Telegramda sotish: kanal, bot, biznes akkaunt va reklama

Avada · Tekshirilgan sana: 2026-yil 17-noyabr · Manbalar — maqola oxirida

Ochiq aytamiz: Avada Telegram kanalingizni yuritmaydi, reklama va tarqatma sotmaydi, tayyor doʻkon-bot sotmaydi. «Sizning IT-boʻlimingiz» xizmatimiz CRM, sayt va Telegram-botlarni yuritadi va takomillashtiradi. Bu yerda hech qaysi bot-konstruktor, kanal yoki toʻlov tizimini tavsiya qilmaymiz va narx yozmaymiz. Maqola doʻkon, kafe, salon va ustaxona egasi uchun.

Qisqasi

  • Kanal — vitrina, chat — kassa oldidagi suhbat, bot — avtomat. Koʻp kichik biznesga kanal va biznes akkaunt yetadi (biznes akkaunt pullik obuna bilan ishlaydi: Telegram Premium yoki, ayrim mamlakatlarda, alohida Telegram Business); bot buyurtmalar koʻpayib, chatda yoʻqola boshlaganda kerak boʻladi.
  • Qadalgan postda doʻkon shartlari boʻlsin: kim sotadi, telefon va manzil, yetkazish, toʻlov, qaytarish. Bu — ofertaning asosi.
  • Har bir sotuvga chek. Karta, Click yoki Payme orqali olingan pulga ham fiskal chek beriladi; «toʻlov qabul qilindi» degan xabar chek emas.
  • Oʻz kanalingizdagi tovar posti, bizning talqinimizcha, reklama emas; boshqa kanalga pul toʻlab qoʻyilgan post — reklama va uni «Reklama» deb belgilash kerak.
  • 2026-yil 12-dekabrdan elektron tijorat taʼrifi kengayadi: bizning talqinimizcha, Telegram orqali kelishilgan har qanday tadbirkorlik savdosi elektron tijorat boʻladi. Ofertada (qadalgan postda) tovar va pulni qaytarish tartibi boʻlishi, hisob-kitoblar esa alohida bank hisobvaragʻi orqali (YaTT va oʻzini oʻzi band qilgan shaxs uchun — elektron hamyon orqali ham) yuritilishi shart.

IT-boʻlim haqida

Mundarija

Kanal, guruh, bot yoki biznes akkaunt

Vosita Nima uchun Qachon yetadi
Kanal Katalog va yangiliklar: siz yozasiz, obunachi oʻqiydi Har qanday doʻkon va ustaxona
Guruh Xaridorlar oʻzaro yozadi, savol beradi Jamoa kerak boʻlsa; tartibni saqlash qiyin
Biznes akkaunt Sizning shaxsiy chatingiz: ish vaqti, manzil, avtomatik javob Buyurtmani chatda qabul qilsangiz
Bot Katalog, savat, buyurtma va toʻlov avtomatik Buyurtmalar chatda yoʻqola boshlasa

Odatiy boshlanish: kanal + biznes akkaunt. Kanalda tovar, har bir post ostida «Buyurtma berish» havolasi chatingizga olib boradi. Bot keyingi qadam: u nima qilishi kerakligi va kodi kimniki boʻlishi 43-postda. Sayt yoki Mini App bilan solishtiruv 60-postda. Sayt qilsangiz, uni nimada qurish — sayt konstruktori yoki CMS. Telegram, sayt, Instagram va marketpleysni bitta doʻkon sifatida qanday yuritish — onlayn doʻkon ochish.

Bitta qoida: kanal, bot va biznes akkaunt biznes nomidagi raqam va akkauntda boʻlsin, xodimning shaxsiy raqamida emas. Xodim ketganda kanal ham u bilan ketmasin: kamida ikki administrator, egasi — siz.

