Mobil ilova yaratish: kerakmi va narxi nimaga bogʻliq

Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 16-noyabr · Manbalar — maqola oxirida

Ochiq aytamiz: Avada mobil ilova yaratmaydi va sotmaydi. «Sizning IT-boʻlimingiz» xizmatimiz CRM, sayt va Telegram-botlarni yuritadi va takomillashtiradi. Bu yerda hech qaysi dasturchini tavsiya qilmaymiz va narx yozmaymiz: narx ishning oʻziga bogʻliq. Maqola telefon ilovasini buyurtma qilmoqchi boʻlgan biznes egasi uchun yozilgan, dasturlashni oʻrganish haqida emas.

Qisqasi

  • Ilova mijoz tez-tez qaytadigan biznesda oʻzini oqlaydi: har hafta buyurtma, qabulga yozilish, bonus kartasi. Mijoz yiliga bir-ikki marta kelsa, uni ilova yuklab olishga koʻndirish qiyin; Telegram-bot, sayt yoki Mini App yetadi.
  • Narxni ekranlar va funksiyalar soni, bitta yoki ikkita platforma (Android va iPhone), Click, Payme yoki Uzum orqali toʻlov, ilova ortidagi server va boshqaruv paneli, CRM yoki kassa bilan bogʻlanish va ishga tushirilgandan keyingi yuritish belgilaydi.
  • App Store va Google Play (koʻpchilik uni «Play Market» deydi) akkaunti biznesingiz nomida boʻlsin. Ilova uni chiqargan akkauntga tegishli boʻladi. Uni boshqa akkauntga oʻtkazishda ikkala akkaunt egasi ham ishtirok etadi, manba kodi esa alohida topshiriladi.
  • Muddatga App Store va Google Play bosqichlarini ham qoʻshing: tashkilot akkaunti uchun D-U-N-S raqami kerak, yangi shaxsiy Google Play akkauntida esa ilovani hammaga chiqarishdan oldin kamida 12 sinovchi bilan ketma-ket 14 kun yopiq sinov oʻtkaziladi.
  • Ilovani roʻyxatdan oʻtkazishni talab qiladigan qonunni topmadik. Lekin ilova orqali sotsangiz, oferta va tovar haqidagi maʼlumot davlat tilida boʻladi, har bir toʻlovga chek beriladi, mijozga maʼlumotlari nima uchun yigʻilishi yozma bildiriladi, reklama uchun esa alohida rozilik olinadi. 2026-yil 12-dekabrdan elektron tijorat hisob-kitoblari alohida bank hisobvaragʻi orqali yuritiladi.

IT-boʻlim haqida

Mundarija

Ilova kerakmi: avval shuni tekshiring

Ilova telefonda joy egallaydi, uni yuklab olish va unda roʻyxatdan oʻtish kerak. Mijoz buni faqat sizga tez-tez qaytsa qiladi. Shuning uchun birinchi savol texnologiya haqida emas, mijoz qanchalik tez-tez qaytishi haqida.

Uchta savolga javob bering:

  1. Mijoz sizdan oyiga bir necha marta xarid qiladimi yoki yoziladimi?
  2. Ilova unga bot yoki sayt bera olmaydigan narsani beradimi: telefondagi bonus kartasi, oldingi buyurtmani bir tugma bilan takrorlash, internetsiz ishlash?
  3. Ilovani doimiy yuritadigan odam yoki shartnoma bormi: har bir yangi iPhone va Android versiyasidan keyin tekshirish, xatolarni tuzatish, ilovalar doʻkoni talablari oʻzgarsa moslash?

Uchalasiga ham «ha» deb javob bera olmasangiz, avval soddaroq qadamlarni qiling. Odatdagi tartib: xaritadagi kartochka (46-post), Telegram-kanal, Telegram-bot (43-post), sayt (47-post), keyin Mini App yoki ilova. Har bir qadam keyingisiga asos boʻladi: bot va sayt uchun qilingan server va boshqaruv paneli keyin ilovaga ham xizmat qilishi mumkin.

