xabarnoma markazlar orqali 2027-yil 1-yanvardan (litsenziya maqolamizda).
• Hujjatlar: ariza va oʻquv reja hamda dasturlarning elektron nusxalari (2-ilova, 5-band). Boshqa hujjat soʻrash taqiqlangan (Nizom, 11-band).
• Toʻlov: arizani koʻrib chiqish — BHMning 2 baravari, litsenziya uchun davlat boji — 10 baravari (2-ilova, 6, 7-bandlar).
• Muddat: 15 ish kuni; litsenziya muddatsiz (2-ilova, 8, 11-bandlar). Har bir taʼlim turi uchun alohida litsenziya (2-ilova, 12-band I).
• Yongʻin, sanitariya va imkoniyati cheklanganlar uchun qulaylik boʻyicha xulosalarni litsenziyalovchi organ oʻzi soʻraydi, har biri 5 ish kuni (2-ilova, 10-band). Bizning oʻqishimiz: ular alohida ruxsatnoma sifatida olinmaydi, lekin bino ularga mos boʻlmasa, litsenziya ham berilmaydi.
• Rad etish — faqat Nizomdagi asoslar bilan: hujjat toʻliq emas, talablarga mos emas, notoʻgʻri maʼlumot yoki asosli salbiy xulosa; «maqsadga muvofiq emas» degan vaj bilan rad etish taqiqlangan (Nizom, 21-band). Birinchi koʻrib chiqishda hujjatlar toʻliq boʻlmasa, xodimlar malakasi, hujjat va dasturlar yoki bino sanitariya va yongʻin xavfsizligi talablariga mos kelmasa, avval tuzatish uchun koʻpi bilan 30 ish kuni muddat beriladi (22, 23-bandlar). Bizning oʻqishimiz: maydon yoki xonalar yetishmasligi bu roʻyxatda yoʻq — ularni ariza berishdan oldin tekshiring.
• Muddatda javob kelmasa, organni elektron xabardor qilib faoliyatni boshlash mumkin (Nizom, 20-band).
• Darsni qachondan: nodavlat taʼlim tashkiloti litsenziya olingan kundan boshlab taʼlim faoliyati bilan shugʻullanadi (Qonun, 29-modda). Oʻrta maxsus, kasbiy va oliy taʼlimdagi «avval akkreditatsiya» qoidasi maktabga taalluqli emas (2-ilova, 12-band II).
• Filial yoki koʻchish — litsenziyaga oʻzgartirish kiritiladi, litsenziya berish tartibida (15 ish kuni, xulosalar, yangi binoga nisbatan ham barcha talablar): koʻrib chiqish yigʻimining yarmi va davlat bojining 50 % i (Nizom, 38-band). Qonun taʼlim tashkilotlarining filiallarini ham «yuridik shaxs maqomi bilan» tashkil etiladi deydi (29-modda 1-qism). Bizning maslahatimiz: ikkinchi binoda dars oʻzgartirish kiritilgandan keyin boshlansin; filial qanday rasmiylashtirilishini vazirlikdan yozma soʻrang (ochiq savol 11).

Litsenziya talablari: raqamlar

Pasportning «Umumiy oʻrta taʼlim xizmatlari» qismi (80-son qaror, 2-ilova, III; 2026-yil 25-avgustdagi tahrir). Har bir band «*» bilan — buzilsa, qoʻpol buzish hisoblanadi.

• Stadion (oʻyin maydoni) oʻquv dasturi va rejasida jismoniy tarbiya va sport yoʻnalishi yoki moduli boʻlmagan tashkilotdan talab qilinmaydi (2-ilova, III, 6-band; 2026-yil 25-avgustdan). Bizning oʻqishimiz: maktab DTS boʻyicha ishlaydi, unda esa jismoniy tarbiya bor — bu istisnoga tayanmang, vazirlikdan yozma soʻrang. Sport zali uchun (8-band) istisno yoʻq.
• Umumiy talablar (2-ilova, 9.I): dunyoviy taʼlim («v»); kiyim — davlat maktablaridagidek («d»); nom, muhr, lavha, eʼlon, narxnoma va ish qogʻozlari — davlat tilida («j»).
• Kamera — ichkarida va tashqarida, ovoz bilan, ota-onalarga onlayn kuzatish, arxiv kamida olti oy (9.I «a¹»). lex.uz uni 80-son qarorning 2026-yil 1-iyuldagi tahririda koʻrsatadi; avval litsenziya olgan maktab uchun alohida muhlat topmadik. Bu boʻyicha hamma narsa — kamera maqolamizda, 5 qadam.
• Bizning oʻqishimiz: universitet uchun yozilgan talablar (ustav kapitali, depozit, katta maydon, 5 yillik ijara) maktabga taalluqli emas — ular pasportning oʻrta maxsus, kasbiy va oliy taʼlim qismlarida (5.II, 9.II va ularning jadvallari).