Kanalni ochish: tavsif va qadalgan post

  • Nom va havola: biznes nomi va shahar. Havolani keyin oʻzgartirmang — eski reklama va QR-kodlar ishlamay qoladi.
  • Tavsif: nima sotasiz, qayerda, ish vaqti, buyurtma uchun chat havolasi.
  • Qadalgan post — doʻkon shartlari. Elektron tijorat qonuni ofertada sotuvchi nomi, pochta va elektron manzili, telefoni, shartnoma qanday tuziladi, yetkazish va toʻlov shartlari va narxlar boʻlishini talab qiladi (16-modda). Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Qonun xaridor shartnomadan oldin sotuvchi nomi va manzili, shikoyat qanday qabul qilinishi, narx, yetkazish narxi, toʻlov shartlari va shartnomani qanday bekor qilish mumkinligini bilishini talab qiladi (28¹-modda). Toʻliq roʻyxat 3-postda.
  • Har bir tovar posti: rasm, nomi, asosiy xususiyatlari, narxi, mavjudligi, ishlab chiqaruvchi va uning manzili, olib kelingan tovar uchun — import qiluvchi ham. Qonun buni shartnomadan oldin aytishni talab qiladi (28¹-modda); eng oddiy yoʻli — postda yozish. Narxi yozilmagan post («narxi lichkada») xaridorni ham yoʻqotadi. Narxni qanday qoʻyish — narx belgilash.
  • Til: shartlar va narxlar davlat tilida, xohlasangiz yonida rus tilida (Davlat tili haqidagi qonun, 20-modda; Elektron tijorat qonuni, 21-modda).

Qadalgan post namunasi:

DOʻKON SHARTLARI
Sotuvchi: «Nom» MChJ (yoki YaTT F.I.Sh.)
STIR: ...
Manzil: ...
Telefon: ...   E-pochta: ...
Buyurtma: chatga yozing yoki
  postdagi tugmani bosing. Chatda
  tasdiqlaganimizda buyurtma
  qabul qilingan boʻladi.
Yetkazish: shahar ichida ... kun,
  narxi buyurtmada aytiladi.
Toʻlov: naqd, karta yoki toʻlov
  havolasi; har toʻlovga chek.
Voz kechish: shu chatga yozing,
  olishdan oldin yoki olayotganda.
Qaytarish: sifatli nooziq-ovqat
  tovari olingan kundan 10 kun
  ichida almashtiriladi, agar u
  ishlatilmagan, qadogʻi va
  yorligʻi saqlangan, chek bor
  boʻlsa. Almashtirishga tovar
  boʻlmasa — pul qaytariladi.
  Hukumat roʻyxatidagi tovarlar
  (atir-upa va pardoz, gigiyena
  buyumlari, ichki kiyim va b.)
  sifatli boʻlsa, almashtirilmaydi
  va qaytarilmaydi. Nuqsonli yoki
  tavsifga mos kelmasa —
  almashtirish yoki pulni
  qaytarish.
  Tovarni qayerga qaytarishni
  chatda aytamiz. Pul qanday
  toʻlangan boʻlsa, shunday
  qaytariladi.
Shikoyat: shu chat yoki telefon.

Sifatli boʻlsa ham almashtirilmaydigan tovarlar — Chakana savdo qoidalarining 1-ilovasida (Vazirlar Mahkamasining 75-son qarori); unda, jumladan, attorlik-pardoz tovarlari, shaxsiy gigiyena buyumlari va trikotaj ichki kiyimlar bor. Nuqsonli boʻlsa, ular ham qabul qilinadi. Non, shirinlik yoki taom sotsangiz, 10 kunlik almashtirish qatorlarini olib tashlang: bu qoida faqat nooziq-ovqat tovariga tegishli (18-modda); sifatsiz mahsulot uchun «Nuqsonli …» qatori qoladi. Qaytarish qoidalari toʻliq 49-postda.

Biznes akkaunt: ish vaqti, salomlashuv va tezkor javoblar

Telegram oddiy akkauntni biznes akkauntga aylantirishga ruxsat beradi (2024-yil martdan). Biznes imkoniyatlari pullik obuna bilan ishlaydi: Telegram shartlariga koʻra, boshlangʻich bosqichda ular Telegram Premiumga qoʻshimcha haqsiz kiradi, keyin alohida haq olinishi mumkin, ayrim mamlakatlarda esa Telegram Business alohida obuna sifatida sotiladi. Hozirgi shartni ilovadagi Telegram Business boʻlimida koʻring.