Biznes Ilovaning ishi Avval nimadan boshlash mumkin
Doʻkon Takroriy buyurtma, bonus kartasi, yetkazib berish holati Sayt yoki botda katalog va buyurtma
Kafe Yetkazib berish va olib ketish uchun buyurtma, bonus Bot yoki Mini App orqali menyu va buyurtma
Klinika Qabulga yozilish, eslatma Bot orqali yozilish; tahlil natijasi — maxsus shaxsga doir maʼlumot (pastda)
Oʻquv markazi Davomat, uy vazifasi, toʻlov eslatmasi ota-onaga Bot yoki CRM xabarlari
Salon Ustaga yozilish, eslatma, bonus Bot orqali yozilish
Avtoservis Yozilish, mashina tarixi, «tayyor» xabari Bot va SMS

Bizning talqinimiz: jadval namuna, xolos. Mijozlaringiz hozir qayerda yozayotganiga qarang. Koʻpchilik Telegramda yozsa, ularni yangi ilovaga koʻchirishdan oldin xizmatni oʻsha yerda yaxshilang.

Ilova, bot, Mini App yoki sayt

Telegram-bot Telegram Mini App Telefonga mos sayt Mobil ilova
Mijoz qanday ochadi Telegramdagi bot Telegram ichida, bot tugmasi yoki havola orqali Brauzerda havola App Store yoki Google Play-dan yuklab oladi
Yuklab olish kerakmi Yoʻq Yoʻq Yoʻq Ha
App Store / Google Play tekshiruvi Yoʻq Yoʻq Yoʻq Har bir yangi versiya tekshiriladi
Koʻrinishi Xabar va tugmalar Sayt kabi sahifalar Sayt Toʻliq ekran, telefon imkoniyatlari bilan
Mijozga xabar Bot xabari Bot xabari Odatda yoʻq; PWA — push-xabar Push-xabar
Kimning qoidasi Telegram Telegram Siz va xostingingiz Apple, Google va siz

Mini App — Telegram ichida ochiladigan veb-ilova. Telegram hujjatlariga koʻra u saytni toʻliq almashtira oladi, toʻlov qabul qiladi (raqamli tovar va xizmatlar uchun Telegram faqat Stars qabul qiladi — 43-post) va telefon ekraniga yorligʻini qoʻyish mumkin. Yuklab olish va App Store yoki Google Play tekshiruvi yoʻq. Ammo u Telegram qoidalari va ishlashiga bogʻliq, App Store va Google Play-da koʻrinmaydi. Bot va Mini App uchun nima sizning qoʻlingizda boʻlishi kerakligi — 43-post.

PWA — telefon ekraniga qoʻshiladigan sayt. U ilova kabi ochiladi, lekin App Store va Google Play-ga chiqmaydi. PWA push-xabar ham yubora oladi: Android-da brauzer orqali, iPhone-da esa mijoz saytni «Uy» ekraniga qoʻshgan boʻlsa (iOS 16.4 va undan yangi); buning uchun Apple dasturchi akkaunti kerak emas. Katalog, buyurtma va holat haqidagi xabar kerak boʻlsa, koʻpincha PWA yetadi. Aksincha, saytni shunchaki ilova qobigʻiga oʻrab chiqarish ham yoʻl emas: Apple qoidalariga koʻra ilova «qayta qadoqlangan sayt»dan koʻproq narsa berishi kerak, aks holda rad etilishi mumkin (4.2-band).

Android, iPhone yoki ikkalasi

StatCounter maʼlumotiga koʻra, 2026-yil oktyabrda Oʻzbekistonda telefondan sahifa koʻrishlarning beshdan toʻrt qismidan koʻprogʻi Android, beshdan biriga yaqini iPhone ulushiga toʻgʻri keldi. Ikki yil oldin iPhone ulushi sakkizdan biriga yaqin edi. Bitta platforma bilan boshlasangiz, odatda Android-dan boshlanadi. Lekin oʻz mijozlaringizni qarang: saytingiz statistikasi qaysi telefonlar koʻpligini koʻrsatadi.

Taklifda uch xil yoʻlni uchratasiz:

  • Android va iPhone uchun alohida-alohida ilova (native). Telefonning har bir imkoniyatidan foydalanadi, lekin ikkita ilova — ikki barobar ish.
  • Bitta kod bilan ham Android, ham iPhone uchun (Flutter, React Native kabi). Odatda tezroq va arzonroq; bizning talqinimiz: koʻp biznes ilovalari uchun yetadi.
  • Telefonga mos sayt yoki PWA. App Store va Google Play-ga chiqmaydi, eng sodda yoʻl. Bunday saytni nimada qurish — sayt konstruktori yoki CMS.