Oʻqituvchilar va oʻquv reja

• Davlat taʼlim standarti majburiy. Nodavlat maktab litsenziya asosida, DTSga muvofiq ishlaydi (Qonun, 9-modda 11-qism; 34-modda). Bizning oʻqishimiz: oʻz dasturini DTS oʻrniga qoʻllash huquqi faqat oʻrta maxsus, kasbiy va oliy taʼlimga berilgan; maktab DTS ustiga qoʻshimcha dastur qoʻshishi mumkin (namunaviy ustav, 12-band).
• Oʻzbek tili soatlari — davlat maktablari uchun tasdiqlangan tayanch oʻquv rejaga muvofiq belgilanadi (2-ilova, 9.I «b», 2026-yil 25-avgustdan; buzilsa — qoʻpol). Bizning maslahatimiz: soatlarni tayanch rejadagidan kamaytirmang.
• Shtat va malaka — yuqoridagi jadval. Bizning maslahatimiz: ulushlarni ishga olishdan oldin hisoblang: masalan, 1–4-sinflarda 100 oʻquvchiga 4 shtat (25 ga 1).
• Ishga qabul hujjatlari va tibbiy koʻrik — ishga qabul maqolamizda.
• Taʼtil. Nodavlat maktab oʻqituvchisiga qaysi taʼtil meʼyori qoʻllanishi aniq yozilmagan — taʼtil maqolamizda, Mehnat inspeksiyasidan yozma soʻrang.
• Bolaga nisbatan zoʻravonlik uchun javobgarlikka tortilgan xodimni boʻshatish asosi — ishdan boʻshatish maqolamizda.

Akkreditatsiya va attestat

Bu — xususiy maktab haqidagi sahifalarning koʻpi aytmaydigan joy.

• 11 yil «akkreditatsiyadan oʻtgan» hisoblanadi. Nodavlat umumiy oʻrta taʼlim tashkiloti litsenziya berilgan paytdan 11 yil akkreditatsiyadan oʻtgan deb hisoblanadi; muddat tugagach, attestatsiya va akkreditatsiyadan oʻtadi (Qonun, 58-modda; 91-son qaror, Nizom, 6, 16-bandlar).
• Lekin attestat — alohida. Qonun davlat namunasidagi hujjatni akkreditatsiya qilingan tashkilotlar bitiruvchilariga beradi (40-modda 1-qism). «Bunda nodavlat taʼlim tashkiloti bitiruvchilariga davlat namunasidagi hujjat berish huquqi uning arizasiga muvofiq akkreditatsiyadan oʻtkazilgandan soʻng beriladi» (Nizom, 6-band). Davlat namunasidagi hujjat faqat DTS boʻyicha oʻqiganlarga beriladi (7-band).
• Bizning maslahatimiz: birinchi 9- yoki 11-sinf bitiruvchilari chiqishidan oldin ariza bering: 11 yillik muddat tugashidan oldin ham attestatsiya va akkreditatsiyadan shartnoma asosida oʻtish mumkin (16-band). Filial maktab bilan birga attestatsiyadan oʻtadi (16-band).
• Bizning oʻqishimiz: Qonun eksternat tartibida attestatsiyadan oʻtish huquqini oilada yoki mustaqil oʻqiganlarga va «umumiy oʻrta taʼlim olmagan shaxslar»ga beradi (5-modda 2-qism; 40-modda 1-qism); akkreditatsiyasiz xususiy maktab bitiruvchisiga shu yoʻl qoʻllanishi toʻgʻridan-toʻgʻri yozilmagan (ochiq savol 3).
• Bizning oʻqishimiz: davlat namunasidagi hujjat — umumiy oʻrta taʼlim toʻgʻrisidagi shahodatnoma yoki attestat (namunaviy ustav, 18-band). Faqat 1–4-sinflar boʻlsa, bunday hujjat chiqmaydi; lekin attestatsiyada bitiruvchi sinf sifatida 4-sinf nazorat ishlari ham olinadi (91-son qaror, Nizom, 18-band).
• Toʻlov va tartib: attestatsiya — BHMning 15 baravari (20-band); ariza — Davlat xizmatlari markazi yoki Yagona portal orqali (22-band); tashqi baholash — 3 ish kunigacha (15-band). Xohlasa — respublikada tan olingan xalqaro akkreditatsiya tashkiloti orqali (3-band).
• Oʻtmasa: «oʻtdi» uchun nazorat ishlarida oʻquvchilarning kamida 55 % i ijobiy baho va mezonlar boʻyicha kamida 55 % ball kerak (37-band). Oʻtmagan nodavlat maktabning litsenziyasi qonunchilikda belgilangan tartibda tugatiladi, oʻquvchilarini boshqa davlat maktablariga koʻchirish choralari koʻriladi (38-band).
• Ota-onalarni ustav, litsenziya, davlat akkreditatsiyasi toʻgʻrisidagi sertifikat va oʻquv reja bilan tanishtirishingiz shart (Qonun, 38-modda 2-qism). Bizning oʻqishimiz: 11 yillik muddat ichida sertifikat yoʻq — litsenziyani koʻrsatib, buni ochiq ayting.