Nimalar bor:

  • Ish vaqti va manzil — profilda, xaritada.
  • Salomlashuv xabari — birinchi marta yozgan odamga avtomatik.
  • «Hozir yoʻqmiz» xabari — yopiq vaqtda yoki dam olishda.
  • Tezkor javoblar (faqat shaxsiy chatda) — «/» bosib tayyor matn, rasm yoki narxlar faylini yuborish.
  • Chat yorliqlari — chat papkalari asosida rangli belgilar: «yangi», «toʻlandi», «yetkazildi».
  • Chat havolalari — oldindan yozilgan matn bilan chatni ochadigan havola; uni postga, saytga yoki peshtaxtadagi QR-kodga qoʻyasiz; har bir havola necha marta bosilgani koʻrinib turadi.
  • Chatbot ulash — tashqi bot sizning nomingizdan yozishmalarni oʻqiydi va javob beradi. Telegram ogohlantiradi: bunday botlarni Telegram yaratmaydi va yuritmaydi, ularning ishonchliligini tekshirib, sinab koʻring.

Biznes akkaunt qonundagi majburiyatlarni oʻzgartirmaydi: bu faqat chat vositasi. Ulangan bot mijozlar yozishmasini oʻqisa, maʼlumotlar uchun javobgarlik uni yuritayotgan tomonda ham boʻladi (quyida qarang).

Buyurtma: postdan yetkazishgacha

1. Post: rasm, narx, «Buyurtma» havolasi
2. Chat: oʻlcham, rang, manzil, vaqt
3. Tasdiq: jami summa va yetkazish
4. Toʻlov: havola yoki naqd yetkazishda
5. Chek: telefon yoki e-pochtaga
6. Yetkazish va yorliq «yetkazildi»
7. 2–3 kundan keyin mijozga bitta savol

Tasdiq xabari namunasi (tezkor javobga saqlang):

Buyurtmangiz:
- tovar, oʻlcham, soni
- yetkazish: manzil, sana
Jami: tovar + yetkazish
Toʻlov: havola yoki naqd
Chek telefoningizga keladi.
Qaytarish shartlari: qadalgan
postda.

Shartnoma akseptni olgan paytda tuzilgan hisoblanadi (Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonun, 19-modda), shartnoma tuzish tartibi esa ofertada yozilishi kerak (16-modda). Qadalgan postda, namunadagidek, buyurtma chatda tasdiqlanganda qabul qilinadi deb yozilgan boʻlsa, shartnoma shu tasdiq bilan tuziladi. Bunday yozuv boʻlmasa, xaridorning xabari yoki toʻlovi aksept boʻladi (15, 19-moddalar). Tasdiqni saqlang: yozishma qogʻozdagi hujjat bilan teng va tortishuvda dalil boʻladi (15-modda). Muddat kelishilmagan va uni aniqlab boʻlmasa, tovar buyurtma qabul qilingan paytdan 30 kun ichida yetkazilishi kerak (25-modda) — muddatni har doim yozing.

Bir ogohlantirish: bir xil tovarga toʻlov shakliga qarab har xil narx qoʻyish, narxni sunʼiy oshirish yoki pasaytirish taqiqlangan — «karta bilan + qoʻshimcha» deb yozib boʻlmaydi. Naqdsiz toʻlaganga qonun faqat ragʻbatlantirish berishga ruxsat beradi; bizning maslahatimiz: uni boshqa narx emas, bonus yoki sovgʻa sifatida bering (Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Qonun, 10-modda).