Qaysi biri yaxshi ekani vazifaga bogʻliq. Dasturchidan aynan shu yoʻlni nega tanlaganini yozma soʻrang.

Narxni nima belgilaydi

  1. Ekranlar va funksiyalar. Katalog, savat, yozilish, shaxsiy kabinet, bonus — har biri alohida ish.
  2. Bitta yoki ikkita platforma. Android, iPhone yoki ikkalasi.
  3. Roʻyxatdan oʻtish va kirish. Telefon raqami va SMS-kod bilan kirish odatiy; SMS pullik xizmat.
  4. Toʻlov. Click, Payme, Uzum yoki bank orqali; har bir toʻlovga chek.
  5. Server va boshqaruv paneli. Telefondagi ilova — ishning bir qismi. Buyurtmalar, narxlar va mijozlar serverda saqlanadi, siz ularni boshqaruv panelidan yuritasiz. Taklifda bu qism alohida yozilsin.
  6. Boshqa dasturlar bilan bogʻlash. CRM, ombor dasturi yoki 1C, kassa.
  7. Push-xabarlar va eslatmalar.
  8. Internetsiz ishlash.
  9. Tillar. Oʻzbek va rus tillari.
  10. Dizayn. Tayyor shablon yoki oʻz dizayningiz.
  11. App Store va Google Play-ga chiqarish. Ilova sahifasi uchun rasmlar va tavsif, maxfiylik siyosati, tekshiruvdan oʻtkazish.
  12. Sinov. Turli telefonlarda va tarmoqlarda.
  13. Ishga tushgandan keyingi yuritish.

Bir nechta dasturchidan bir xil roʻyxat boʻyicha taklif soʻrang. Roʻyxatni texnik topshiriq shabloni bilan yozish oson: unda iOS, Android, push-xabarlar va App Store / Google Play akkaunti qatorlari bor. Taklifda nima alohida yozilishi kerakligi — 47-post.

Muddat: App Store va Google Play bosqichlari ham vaqt oladi

Dasturchi yozadigan muddatga bu bosqichlar kirmasligi mumkin. Ularni oldindan hisobga oling:

  • Apple, tashkilot sifatida. D-U-N-S raqami kerak. U bepul; Dun & Bradstreet uni besh ish kunigacha beradi, keyin Apple uni qabul qilishi uchun yana ikki ish kunigacha ketadi. Tashkilotning oʻz domenidagi ishlaydigan sayti va shu domendagi ish pochtasi ham soʻraladi; Instagram yoki Telegram sahifasi sayt oʻrniga qabul qilinmaydi. Domen va undagi ish pochtasi — .uz domeni.
  • Google Play, tashkilot akkaunti. Bu akkaunt ham D-U-N-S raqamini talab qiladi. Google sahifasida raqamni olish 30 kungacha choʻzilishi mumkinligi yozilgan, shuning uchun uni birinchi kuniyoq soʻrang. Raqam bepul: buning uchun pul soʻraydigan vositachiga toʻlamang — Google bu haqda ogohlantiradi.
  • Google Play, yangi shaxsiy akkaunt. Ilovani hammaga chiqarishdan oldin kamida 12 sinovchi bilan ketma-ket 14 kun yopiq sinov oʻtkaziladi. Bu talab 2023-yil 13-noyabrdan keyin ochilgan shaxsiy akkauntlarga tegishli.
  • Apple tekshiruvi. Apple maʼlumotiga koʻra, odatda yuborilgan versiyalarning kamida yarmi 24 soatdan kam vaqtda, oʻntadan toʻqqiztasi 48 soatdan kam vaqtda koʻrib chiqiladi. Rad etilsa, tuzatib qayta yuboriladi.
  • Google, keyingi qadam. Google Android ilovalari dasturchilari (akkaunt egalari) shaxsini tasdiqlashni joriy qilmoqda: talab 2026-yil 30-sentabrdan Braziliya, Indoneziya, Singapur va Tailandda boshlandi, 2027-yilda esa butun dunyoga kengaytirish rejalashtirilgan. Google Play-dagi ilovalarning deyarli hammasini Google oʻzi roʻyxatga oladi.