Davlat yordami: nima bor, nima yoʻq

• Shart: 10 % bepul oʻrin talabi bajarilmasa, imtiyoz va kompensatsiyalar summasi davlat budjetiga qaytariladi (PQ-49, 2-band).
• Kredit kompensatsiyasi «Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi» AJ orqali, «Tadbirkor» axborot tizimida (660-son qaror, 1-ilova). Asosiy shartlar: tugatilish bosqichida emas, toʻlovga qobiliyatsizlik ishi yoʻq, barqarorlik reytingi «D» emas, Kompaniyaning amaldagi boshqa yordami yoʻq, kredit va soliq boʻyicha muddati oʻtgan qarz yoʻq, bank skoringi ijobiy (1-ilova, 5, 10-bandlar). Elektr va gaz kompensatsiyasi vazirlik axborot tizimi orqali, erp.maktab.uz dagi oʻquvchilar soni boʻyicha hisoblanadi (2-ilova, 4, 12-bandlar).
• Bizning oʻqishimiz: maktabning oʻzi 2030-yilgacha foyda soligʻidan ozod, shuning uchun qurilish chegirmasi faqat bu soliqni toʻlaydigan boshqa kompaniya qursa foydali.
• Nima yoʻq: xususiy maktabga har bir oʻquvchiga subsidiya yoki vaucher lex.uz da topmadik — 2026-yilgi subsidiya va vaucherlar bogʻchalar uchun. 2026-yil sentabr oxirida matbuotda xususiy maktablar uchun yangi choralar haqida yozildi; 9-noyabrgacha lex.uz da ularning qarorini topmadik (ochiq savol 4). Matbuot yozganlar — 52 tumanda 7 yillik kredit va ochilish va jihozlash xarajatining 15 % i subsidiya, barcha tumanlarda davlat binosini 10 yil bepul berish — hozircha akt emas. Qaror chiqsa, bu boʻlimni yangilaymiz.
• Bizning oʻqishimiz: ijaradagi binoda (muassisning boshqa firmasidan ijaraga olinganda ham) ochilgan maktab elektr-gaz kompensatsiyasini olmaydi. Kredit kompensatsiyasi bino turiga bogʻliq emas, lekin kreditni litsenziyali maktab yuridik shaxsining oʻzi olgan boʻlishi kerak (660-son qaror, 1-ilova, 2-band). Ikkala kompensatsiya ham «tadbirkorlik subyekti»ga beriladi — notijorat maktabga qoʻllanadimi, ochiq savol 2. Binoni chegirma uchun boshqa kompaniya qursa, maktab elektr-gaz kompensatsiyasini yoʻqotadi — bittasini tanlang.
• Davlat maqsadi: 2030-yilgacha nodavlat maktablar ulushini 10 % ga yetkazish (2025-yilda — 6,3 %; PF-21, 1-ilova).