Toʻlov va chek

Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Qonun: tovar chek bermasdan sotilmaydi (10-modda). Aholi bilan hisob-kitob qiluvchi tadbirkor har bir toʻlovga onlayn kassa yoki virtual kassa chekini berishi shart (943-son qaror, 1-ilova, 30-band; karta orqali toʻlov — 6-band); elektron tijoratda virtual kassaning elektron cheki xaridorning telefon raqamiga, e-pochtasiga yoki shaxsiy kabinetiga yuboriladi (Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonun, 23-modda). Telegram orqali sotuvchi YaTT yoki MChJ uchun uchta yoʻl:

  1. Oʻz virtual kassangiz. Soliq qoʻmitasining virtual kassasi — dasturning asosiy qismi bepul (943-son qaror, 1-ilova, 5-band), fiskal modul va operator xizmati uchun esa yiliga bir marta toʻlov bor (55-band); elektron tijorat qiluvchilar fiskal maʼlumotni u orqali yuborishi mumkin (943-son qaror, 2-ilova, 6-band).
  2. Toʻlov tashkiloti orqali chek. Toʻlov tashkiloti 943-son qarordagi «Marketpleys» sifatida ulangan boʻlsa, chek xaridorning telefoniga yoki e-pochtasiga uning tizimidan keladi; buning uchun u bilan shartnoma kerak (1a-ilova). Tashkilotingiz shunday chek berishini yozma soʻrang.
  3. Naqd toʻlov yetkazishda — kuryer kassasidan yoki virtual kassadan chek.

Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs uchun: kassa qoidalari (943-son qaror, 1-ilova, 1-band) yuridik shaxslar va tadbirkorlarni nomlaydi, Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Qonun esa har qanday sotuvchidan kassa yoki tovar chekini talab qiladi (1, 10-moddalar). Qaysi chekni berishni soliq organidan aniqlang.

Kafe va boshqa umumiy ovqatlanish korxonasi uchun: soliq organlarining axborot tizimlari bilan integratsiya qilinmagan buyurtmalar hisobini yuritish dasturidan foydalanish taqiqlangan (943-son qaror, 1-ilova, 4-band). Buyurtmani bot yoki CRM yuritsa, u kassangiz orqali soliq tizimiga ulanganini tekshiring.

Telegramning oʻz toʻlovi haqida: bot ichida «Toʻlash» tugmasi jismoniy tovar uchun tashqi toʻlov provayderi orqali ishlaydi; Telegram toʻlovni oʻzi qayta ishlamaydi va oʻz komissiyasini olmaydi (provayderning oʻz komissiyasi bor), tortishuvlar uchun bot egasi javob beradi. Telegram talabiga koʻra toʻlov qabul qiladigan bot shartlarni (/terms buyrugʻi yoki shunga oʻxshash oson yoʻl bilan) va yordamni (/support yoki boshqa aniq aloqa yoʻli bilan) koʻrsatishi kerak, xaridor esa toʻlovdan oldin shartlarni oʻqib, rozi ekanini tasdiqlashi kerak. Bot yoki Mini App ichida raqamli tovar (PDF, kurs) sotilsa, toʻlov faqat Telegram Stars orqali boʻladi. Ikkala holda ham chek talabi oʻzgarmaydi. Botdagi «toʻlov qabul qilindi» xabari chek emas (43-post). Kassani tanlash 20-postda.

Shaxsiy kartaga oʻtkazma

«Kartamga tashlang» — Telegram savdosida koʻp uchraydigan va eng xavfli yoʻl. Qonunda buni bir jumlada taqiqlaydigan modda topmadik, lekin:

  • har bir sotuvga chek kerak, toʻlov qanday boʻlishidan qatʼi nazar;
  • YaTT va oʻzini oʻzi band qilgan shaxsda soliq bazasi — barcha sotuv tushumi; kartadan kartaga oʻtkazmada toʻlov tashkiloti soliq agenti boʻlmaydi, daromadni oʻzingiz koʻrsatasiz (bizning talqinimiz; Soliq kodeksi, 465-modda);
  • MChJ uchun direktor kartasiga tushgan pul kompaniya hisobiga tushmagan boʻladi;
  • 2026-yil may oyida Soliq qoʻmitasi savdo tushumi kartadan kartaga oʻtkazma orqali olinayotgan holatlarni tahlil qilayotganini aytdi (matbuot); banklar soliq organiga xabar berishi haqidagi qaror iyunda loyiha edi, qabul qilinganini topmadik.