Bizning talqinimiz: App Store va Google Play akkauntlarini dasturchi ishni boshlagan kuni oching, shunda ilova tayyor boʻlganda akkauntni kutib turmaysiz.

App Store va Google Play akkauntlari sizning nomingizda

Ilova uni chiqargan akkauntga tegishli. Dasturchi ilovani oʻz akkauntidan chiqarsa, uni qaytarib olish uchun dasturchining roziligi va ishtiroki kerak boʻladi.

  • Apple. Tashkilot sifatida roʻyxatdan oʻtish uchun biznesingiz Apple bilan shartnoma tuza oladigan yuridik shaxs boʻlishi kerak; filial yoki savdo nomi qabul qilinmaydi. Tashkilot nomi App Store-da sotuvchi sifatida koʻrinadi. Jismoniy shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtilsa, oʻsha shaxsning oʻz ismi koʻrinadi. Bizning talqinimiz: YaTT odatda jismoniy shaxs sifatida (oʻz ismi bilan), MChJ esa tashkilot sifatida roʻyxatdan oʻtadi.
  • Apple qoidalari. Ilovani intellektual mulk huquqi egasi yoki litsenziya olgan shaxs yuboradi (5.2.1-band). Sogʻliqni saqlash kabi tartibga solinadigan sohalarda ilovani jismoniy shaxs boʻlgan dasturchi emas, xizmatni koʻrsatayotgan yuridik shaxs yuboradi (5.1.1-band, ix). Klinika ilovasi klinika nomidan chiqsin. Tijorat shabloni yoki konstruktorda yigʻilgan ilovani kontent egasining oʻzi yubormasa, Apple uni rad etadi; bunday xizmatlar mijozlari nomidan ilova yubormasligi kerak (4.2.6-band). Agentlik «oʻz akkauntimizdan chiqarib beramiz» desa, shuni eslang.
  • Google Play. Shaxsiy akkaunt jismoniy shaxslar uchun moʻljallangan, biznesga tashkilot akkaunti mos. Sogʻliq haqidagi ilovalar, jumladan klinika va bemor kabineti ilovalari uchun tashkilot akkaunti majburiy, unga D-U-N-S raqami kerak. Tashkilot akkauntida yuridik nom, D-U-N-S raqami, yuridik manzil, pochta va telefon Google Play-da hammaga koʻrinadi. Bizning talqinimiz: YaTT shaxsiy akkaunt ochsa, unda yopiq sinov kerak boʻladi, Google Play orqali sotsangiz (pullik ilova yoki ichki xaridlar) esa toʻliq manzilingiz Google Play-da koʻrinadi; tashkilot akkaunti uchun YaTT hujjatlari qabul qilinadimi — Google-dan soʻrang.
  • Tayyor akkaunt sotib olmang. Boshqa birovning nomidagi akkaunt bilan ilova ham uniki boʻlib qoladi.
  • Dasturchini oʻz akkauntingizga taklif qiling, unga faqat ishi uchun kerakli huquqni bering.
  • Ilovani boshqa akkauntga oʻtkazish mumkin. Apple-da oʻtkazishni ilova turgan akkaunt egasi boshlaydi, qabul qiluvchi tasdiqlaydi. Google Play-da asl egasi soʻrov yuboradi, yangi egasi tasdiqlaydi, Google ikki ish kunida javob beradi. Foydalanuvchilar, baholar va sharhlar oʻtadi. Manba kodi esa App Store yoki Google Play orqali oʻtmaydi: Apple sahifasida yozilishicha, kodni topshirish ilovani oʻtkazayotgan tomonning ishi.

Ilovaning asosiy maʼlumotlarini bir varaqqa yozib, nusxasini oʻzingizda saqlang:

ILOVA VARAQASI
Ilova nomi: ______________
Apple akkaunti egasi: ____
  D-U-N-S raqami: ________
Google Play akkaunti
  egasi: ________________
Ilova identifikatori: ____
Kalitlar qayerda: ________
Manba kodi (repozitoriy):
  ______________________
  kirish huquqi: ________
Server: _________________
  qaysi davlatda: ________
Boshqaruv paneli: ________
  administrator: ________
Push-xabar xizmati: ______
Toʻlov shartnomasi: ______
Domen va sayt: ___________
Tekshirilgan: __.__.____