Soliq

• Nodavlat umumiy oʻrta taʼlim tashkiloti 2030-yil 1-yanvargacha ijtimoiy soliqdan boshqa barcha soliqlardan ozod (Soliq kodeksi, 483-modda 64-qism). Boʻshagan mablagʻ darsliklar, jihozlar, taʼmir va ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalar bolalarini bepul oʻqitishga maqsadli ishlatilishi kerak (65-qism).
• Bizning oʻqishimiz: bitta yuridik shaxs ham maktab, ham oʻquv markazini yuritsa, 64-qismdagi imtiyoz markaz daromadiga ham tatbiq etilishini kodeks aytmaydi; xavfsizrogʻi — maktab alohida yuridik shaxs (soliq maslahatchisi bilan aniqlang). Batafsil: soliq rejimi maqolamizda.
• Taʼlim xizmati QQSdan alohida ham ozod (243-modda 1-qism 10-band). Bizning oʻqishimiz: bu imtiyozda 2030-yil muddati yoʻq — kodeks oʻzgarmasa, u 2030-yildan keyin ham qoladi.
• Chet ellik oʻqituvchilarning ish haqi — 2030-yilgacha jismoniy shaxs daromad soligʻidan ozod, maktab ular uchun ijtimoiy soliq ham toʻlamaydi (483-modda 67, 68-qismlar).
• Bizning oʻqishimiz: soliq imtiyozi kassa va chek majburiyatini olib tashlamaydi — xususiy maktab uchun istisno topmadik (kassa maqolamizda).
• Ota-onalar uchun: ish haqining farzandning nodavlat maktabdagi taʼlimiga yoʻnaltirilgan qismi har bir farzand uchun oylik chegaragacha daromad soligʻidan ozod (378-modda 16-band). Chegara miqdori — kodeksda.

Qabul, shartnoma va ota-onalar

• Qabul tartibini maktab oʻzi belgilaydi, amaldagi qabul qoidalarini inobatga olgan holda (Qonun, 38-modda 7-qism); qabul, koʻchirish va chetlashtirish qoidalarini buzish — qoʻpol (2-ilova, 9.I «e»). Namunaviy ustav boʻyicha: qabul har yili iyun–avgustda, test avgustda, bir marta; yil davomida ham qabul qilish mumkin; arizachi kvotadan koʻp boʻlsa — besh kishilik komissiya (1028-son qaror, 1-ilova, 28–32-bandlar).
• Shartnoma. Namunaviy ustav boʻyicha oʻquvchi toʻlov-shartnoma asosida qabul qilinadi, qabul buyrugʻi oʻqish muddatiga tuzilgan shartnoma boʻyicha toʻlovdan keyin chiqadi (1028-son qaror, 1-ilova, 28, 34-bandlar). Unga nimani yozish — oʻqitish muddati, shartlari, toʻlovi, tomonlarning huquq va majburiyatlari — Qonun tashkilotning oʻz dasturlari uchun sanaydi (31-modda); bizning oʻqishimiz: maktabga ham shu roʻyxat yaraydi. Oferta orqali tuzish yoʻli — oferta maqolamizda.
• Bepul oʻrinlar — oʻquvchilarning kamida 10 % i, test asosida (ustav, 35-band; litsenziya talabi). Arizalar 10 % dan kam boʻlsa, ustav boʻsh oʻrinni boshqalarga berishga ruxsat beradi (35-band); litsenziya talabida bunday istisno yoʻq. Bizning maslahatimiz: tanlov eʼlonini, arizalarni va komissiya bayonnomasini saqlang.
• Toʻlamaganlik. Namunaviy ustav oʻqish toʻlovi oʻz vaqtida toʻlanmaganini chiqarish asoslaridan biri sifatida koʻrsatadi (41-band); tuman taʼlim boʻlimiga uch kun ichida xabar beriladi (43-band). Toʻlangan davrni qisqartirish — qarz maqolamizda.
• Pulni qaytarish. Bu yerda ikki qonun ikki xil gapiradi. Fuqarolik kodeksi: buyurtmachi «xizmatlarning belgilangan bahosini batamom toʻlash sharti bilan» shartnomani bekor qilishni talab qilishga haqli, ijrochi aybdor boʻlgan holdan tashqari (707-modda; taʼlim berish — shu bobdagi xizmat, 703-modda). Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun: isteʼmolchi huquqlarini kamsitadigan shartlar haqiqiy emas, ijrochi koʻrsatilmagan xizmat uchun haq olishga haqli emas (21-modda). Oʻquvchi yil davomida ham boshqa maktabga oʻtishi mumkin (namunaviy ustav, 36-band). Bizning maslahatimiz: oʻtilmagan davr pulini qaytaring va qoidani shartnomaga raqamlar bilan yozing; hisobi — pulni qaytarish maqolamizda.
• Oʻquvchilar qachon ketadi: oilalar keyingi yil haqida mart–may oylarida qaror qiladi — xususiy maktab boʻlimida.
• Oʻquvchi va ota-ona maʼlumotlari uchun rozilik — rozilik namunasida.