Oʻrniga: toʻlov tizimidan toʻlov havolasi yoki toʻlov uchun hisob (invoys) — chek bilan. Batafsil 51-postda.

Boshqa kanalda reklama va Telegram Ads

Boshqa kanalga pullik post. Pul toʻlab qoʻyilgan va tovaringizga eʼtibor tortadigan post — reklama. U boshqa maʼlumotdan ajralib, reklama ekani tanib olinadigan boʻlishi va «Reklama» rukni ostida joylashishi kerak (Reklama toʻgʻrisidagi qonun, 18-modda, 1 va 4-qismlar). Matbuot xabariga koʻra (spot.uz, 2026-yil 3-sentabr), Raqobat qoʻmitasi reklama postlari «reklama» yoki «reklama huquqi asosida» belgisi bilan ajratilishi kerakligini eslatgan va yashirin reklama uchun 20 dan ortiq guruh va kanal administratori hamda blogerga chora koʻrilganini aytgan. Kanal egasidan post «Reklama» deb belgilanishini yozma soʻrang. Pullik post qoidalari toʻliq 63-postda. Reklama davlat tilida; tarjima qoʻshilsa, maʼnoni buzmasin va harfi kichikroq boʻlsin (6-modda). Qonun, jumladan, materiallari faqat chet tillarida boʻlgan veb-saytlarni istisno qiladi; rus tilidagi Telegram kanali shunga kiradimi — qonunda aytilmagan. Bizning talqinimiz: xavfsiz yoʻl — matn oʻzbekcha, ostida ruscha tarjima.

Telegram Ads. Bu Telegramning oʻz reklama platformasi: kamida 1000 obunachisi bor ochiq kanallarda homiylik xabari. Uning qoidalaridan (sahifada sana yoʻq, 2026-yil 17-noyabrda oʻqildi):

  • matn 160 belgigacha, tugma va matnda koʻpi bilan bitta havola (u ham shu joyga), qator tashlash va roʻyxat yoʻq;
  • boshlash sahifasiga koʻra havola Telegramdagi kanal yoki botga olib boradi, tashqi saytga emas;
  • reklama, u koʻrsatiladigan kanal va havola olib boradigan joy tili bir xil boʻlishi kerak;
  • reklama qilinayotgan kanalda oxirgi ikki haftada post boʻlishi, profil rasmi va toʻliq tavsif boʻlishi kerak;
  • taqiqlanganlar orasida: biologik faol qoʻshimchalar va ozish vositalari, roʻyxatdan oʻtmagan dori, alkogol, tamaki va elektron sigaret, pichoq, soxta brend tovar, obunachi koʻpaytirish xizmatlari;
  • sogʻliq uchun isbotlanmagan taʼsirni vaʼda qilish mumkin emas — davolovchi, sogʻlomlashtiruvchi yoki ragʻbatlantiruvchi (kosmetikada, masalan, «husnbuzarni davolaydi»);
  • «eng yaxshi» kabi daʼvo tasdiqsiz va boshqa brend bilan solishtirish mumkin emas;
  • toʻlov kriptovalyutada.

Telegram Ads shartlariga koʻra reklama amaldagi qonunlarga mos boʻlishi kerak; Telegram litsenziyalanadigan tovar uchun litsenziya yoki ruxsatnomani, reklama beruvchining huquqiy maqomi va soliq raqamini soʻrashi mumkin. Dori, tibbiy mahsulot va qoʻshimchalar boʻyicha qoidada sotuvchi litsenziyaga ega boʻlishi alohida yozilgan. Oʻzbekiston qonuni internetda ham amal qiladi (31-modda): davlat tili (6-modda) va umumiy talablar (16-modda) — majburiy sertifikat yoki litsenziyasiz tovarni reklama qilish, odamning ismi yoki suratidan roziligisiz foydalanish (mijozlarning «oldin va keyin» suratlari ham) va narxni chet el valyutasida koʻrsatish mumkin emas. Biologik faol qoʻshimchalar reklamasiga qoʻshimcha talablar bor (35-modda).