«Kalitlar» — ilovaning yangi versiyasini chiqarish uchun kerak boʻladigan imzo kalitlari va sertifikatlar. Ular qayerda saqlanishi va kimda ekani varaqada yozilsin. Bizning talqinimiz: shartnomaga ilova va boshqaruv paneli kodiga mutlaq huquqlar toʻlovdan keyin sizga oʻtishini, dasturchi manba kodi, kalitlar va serverga kirish huquqini topshirishini, ilova faqat sizning akkauntingizdan chiqarilishini yozing. Kod huquqi haqida qonun nima deyishi — 43-post; domen va xosting — 47-post.

Ishga tushgandan keyin nimaga toʻlanadi

Ilova bir marta yaratilib, keyin oʻz-oʻzidan ishlab turmaydi. Bir martalik va har yilgi xarajatlar:

  • Apple Developer Program — har yili aʼzolik toʻlovi.
  • Google Play — akkaunt ochilganda bir martalik roʻyxatdan oʻtish toʻlovi.
  • Server va maʼlumotlar bazasi.
  • SMS: kirish kodlari va xabarlar.
  • Toʻlov tizimi komissiyasi.
  • Yuritish: yangi iOS va Android versiyalariga moslash, ilovalar doʻkoni talablari oʻzgarganda yangilash, xatolarni tuzatish, zaxira nusxa.

Narx, menyu va aksiyalarni yangilashni boshqaruv paneli orqali xodimingiz qila olishi kerak; har bir oʻzgarish uchun dasturchiga yozib turish keyin qimmatga tushadi. Taklifda birinchi yil va keyingi har bir yil alohida yozilsin. Yuritishga nima kiradi — texnik xizmat.

Ilovada toʻlov va chek

  • Litsenziya. Oʻz tovaringiz yoki xizmatingiz uchun pul olishga Markaziy bank litsenziyasi kerak emas: litsenziya toʻlov xizmatini koʻrsatuvchilar uchun (Toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisidagi Qonun, 15-modda). Siz litsenziyali bank yoki toʻlov tashkiloti orqali ulanasiz. Ilova orqali boshqa bizneslar uchun pul yigʻish esa boshqa masala.
  • Chek. Elektron toʻlov tizimi orqali qilingan har bir toʻlovga onlayn-NKM yoki virtual kassaning fiskal cheki beriladi (Vazirlar Mahkamasining 943-son qarori, 1-ilova, 6-band). Elektron tijoratda virtual kassa cheki xaridorning telefon raqamiga, elektron pochtasiga yoki shaxsiy kabinetiga yuboriladi (Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonun, 23-modda). Ilovadagi «toʻlandi» yozuvi chek emas — 51-post.
  • Alohida hisobvaraq. 2026-yil 12-dekabrdan elektron tijoratda sotuvchi boʻlgan yuridik shaxslar va YaTT hisob-kitoblarni faqat alohida bank hisobvaraqlari orqali yuritadi; YaTT va oʻzini oʻzi band qilganlar elektron hamyondan ham foydalana oladi (Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonun, 23-modda, OʻRQ-1173 tahriri). Bizning talqinimizcha, bu faqat ilovaga emas, sayt, Telegram yoki Instagram orqali sotuvga ham tegishli. Ilovani ishga tushirishdan oldin bankingiz bilan gaplashing. Sayt, Telegram va Instagram orqali sotishning boshqa talablari — onlayn doʻkon ochish.
  • App Store va Google Play qoidasi. Jismoniy tovar va ilovadan tashqarida koʻrsatiladigan xizmat (taom, qabul, taʼmirlash) uchun Apple va Google oʻz ichki toʻlov tizimini emas, boshqa toʻlov usulini talab qiladi (Apple qoidalari, 3.1.3(e); Google Play toʻlov siyosati). Sinfxonadagi dars ilovadan tashqaridagi xizmat: unga Click, Payme, Uzum yoki bank orqali toʻlanadi. Jonli guruh darslari ilova ichida oʻtsa, Apple oʻz ichki toʻlovini (3.1.3(d)), Google esa Google Play orqali toʻlovni talab qiladi (toʻlov siyosati: ilovadagi pullik xizmatlar, jumladan taʼlim obunalari). Birga-bir jonli xizmat (repetitor, shifokor maslahati) uchun Apple boshqa usulga ruxsat beradi (oʻsha band); Google siyosatida bunday istisnoni topmadik. Onlayn kurs sotish, oferta va chek — 56-post. Ilova ichida ochiladigan boshqa raqamli mahsulotlar uchun ham oʻz qoidalari bor — buni dasturchidan oldindan soʻrang.
  • Oferta. Ilovadagi oferta saytdagi kabi boʻladi — 3-post. 2026-yil 12-dekabrdan ofertada tovarni qaytarish va pulni qaytarish tartibi ham yoziladi (Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonun, 16-modda, OʻRQ-1173 tahriri).