Litsenziyadan keyingi bir oy

• Litsenziya olingan kundan bir oy ichida maktab, oʻquvchilar va oʻqituvchilar haqidagi maʼlumotlarni «erp.maktab.uz», «my.maktab.uz», «e-shahodatnoma.uz» va «emaktab.uz» tizimlariga kiritib, yangilab borasiz (80-son qaror, 2-ilova, 9.I «g»; buzilsa — qoʻpol).
• Oʻquv yili, taʼtillar va imtihonlar — davlat maktablari taqvimi boʻyicha, oʻquv yili 34 hafta (ustav, 13, 14-bandlar).
• Nazorat. 2026-yil 8-oktabrdan nodavlat maktablar «Xavfni tahlil qilish» tizimida baholanadi; xavf darajasi past maktabda tekshiruv oʻtkazilmaydi, ball uchun hujjat soʻralmaydi (vazirlik buyrugʻi, AV 3889-son roʻyxat, 6, 12-bandlar). Ballning oʻzi taʼsir choralari uchun asos emas (3-band); natijadan norozi boʻlsangiz, yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilasiz (13-band). Eng koʻp xavf balli (har biri 15) quyidagilarni buzish uchun: DTS, dunyoviylik, maʼlumotni bir oyda kiritish, qabul va chiqarish qoidalari, 10 % bepul oʻrin va bino huquqi.
• Litsenziya toʻxtatilsa yoki bekor qilinsa nima boʻladi — kamera maqolamizda.

Tartib: qadamlar va muddatlar

1. Model: qaysi sinflar, nechta oʻquvchi, 10 % bepul oʻrin bilan hisob.
2. Joy: oʻz binosi (elektr-gaz 50 %) yoki ijara; umumiy maydon = oʻquvchilar × 20/15/10 m² (qavatlar bilan); xonalar va sport zali roʻyxati boʻyicha. Yer kerak boʻlsa — E-auksion (1-may).
3. Yuridik shaxs va ustav (namunaviy ustav asosida).
4. Taʼmir va jihoz: 30 kompyuterli kutubxona, Internet va Wi-Fi, kamera (ovoz, onlayn, olti oy), toʻsiqsiz muhit.
5. Oʻquv reja (DTS + oʻzbek tili soatlari) va oʻqituvchilar (malaka ulushlari, chet tili C1).
6. Litsenziya arizasi: 15 ish kuni; kamchilik boʻlsa — 30 ish kunigacha tuzatish. Kredit kompensatsiyasi kerak boʻlsa — bank va «Tadbirkor» tizimi.
7. Qabul: iyun–avgust, test, shartnoma (qaytarish qoidasi bilan), bepul oʻrinlar tanlovi.
8. Bir oy ichida: maʼlumotlar erp.maktab.uz va boshqa tizimlarga.
9. Birinchi 9- yoki 11-sinf bitiruvchilaridan oldin: attestat uchun akkreditatsiya arizasi (BHMning 15 baravari).

Bizning maslahatimiz: qabul iyunda boshlanadi, litsenziya esa 15 ish kuni va kamchiliklar uchun yana 30 ish kunigacha olishi mumkin — arizani bahorda bering.