Pullik post olishdan oldin kanal egasidan oxirgi postlarning koʻrishlar sonini soʻrang.

Konkurs va sovgʻa oʻyini («repost qiling — yutib oling»): shartlar — muddat, sovrin, tashkilotchi nomi va aloqasi — boshlanishidan oldin eʼlon qilinadi; internetda eʼlon qilingan shartlar aksiya tugaganidan keyin kamida olti oy ochiq turadi (21-modda). Batafsil 62-postning qonun boʻlimida.

Obunachi sotib olmang

Sotib olingan obunachi tovar sotib olmaydi. U koʻrishlar foizini tushiradi, sizdan reklama joyi sotib oladiganlar esa soxta auditoriyani postlar koʻrishi obunachilar soniga nisbatan kamligidan tez taniydi. Xuddi shu sabab bilan sotib olingan sharh ham zarar keltiradi (52-post).

Kanal haqiqiy sonini bilish uchun obunachini emas, oʻrtacha post koʻrishlari va buyurtma sonini yozib boring.

Qaysi post sotganini bilish

  • Har bir reklama joyi uchun alohida taklif havolasi. Kanalingizga taklif havolasi orqali kim qoʻshilganini Telegram havola boʻyicha koʻrsatadi; har bir sotib olingan postga — oʻz havolasi.
  • Har bir post yoki joy uchun alohida chat havolasi — oldindan yozilgan matn bilan («Salom, 12-post boʻyicha»): buyurtma chatga qaysi postdan kelgani darhol koʻrinadi; Telegram har bir chat havolasi necha marta bosilganini ham koʻrsatadi.
  • Buyurtma daftari: sana, mijoz, tovar, summa, manba (qaysi post yoki kanal), toʻlandimi. Hafta oxirida manba boʻyicha toʻlangan buyurtmalarni sanang.
  • Obunachi soni emas, toʻlangan buyurtma — oʻlchov. Pullik joy oʻzini oqlamasa, keyingisini olmang.

Usullar va «bir mijoz narxi» hisobi 62-postda.

Xaridor maʼlumotlari va tarqatma

  • Yetkazish uchun ism, telefon va manzil — shartnomani bajarish uchun; alohida rozilik shart emas (Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi Qonun, 18-modda). Faqat aytilgan maqsadda ishlating (12-modda).
  • Aksiya va reklama xabari — boshqa maqsad: alohida rozilik oling (12, 18, 21-moddalar). Botda «Aksiyalarni olish» tugmasi va «Obunadan chiqish» tugmasi — eng oddiy yoʻl. Rozilik matni namunalari 8-postda.
  • Telegram qoidalari: bot foydalanuvchidan aniq, faol va qaytarib olinadigan rozilik olishi va soʻralmagan xabar bilan bezovta qilmasligi kerak; bot odamga birinchi boʻlib yoza olmaydi.
  • PQ-265 qarorining 11-bandi (2026-yil 1-noyabrdan) SMS va mobil aloqa qoʻngʻiroqlari haqida, messenjerlar unda tilga olinmagan (15-post). Bizning maslahatimiz: botda ham reklamani faqat rozilik berganlarga yuboring va 18.00 dan 09.00 gacha yubormang.
  • Qayerda saqlanadi: 2026-yil 27-martdan Oʻzbekistonda saqlash majburiyati biometrik, genetik maʼlumotlar va telekom abonentlari maʼlumotlari uchun (27¹-modda). Ism, telefon va manzil xorijdagi serverda turishi mumkin, lekin qonundagi shartlardan biri bajarilishi kerak — tekshirish 43-postda.
  • Xaridorlar bazasini sotib olmang va sotmang.