Mijoz maʼlumotlari va push-xabarlar

  • Kim javob beradi. Ilova yigʻgan maʼlumotlar bazasining mulkdori — sizning biznesingiz; dasturchi va xosting operator sifatida ishlov beradi (Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi Qonun, 4-modda; bizning talqinimiz). Kodni kim yozganidan qatʼi nazar, mulkdor majburiyatlari sizda qoladi.
  • Xabarnoma va rozilik. Mijoz roʻyxatdan oʻtayotganda maqsadlar va uning huquqlari haqida yozma xabardor qilinadi (23-modda). Bizning talqinimizcha, buyurtmani bajarish uchun berilgan telefon va manzilga shartnomani bajarish asosida ishlov beriladi (18-modda); ularni reklama yoki boshqa yangi maqsadda ishlatish uchun isbotlab boʻladigan rozilik kerak (19, 21, 31-moddalar).
  • Bolalar. 18 yoshga toʻlmaganlar maʼlumotiga ota-onasi yozma, shu jumladan elektron hujjat shaklida rozilik beradi (21-modda). Bizning talqinimizcha, ilovadagi katakcha yoki tugma bunday elektron hujjat emas: ERI boʻlmasa, rozilikni qogʻozda imzolating. Ilovada esa ota-ona roʻyxatdan oʻtsin, bola emas — 43-post.
  • Klinika. Sogʻliq haqidagi maʼlumot — maxsus shaxsga doir maʼlumot: unga qonunda sanalgan hollardagina ishlov beriladi (25-modda). Davolash, tashxis va tahlil uchun alohida rozilik kerak emas, agar maʼlumotga uni himoya qilish majburiyati yuklangan tibbiyot xodimi yoki klinika xodimi ishlov bersa (25-modda, 3-qism); bu majburiyatni buyruq yoki lavozim yoʻriqnomasi bilan yuklang — 8-post. Maʼlumotdan boshqa maqsadda foydalanish uchun — reklama, sharh, «oldin/keyin» surati — yozma, shu jumladan elektron hujjat shaklidagi rozilik kerak (21, 25-moddalar); bizning talqinimizcha, ilovadagi katakcha bunday elektron hujjat emas. Fuqaroning tibbiy yordam soʻrab murojaat qilganligi ham shifokor siri (Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisidagi Qonun, 45-modda): push-xabar va eslatmada vaqt va manzilni yozing, shifokor mutaxassisligi, tahlil nomi va tashrif sababini emas (bizning talqinimiz). Dasturchi va xosting bilan tuzilgan shartnomada sir saqlash majburiyati boʻlsin.
  • Maʼlumot qayerda saqlanadi. 2026-yil 27-martdan Oʻzbekistonda saqlanishi shart boʻlganlar: biometrik va genetik maʼlumotlar hamda telekommunikatsiya operatorlari xizmatidan foydalanuvchilar maʼlumotlari. Boshqa maʼlumotlar Vazirlar Mahkamasining 415-son qaroridagi roʻyxatda bor davlatda yoki qonundagi boshqa ikki shartdan biri bilan chet elda saqlanishi mumkin (27¹-modda). Bizning talqinimiz: yuz bilan kirish uchun ilova serverda biometrik maʼlumotni (yuz shablonini) saqlasa, u Oʻzbekistonda saqlanishi shart. Batafsil — maʼlumotlar qonuni.
  • App Store va Google Play talablari. Apple har bir ilovadan maxfiylik siyosatiga havolani App Store sahifasida va ilova ichida talab qiladi; ilovada akkaunt ochish boʻlsa, uni oʻchirish imkoni ham ilova ichida boʻlishi shart (5.1.1-band). Google Play-ga ilova chiqaradigan har bir dasturchi maʼlumotlar xavfsizligi shaklini toʻldiradi va maxfiylik siyosatiga havola beradi. Qonunimizda «maxfiylik siyosati» atamasi yoʻq; 23-moddadagi xabarnomani shu sahifada berish qulay (bizning talqinimiz).
  • Push-xabarlar. 2026-yil 1-noyabrdan mobil aloqa orqali reklama SMS faqat yozma yoki elektron rozilik bilan yuboriladi, 18.00 dan 09.00 gacha esa mobil aloqa orqali reklama qoʻngʻiroqlari va xabarnomalari taqiqlanadi (Prezidentning PQ-265-son qarori, 11-band, «a» va «v») — batafsil. Qarorda mobil aloqa orqali SMS, qoʻngʻiroq va xabarnomalar nomlangan; internet orqali keladigan ilova push-xabarlari alohida yozilmagan. Dars, toʻlov yoki qabul haqidagi eslatmada taklif boʻlmasa, u reklama emas (bizning talqinimiz) — 15-post. Ammo reklama push-xabari ham reklama: u davlat tilida boʻladi (Reklama toʻgʻrisidagi Qonun, 6-modda), maʼlumotdan yangi maqsadda foydalanish uchun esa yangi rozilik kerak (Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi Qonun, 19-modda). Bizning talqinimiz: reklama push-xabari uchun alohida rozilik soʻrang va uni kechasi yubormang. Rozilik matni namunasi — 8-post.