Ochiq savollar

1. Faqat boshlangʻich sinflar (1–4) bilan ochish — taqiq topmadik; litsenziya bitta tur, «umumiy oʻrta taʼlim». Lekin pasportda 40 dan kam oʻquvchi uchun maydon normasi yoʻq; xonalar roʻyxatida laboratoriya va texnologiya xonalari ham bor; malaka ulushlari (30/30/20/20) bir necha oʻqituvchili maktabda qanday hisoblanishi yozilmagan. Arizada qaysi sinflar va xonalar koʻrsatilishini vazirlikdan yozma soʻrang.
2. Roʻyxatdan oʻtkazishda qaysi aniq shakl (MChJ, nodavlat notijorat tashkilot) qabul qilinishi — amaliyotini soʻrang. Kompensatsiyalar «tadbirkorlik subyektlari»ga beriladi (660-son qaror, 1 va 2-ilovalar, 2-band) — notijorat maktabga qoʻllanadimi, soʻrang.
3. Akkreditatsiyasiz maktab bitiruvchisi attestatni qanday oladi — Qonun eksternatni oilada yoki mustaqil oʻqiganlar uchun nomlaydi (5-modda 2-qism; 40-modda 1-qism); xususiy maktab bitiruvchisiga qoʻllanadimi va qaysi tartibda — vazirlikdan yozma soʻrang.
4. 2026-yil sentabrda eʼlon qilingan yangi choralar — 9-noyabrgacha lex.uz da qarorini topmadik.
5. Sanitariya qoidalari (SanQvaN) va pedagog maqomi haqidagi alohida qonun — oʻqilmadi; yuqoridagi raqamlar litsenziya pasportidan.
6. Kamera qachondan — kamera maqolamizdagidek: talab 2026-yil 1-iyuldan amalda (lex.uz uni 80-son qarorning 1-iyuldagi tahririda koʻrsatadi); avval litsenziya olganlar uchun alohida muhlat topmadik.
7. Pulni qaytarish: Fuqarolik kodeksining 707-moddasi va Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunning 21-moddasi maktab shartnomasida qanday birga qoʻllanishi boʻyicha sud amaliyotini topmadik.
8. Litsenziyani bekor qilish taklifi — matbuotda vazirlik taklifi sifatida yozildi; 9-noyabrda qonun va qaror litsenziyani talab qiladi.
9. 80-son qarorning 2026-yil 1-dekabr va 2027-yil 22-yanvardagi tahrirlari — maktab qismi solishtirilmadi.
10. Stadion istisnosi va hudud talablari — DTS boʻyicha ishlaydigan maktabga istisno qoʻllanadimi, ijaradagi qavatda hudud talablari qanday bajariladi — yozilmagan.
11. Ikkinchi manzil — filial alohida yuridik shaxs boʻlishi kerakmi (Qonun, 29-modda 1-qism) va maydon normasi har bir bino uchun alohidami yoki jami oʻquvchilarga — yozilmagan.

Sakkiz keng tarqalgan xato

1. «Litsenziya bilan 11 yil akkreditatsiyadan oʻtgan — demak attestatni ham beraman» — attestat uchun alohida ariza bilan akkreditatsiya kerak.
2. Kollej va universitet talablarini (ustav kapitali, depozit, 5 yillik ijara) maktabga qoʻllash.
3. Matbuotdagi taklifni qaror deb hisoblash — litsenziya bekor qilinmagan.
4. 2026-yilgi bogʻcha subsidiyasini maktabga ham tegishli deb oʻylash.
5. Ijaradagi binoda elektr-gaz kompensatsiyasini kutish — u faqat oʻz yoki yangi qurilgan binoga.
6. 10 % bepul oʻrinni unutish — bu litsenziya talabi, buzilsa imtiyozlar budjetga qaytariladi.
7. «Soliqsiz» deb ijtimoiy soliqni va kassani unutish.
8. Litsenziyadan keyin bir oy ichida erp.maktab.uz ga maʼlumot kiritmaslik — bu ham qoʻpol buzish.

Bu maqola umumiy maʼlumot, yuridik maslahat emas: aniq holatni yurist yoki buxgalteringiz bilan aniqlang.

Maqola 2026-yil 9-noyabrdagi qonunchilikka koʻra yozilgan. Qarorlar oʻzgarsa, yangilaymiz.