Kim sotishi mumkin

  • YaTT va MChJ — ha, roʻyxatdan oʻtgandan keyin (Elektron tijorat qonuni, 8, 9-moddalar).
  • Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs — oʻz qoʻli bilan qilingan tovar roʻyxatdagi faoliyat boʻlsa (masalan, non, uy sut mahsulotlari, hunarmandchilik), Telegram faqat savdo kelishiladigan joy. Sotib olingan yangi tovarni qayta sotish roʻyxatda faqat «elektron savdo maydonchasida chakana sotish» sifatida bor. Oʻz kanalingiz yoki botingiz shunga kiradimi — rasmiy tushuntirish topmadik; bizning talqinimiz: bu eng zaif holat, xavfsiz yoʻl — YaTT yoki MChJ (54-post).
  • Oddiy shaxs — oʻz ishlatilgan buyumini vaqti-vaqti bilan sotish tadbirkorlik emas, oʻz mulkini sotishdan daromad soliqqa tortilmaydi (Soliq kodeksi, 378-modda, 7-band). Doimiy ravishda yangi tovarni foyda uchun sotadigan kanal yoki bot — tadbirkorlik; uni roʻyxatdan oʻtmasdan yuritish uchun Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksning 176-moddasida (noqonuniy tadbirkorlik) javobgarlik bor. Qonunda postlar yoki sotuvlar soni boʻyicha chegara yoʻq.
  • Kanal tavsifida yoki shartlarda kim sifatida sotayotganingizni yozing (Soliq kodeksi, 465-modda).
  • Markirovka qilinadigan tovar Telegramda ham markirovka bilan sotiladi (59-post).

2026-yil 12-dekabrdan nima oʻzgaradi

OʻRQ-1173-son Qonun bilan:

  • Elektron tijorat — axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda tadbirkorlik faoliyati doirasida tovar sotish, ish bajarish va xizmat koʻrsatish boʻyicha shartnomalar tuzish jarayoniga oid munosabatlar (3-modda). Bizning talqinimiz: kanal, guruh, bot yoki biznes akkaunt orqali kelishilgan tadbirkorlik savdosi shu taʼrifga kiradi.
  • Ofertaga tovarni qaytarish va pulni qaytarish tartibi qoʻshiladi (16-modda). Qadalgan postni 12-dekabrgacha yangilang.
  • Hisob-kitoblar faqat alohida bank hisobvaraqlari orqali (YaTT va oʻzini oʻzi band qilgan shaxs — elektron hamyon orqali ham) yuritiladi (23-modda). Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs uchun — kartasiga biriktirilgan alohida hisobvaraq yoki elektron hamyon. Batafsil 51-postda.
  • Naqd pul 22-moddada elektron tijoratdagi toʻlov usuli sifatida qoladi (E-POS orqali, hujjat bilan); oʻzini oʻzi band qilgan shaxs yetkazilgan tovar uchun naqd olishi mumkin (23-modda, 7-qism, undagi shart bilan). YaTT va MChJ yetkazishda olingan naqd pulni qanday hisob-kitob qilishi haqida rasmiy tushuntirish topmadik — bankingiz va soliq organidan soʻrang.

Tekshiruv roʻyxati

[ ] Kanal va bot biznes nomida,
    2 administrator
[ ] Qadalgan post: sotuvchi, STIR,
    manzil, telefon, toʻlov,
    yetkazish, qaytarish
[ ] Har postda narx va
    ishlab chiqaruvchi
[ ] Tasdiq xabari tezkor javobda
[ ] Har toʻlovga chek
[ ] Shaxsiy karta emas: havola
    yoki invoys
[ ] Pullik post «Reklama» belgili
[ ] Har joyga alohida havola
[ ] Buyurtma daftarida manba
[ ] Aksiya xabari faqat rozilik
    berganlarga
[ ] 12-dekabrgacha: qaytarish
    shartlari va alohida hisob