Qonun nima deydi

  • Roʻyxatdan oʻtkazish. Mobil ilovani roʻyxatdan oʻtkazishni, davlat ilovalar doʻkoniga joylashni yoki ilova uchun litsenziya olishni talab qiladigan aktni topmadik. Litsenziya ilovaga emas, faoliyatga beriladi (masalan, klinikaga); litsenziya boʻlsa, u ilovada ham koʻrinadi: ofertada litsenziya maʼlumotlari (Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonun, 16-modda), tovar haqidagi maʼlumotda litsenziya va ruxsatnomalarning QR-kodi (Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Qonun, 6 va 28¹-moddalar).
  • Til. Shartnoma shartlari davlat tilida yoziladi (Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonun, 21-modda). Sotuvchi va tovar haqidagi maʼlumot isteʼmolchiga davlat tilida beriladi (Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Qonun, 5, 6-moddalar). Axborot tizimlari (sayt, ilova, messenjer) orqali sotishda shartnomagacha beriladigan maʼlumot davlat tilida yoki taraflar kelishgan boshqa tilda boʻladi (28¹-modda). Bizning talqinimiz: faqat rus tilidagi ilova bilan sotish xavfli; oʻzbek tili asosiy, rus tili yonida boʻlsin.
  • Qaytarish. Axborot tizimlari orqali sotishda tovarni qaytarish bilan bogʻliq barcha xarajatlar sotuvchiga tushadi (28¹-modda).
  • Kod kimniki. Kompyuter dasturi, shu jumladan uning manba kodi, mualliflik huquqi obyekti hisoblanadi (Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi Qonun, 6-modda), uni roʻyxatdan oʻtkazish shart emas (10-modda). Shartnomada berilishi aniq yozilmagan huquqlar berilmagan hisoblanadi; mutlaq deb yozilmagan huquqlar mutlaq boʻlmagan hisoblanadi (38, 39-moddalar; Fuqarolik kodeksi, 1035-modda). Batafsil — 43-post. Ilova yaratish shartnomasi qanday tuziladi — 44-post.
  • Taʼlim tashkiloti. Litsenziya yoki xabarnoma asosida ishlaydigan taʼlim tashkilotlari maʼlumotlarni rasmiy veb-saytida joylashtiradi (Taʼlim toʻgʻrisidagi Qonun, 3, 37-moddalar). Bizning talqinimiz: markazingizga bu talab tegishli boʻlsa, ilova saytning oʻrnini bosmaydi; YaTT sifatida ishlasangiz, tegishlimi — aniqlang. Markazga litsenziya kerakmi yoki xabarnoma yetadimi — 1-post.
  • Platforma. 2026-yil 12-dekabrdan elektron tijorat platformasi operatorlarining alohida majburiyatlari kuchga kiradi (Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonun, 13-modda, OʻRQ-1173 tahriri). Bizning talqinimiz: faqat oʻz tovar va xizmatlaringizni sotadigan ilova bilan siz sotuvchisiz, platforma emas. Ilovada boshqa bizneslar ham sotsa, bu chegara oʻzgarishi mumkin: qonun 2026-yil 12-dekabrdan «buyurtmalar agregatori»ni ham kiritadi (13¹-modda).