Ochiq savollar

  • Oʻzini oʻzi band qilgan shaxsning oʻz kanali yoki boti «elektron savdo maydonchasi» hisoblanadimi — rasmiy tushuntirish topmadik.
  • Qaysi toʻlov tashkilotlari 943-son qarordagi «Marketpleys» sifatida chek beradi — reyestrni tekshirmadik; tashkilotingizdan yozma soʻrang.
  • Banklar kartaga tushgan oʻtkazmalar haqida soliq organiga xabar berishi haqidagi qaror loyihasi iyunda muhokama qilingan; qabul qilinganini topmadik.
  • Telegram Business Oʻzbekistonda Premium bilan birga keladimi yoki alohida obunami — Telegram shartlarida mamlakatlar roʻyxati berilmagan.
  • Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs onlayn kassa yoki virtual kassa ishlatishi shartmi — 943-son qaror 1-ilovasining 1-bandida faqat yuridik shaxslar, yakka tartibdagi va oilaviy tadbirkorlar nomlangan; alohida qoidani topmadik.
  • 2026-yil 12-dekabrdan YaTT va MChJ yetkazishda olingan naqd pulni «alohida bank hisobvaragʻi orqali» qanday hisob-kitob qiladi — 23-moddada aytilmagan; rasmiy tushuntirish topmadik.
  • Rus tilidagi kanalda pullik postda oʻzbekcha matn kerakmi — Reklama qonunining 6-moddasi faqat chet tillaridagi veb-saytlarni istisno qiladi, Telegram kanali nomlanmagan; Telegram Ads esa reklama tili kanal tili bilan bir xil boʻlishini talab qiladi.
  • Telegram kanali Reklama qonuni 2-moddasining 9-bandidagi «ijtimoiy tarmoqlardagi sahifa» hisoblanadimi — qonunda Telegram tilga olinmagan; bizning talqinimiz: ha.

Bu maqola umumiy maʼlumot, yuridik maslahat emas.

Manbalar (tekshirilgan sana 2026-yil 17-noyabr): Elektron tijorat toʻgʻrisidagi Qonun (OʻRQ-792), 3, 8, 9, 15, 16, 19, 21, 23, 25–27-moddalar; OʻRQ-1173-son Qonun, 2026-yil 10-sentabr (2026-yil 12-dekabrdan); Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi Qonun, 1, 10, 18, 28¹-moddalar; Chakana savdo qoidalari (Vazirlar Mahkamasining 75-son qarori), 1-ilova; Vazirlar Mahkamasining 943-son qarori, 1-ilova, 1, 3, 4, 5, 6, 30, 55-bandlar, 1a-ilova, 2-ilova, 6-band; Soliq kodeksi, 378, 465-moddalar (rus tilidagi matn oʻqildi); Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi Qonun (OʻRQ-547), 12, 18, 21, 27¹-moddalar; Prezidentning PQ-265-son qarori, 2026-yil 15-iyul, 11-band; Reklama toʻgʻrisida (OʻRQ-776), 2, 5, 6, 16, 18, 21, 31, 35-moddalar; Davlat tili haqida, 20-modda; Prezidentning PF-50-son farmoni, 2025-yil 19-mart, 2-ilova (kirill yozuvida); Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeks, 176-modda. Telegram: Foydalanish shartlari, botlar dasturchilari shartlari, 4.3, 5.2, 6.1–6.2; Telegram Business shartlari; Bot Payments; Telegram botlari haqida; Telegram Business eʼloni, 2024-yil 31-mart; taklif havolalari, 2021-yil 23-fevral; Telegram Ads shartlari, 2.1, 3.2; Telegram Ads: boshlash; Telegram Ads qoidalari (ingliz tilida, 2026-yil 17-noyabrda oʻqildi). Matbuot: spot.uz, 2026-yil 3-sentabr (rus tilida); kun.uz, 2026-yil 13-may; kursiv, 2026-yil 24-iyun.

Boshlash

Tizimingizni maʼlumotlaringizda 3 kunda koʻrsatamiz — bepul.

Tashkilotingiz nima qilishini va nimani tartibga keltirmoqchi ekaningizni yozing.