Ochiq savollar

  • Vakolatli organ. Shaxsga doir maʼlumotlar boʻyicha vakolatli davlat organini bugungi matnlar turlicha nomlaydi. Murojaat qilishdan oldin aniqlang.
  • Bazani roʻyxatdan oʻtkazish. 20-modda endi faqat Oʻzbekistonda saqlanishi shart boʻlgan maʼlumotlar bazalarini roʻyxatdan oʻtkazishni nazarda tutadi, 31-modda esa buni mulkdorning umumiy majburiyatlari qatorida qoldirgan.
  • Chet elga uzatish shartlari. Standart shartnoma shartlariga talablar 415-son qarorda uch oyda tasdiqlanishi belgilangan; bugun ularni topmadik.
  • Push-xabarlar. PQ-265 asosida tayyorlanadigan qonun hali qabul qilinmagan; u «xabarnoma»ni kengroq belgilashi mumkin.
  • Profil surati. Surat qachon biometrik maʼlumot hisoblanishi haqida rasmiy tushuntirish topmadik; bizning talqinimiz — 8-postdagidek.
  • Masofaviy tibbiyot. Telemeditsina boʻyicha alohida akt topmadik.

Biz Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonunning OʻRQ-1173 bilan oʻzgargan tahririni u kuchga kiradigan kuni, 2026-yil 12-dekabrda, qayta oʻqiymiz.

Bu maqola umumiy maʼlumot, yuridik maslahat emas.

Manbalar (tekshirilgan sana 2026-yil 16-noyabr): Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi Qonun (OʻRQ-547), 4, 18, 19, 20, 21, 23, 25, 27¹, 31-moddalar; Vazirlar Mahkamasining 415-son qarori; Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonun (OʻRQ-792), 13, 13¹, 16, 21, 23-moddalar; OʻRQ-1173-son Qonun, 2026-yil 10-sentabr; Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Qonun, 5, 6, 28¹-moddalar; Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi Qonun, 6, 10, 38, 39-moddalar; Fuqarolik kodeksi (ikkinchi qism), 1035-modda; Toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisidagi Qonun, 15-modda; Vazirlar Mahkamasining 943-son qarori, 1-ilova, 6-band; Reklama toʻgʻrisidagi Qonun, 6-modda; Prezidentning PQ-265-son qarori, 11-band; Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisidagi Qonun, 45-modda; Taʼlim toʻgʻrisidagi Qonun, 3, 37-moddalar; App Review Guidelines (ingliz tilida), 3.1.3(d), 3.1.3(e), 4.2, 4.2.6, 5.1.1, 5.2.1; Apple: D-U-N-S (ingliz tilida); Apple: Developer Program-ga aʼzo boʻlish (ingliz tilida); Google Play: akkaunt uchun kerakli maʼlumotlar (ingliz tilida); Apple: ilovani oʻtkazish (ingliz tilida); Apple: App Review (ingliz tilida); Google Play: akkaunt turlari (ingliz tilida); Google Play: sogʻliq ilovalari toifalari (ingliz tilida); Google Play: yangi shaxsiy akkauntlar uchun sinov (ingliz tilida); Google Play: ilovani oʻtkazish (ingliz tilida); Google Play: toʻlov siyosati (ingliz tilida); Google Play: maʼlumotlar xavfsizligi (ingliz tilida); Android: dasturchini tasdiqlash (ingliz tilida); Telegram Mini Apps (ingliz tilida); Apple: veb-ilovalarda push-xabarlar (ingliz tilida); StatCounter: Oʻzbekistonda mobil OT ulushi (ingliz tilida).

Boshlash

Tizimingizni maʼlumotlaringizda 3 kunda koʻrsatamiz — bepul.

Tashkilotingiz nima qilishini va nimani tartibga keltirmoqchi ekaningizni yozing.